Diplomasi
17 Ağustos’ta Urumçi-İstanbul seferleri başlıyor

Çin’in en büyük havayolu şirketlerinden China Southern Airlines, İstanbul’a üçüncü rotasını açıyor. Çinli havayolu ayrıca ağustosta Urumçi-İstanbul seferlerini başlatacağını duyurdu. Koç Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Altay Atlı, gelişmeyi Harici’ye değerlendirdi: “Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ziyaretinin somut çıktıklarından biri ve karşılıklı iyi niyet göstergesi.”
China Southern Airlines havayolu şirketi, 17 Ağustos’tan itibaren her cumartesi Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Urumçi şehrinden İGA İstanbul Havalimanı’na tarifeli uçuşlara başlayacak. Uçuşlar haftada bir kez B787-8 tipi uçaklarla gerçekleştirilecek. Böylece İGA ilk kez Urumçi’ye uçuş düzenlerken, China Southern Airlines ise Pekin ve Guangzhou’nun ardından İstanbul’a üçüncü rotasını açmış olacak.
✈️ Discover new horizons with our direct flights from Urumqi to Istanbul every Saturday starting August 17. Your adventure begins here! #FlyWithCSAir #newroute #TravelWithCSAir #CSAir pic.twitter.com/KfHPsUjAyu
— China Southern Airlines (@CSAIRGlobal) August 4, 2024
Kararın, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ni de içeren Çin ziyaretinin ardından gelmesi dikkat çekti.
Sıcak gelişmeyi, Koç Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Altay Atlı’ya sorduk.

Bunun çok olumlu bir gelişme olduğunu söyleyen Atlı, aynı havayollarının 2016’dan önce de bu güzergahta sefer düzenlediğini ve hatta kendisinin de 2014 yılında bu seferlerden biri ile Urumçi’ye gittiğini kaydetti. Ancak 2016 sonrası ikili ilişkilerdeki “denge değişimi ve yaklaşım farklarının” bu seferleri de olumsuz etkilediğini ekledi.
Çin ve Türkiye arasındaki yolcu uçuşların Kovid-19 pandemisi döneminde doğal olarak azaldığını hatırlatan Dr. Atlı, bu durumun şimdi yeniden toparlanmaya başladığını, ancak bu sıcak gelişmenin pandemi öncesi dönemden de daha olumlu olduğunu dolayısıyla ilişkilerde 2016 öncesi bir ivmeye işaret ettiğini söyledi: “Urumçi’ye uçtuğumuz yıllara dönüyoruz.”
Bu gelişmenin ikili ilişkiler açısından çok önemli ve değerli olduğunu kaydeden Dr. Atlı, “Türk hükümeti Uygurları soydaş olarak görüyor ancak aynı zamanda Çin Halk Cumhuriyeti’nin vatandaşlarını olduğunu kabul ediyor ve Çin’in toprak bütünlüğünü ve egemenliğini sonuna kadar destekliyor. Diğer yandan Uygurların durumunu da önemsiyor. Bu bağlamda bu uçuşların başlatılması çok önemli, çünkü bu seferler hedeflendiği gibi insanlar arasında da bir köprü oluşturacak” değerlendirmesini yaptı.
China Southern Airlines’ın, Çin Halk Cumhuriyeti’ne ait bir havayolu olduğunu vurgulayan Atlı, “demek ki bu etkileşim ve trafik sadece Türkiye değil aynı zamanda Çin tarafından da arzu ediliyor” dedi. Bu adımın iki ülke ilişkileri açısından son derece yapıcı olduğunu ve iyi niyet göstergesi olduğunu ifade eden Dr. Altay Atlı, bunun pratik olarak da çok olumlu yansımaları olacağını vurguladı. Normalde Urumçi’ye doğrudan uçuş olmadığında Pekin ya da Şanghay’dan uzun saatler süren aktarmalı uçuşlar olduğunu ve bunun da pratik açıdan zorluklar yarattığını, dolayısıyla Urumçi’ye doğrudan uçuşların pratik açıdan da büyük kolaylık getireceğini belirtti.
Bu kolaylığın iş dünyasına da yansıyacağını değerlendiren Dr. Atlı, Türkiye ve Çin arasındaki ticari ilişkiler ve yatırım ilişkileri açısından da olumlu sonuçlar doğurabileceğini söyledi: “Ben 10 yıl önce bu havayolu ile Urumçi’ye gittiğimde beni ilk götürdükleri yer Türk ticaret merkeziydi. Şu an var mı bilmiyorum. Bu konuda yapıcı adımların atılması, köprülerin kurulması çok önemli. Bu her iki ülke için ve ekonomilerimiz için olumlu bir hava yaratabilir. Sonuçta gidemediğiniz yerde ekonomi ve ticaret yapamazsınız, doğrudan seferler ticaret ve ekonomiyi de kolaylaştıracaktır.”
Bu gelişmeyi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ziyaretinin somut çıktıklarından biri olarak da değerlendiren Dr. Atlı, “Umarım bu olumlu hava yeni gelişmeleri de beraberinde getirir, çok güzel bir coğrafya orası ve turizmin açılması iki ülke halklarını toplumlarını birbirine yakınlaştıracaktır, birbirimizi anlamayı kolaylaştıracaktır” dedi.
Bu bağlamda başta vize konusu olmak üzere bazı prosedürlerin de kolaylaştırılması gerektiğine işaret eden Dr. Atlı, “Bu iki ülkenin birbirine doğru attığı çok önemli bir adım ve karşılıklı iyi niyet göstergesi, umarım devamı gelir” ifadelerini kullandı.
Diplomasi
ABD, Londra’daki Çin elçilik arazisine göz dikti

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi yetkilileri Londra’daki Royal Mint Court kompleksinde bulunan araziyi yeni elçilik binası için satın alma fikrini görüştü. Fikir, Çin’in dev diplomatik tesis inşaat izninin iptal edilmesi olasılığı üzerine gündeme geldi. Washington temsilcileri konuyu aylardır ABD Dışişleri Bakanlığı ile Londra elçiliği bünyesinde üst düzeyde değerlendiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi temsilcileri, İngiltere’nin başkenti Londra’daki Royal Mint Court kompleksi sınırları içinde yer alan araziyi yeni Amerikan büyükelçiliği için satın alma ihtimalini masaya yatırdı.
Sürdürülen değerlendirmelerin, Pekin yönetiminin söz konusu alanda kurmayı planladığı dev diplomatik tesis için verilen inşaat izninin iptal edilmesi ihtimaline dayandığı bildirildi.
i Paper gazetesinde yer alan habere göre Kraliyet Darphanesi’nin eski genel merkezi olan Royal Mint Court kompleksi, Londra Kulesi ile finans ve iş merkezi olan Londra Şehri’nin (City of London) yakınında konumlanıyor.
Plan aylardır ABD Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki üst düzey yetkililer ile Londra’daki Amerikan Büyükelçiliği personeli arasında ele alınıyor. Bazı Amerikalı yetkililer Londra Kulesi yakınındaki bu alanın, ABD diplomatik misyonunun Nine Elms bölgesinde bulunan mevcut binasına kıyasla stratejik açıdan çok daha avantajlı olduğunu savunuyor.
Projeyi destekleyen yetkililer, olası bir satın almayı Washington’ın Pekin karşısında elde edeceği jeopolitik bir zafer olarak nitelendiriyor. Taraflar arasında resmi müzakerelerin henüz başlamadığı kaydedildi.
Gazeteye konuşan kaynaklar, görüşmelerin Washington’ın Royal Mint Court’taki araziyi devralması karşılığında Nine Elms’teki mevcut Amerikan büyükelçiliği kompleksini Çin’e teklif etme şakasına kadar vardığını belirtti. Böyle bir takasın gerçekleşmesi için birden fazla hükümetin onay vermesi gerekiyor.
Londra Mahkemesi 31 Temmuz günü İngiliz makamlarının Royal Mint Court arazisinde Çin büyükelçiliği kurulmasına onay veren kararını hukuka uygun buldu ve bölge sakinleri derneğinin açtığı davayı reddetti.
The Guardian gazetesi, mahalle sakinlerinin kararı temyize götürmeyi planladığını bildirdi.
İngiltere yönetimi, sekiz yıldır süren değerlendirme sürecinin ardından ocak ayında Çin’in Avrupa’daki en büyük büyükelçilik kompleksini inşa etmesine izin vermişti.
Pekin yönetimi eski Kraliyet Darphanesi arazisini 2018 yılında satın almıştı.
Washington yönetimi, tesisin finans merkezine ve iletişim kablolarına yakınlığının güvenlik riski yaratacağı konusunda Londra’yı uyarmıştı.
İngiliz yetkililer istihbarat servislerinin giderilemeyecek bir risk tespit etmediğini duyurmuş, ancak yerel halk projeyi yargıya taşımıştı.
Diplomasi
Washington ile Kiev arasında Patriot teknolojisi pazarlığı sürüyor

ABD ile Ukrayna arasında Patriot hava savunma sistemlerinin üretim teknolojilerinin Kiev’e devredilmesi konusunda zorlu müzakereler yürütülüyor. ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Mike Turner, iki ülkenin teknoloji transferi ve yerel üretim için temasları sürdürdüğünü bildirdi.
ABD ile Ukrayna, Kiev’in Patriot hava savunma sistemlerini kendi topraklarında üretmesini sağlayacak teknoloji transferi konusunda zorlu müzakereler yürütüyor.
Açıklama, ABD Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçi Parti Üyesi Mike Turner tarafından yapıldı.
2023-2025 yıllarında Temsilciler Meclisi İstihbarat Komisyonu Başkanlığı görevini yürüten Turner, CBS News kanalına verdiği mülakatta iki ülkenin istişareleri sürdürdüğünü doğruladı. Turner, “Savunma amaçlı olan Patriot füzeleriyle ilgili durum çok karmaşık” ifadelerini kullandı.
Kongre üyesi, müzakerelerin Ukrayna’ya Patriot teknolojilerine daha geniş erişim sağlanmasını kapsadığını ve bu sayede ülkede söz konusu hava savunma sistemlerinin üretiminin organize edilebileceğini kaydetti.
Turner, Trump yönetimi ile Pentagon’un müzakereleri olabildiğince hızlı bir şekilde tamamlayarak ilgili kararı almasını umduğunu dile getirdi.
Trump teknoloji hırsızlığı endişesini dile getirdi
Turner’ın çıkışı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’ya Patriot füzelerini üretme izni verme vaadinden şüphe duymaya başladığına ilişkin haberlerin ardından geldi.
The New York Times gazetesi, Trump’ın teknolojinin Washington’a karşı kullanılabileceği endişesiyle Ukrayna’nın Patriot füzelerini üretmesine izin verme sözünden vazgeçtiğini yazdı.
ABD Başkanı Trump daha önce Patriot sistemlerinin sırlarını teknoloji devi Nvidia’nın çiplerine benzetmiş ve bu teknolojilerin dışarı sızmasına izin verilemeyeceğini savunmuştu.
Trump, 31 Temmuz’da Camp David’deki başkanlık rezidansında bakanlar kurulu toplantısının ardından CNBC kanalına yaptığı açıklamada, ABD’nin Patriot üretim teknolojisini hiçbir ülkeye devretmediğini, böyle bir şeyin neredeyse imkansız olduğunu fakat bu yönde görüşmelerin yapıldığını söyledi.
Patriot füzelerinin yerel olarak üretilmesi konusu, Kiev yönetiminin hava savunma araçlarındaki yetersizlik beyanlarının gölgesinde aylardır tartışılıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, nisan ayında yaptığı açıklamada ülkesinin çatışmaların başlangıcından bu yana en büyük önleyici füze kıtlığıyla karşı karşıya kaldığını duyurmuştu.
Zelenskiy, mayıs ayı sonunda Washington’a başvurarak Patriot üretimi için lisans verilmesini talep etmişti. ABD Başkanı Donald Trump ise temmuz ayı başında ABD’nin Ukrayna’ya söz konusu lisansı vermeye hazır olduğunu açıklamıştı.
Trump o dönemde Patriot füzelerinin üretiminin “çok karmaşık” olduğunu vurgulamış, ancak Kiev’in bu teknolojide uzmanlaşabileceğine inandığını ifade etmişti.
Diplomasi
Ukrayna yardım grubunda ABD dönemi bitiyor: Komuta devredilecek

ABD, Ukrayna’ya silah sevkiyatını ve Ukrayna askerlerinin eğitimini koordine eden güvenlik yardım grubunun liderliğinden çekilme kararı aldı. Almanya’nın Wiesbaden kentinde konuşlu grubun komutası başka bir NATO üyesi ülkeye devredilecek. Devir sürecinin bir yıla kadar sürebileceği açıklanırken yetkililer Ukrayna’ya verilen desteğin kesintisiz süreceğini vurguladı.
ABD, Ukrayna’ya silah sevkiyatını ve Ukrayna askerlerinin eğitimini koordine eden Ukrayna Güvenlik Yardım Grubunun (SAG-U) liderliğini bırakma kararı aldı.
Politico gazetesi, ABD’li bir yetkiliye ve ABD Savunma Bakanlığının planlarına vakıf üç kişiye dayandırdığı haberinde, gruba başka bir NATO üyesi ülkenin liderlik edeceğini duyurdu.
Liderliği hangi ülkenin üstleneceği henüz açıklanmadı.
Yönetim değişiminin bir yıla kadar sürebileceği belirtilirken, kaynaklar Ukrayna’ya desteğin birinci öncelik olmayı sürdürdüğünü ve grubun çalışmalarının kesintiye uğramayacağını vurguladı.
Pentagon yetkilileri, SAG-U’nun en başından beri geçici bir yapı olarak tasarlandığını açıkladı. Bakanlık, liderlik devrinin ittifak içinde yükün yeniden paylaşılması hedefinin bir parçası olduğunu ve ABD’nin yeni savunma stratejisiyle uyum taşıdığını belirtti.
Bir NATO yetkilisi de konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Komutanlığın Avrupalı veya Kanadalı bir subaya devredilmesi, müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlendiğinin bir başka kanıtı olacaktır” dedi.
Komuta devredildikten sonra ABD Avrupa Komutanlığı, gruptaki varlığını Amerikalı bir komutan yardımcısı üzerinden sürdürecek.
2024 yazında Washington’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde kurulan SAG-U’nun karargahı Almanya’nın Wiesbaden kentinde bulunuyor.
Gruba 2024 yılının ortasından bu yana liderlik eden Korgeneral Curtis Buzzard pazartesi günü görevinden ayrılıyor.
Buzzard’ın yerine geçecek olan Korgeneral Guillaume Beaurpere, ABD’nin gruptaki doğrudan rolünü kademeli olarak küçültme sürecini yönetecek.
NATO müttefikleri komuta devrini genel olarak destekledi ve Avrupa’nın rolünün artmasının mantıklı bir adım olduğunu kaydetti.
Ukraynalı yetkililer de bu kararın “ABD’deki siyasi dalgalanmalardan kaynaklanabilecek riskleri azalttığını ve Ukrayna’nın çıkarına olacak şekilde askeri lojistiği kolaylaştırdığını” savundu.
Buna karşın Politico’ya konuşan kaynaklar, NATO’nun karmaşık bürokratik yapısı nedeniyle cephe hattına yapılan sevkiyatların yavaşlamasından endişe duyulduğunu bildirdi.
Ukraynalı bir yetkili de müttefiklerden hiçbirinin “ABD’nin uydu istihbaratı, hedef gösterme ve ağır nakliye havacılığı alanındaki lojistik kabiliyetlerinin yerini dolduramayacağını” vurguladı.
Alınan karar, Beyaz Saray’ın Avrupa’daki askeri varlığını kademeli olarak azaltma ve NATO bünyesindeki liderlik makamlarını müttefiklere devretme politikasıyla örtüşüyor.
ABD, şubat ayında yaptığı açıklamayla Norfolk’taki Müttefik Müşterek Kuvvet Komutanlığının denetimini İngiltere’ye, Napoli’deki komutanlığı İtalya’ya, Hollanda’daki Brunssum Müşterek Kuvvet Komutanlığını ise Almanya ve Polonya’ya devredeceğini duyurmuştu.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü








