Diplomasi
BAE hem Kuşak Yol’a hem Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Koridoru’na istekli

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Ekonomi Bakanı Nikkei Asia’ya verdiği bir röportajda, Hindistan, Orta Doğu ve Avrupa’dan geçmesi planlanan ulusötesi demiryolu ve deniz taşımacılığı güzergâhı önerisinin “gelişen dünyayı yansıttığını” söyledi.
Yaklaşık 5,000 kilometreyi kapsayacak olan ve Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ne (KYG) karşı bir denge unsuru olarak görülen çok modlu ulaşım projesi, dünya liderlerinin 20’ler Grubu zirvesi için Yeni Delhi’de bir araya geldiği geçen hafta sonunda açıklandı. ABD tarafından desteklenen plan BAE’nin yanı sıra Suudi Arabistan, Hindistan ve Avrupa Birliği’ni de kapsıyor.
Al Marri ve 40 iş yöneticisi ve yatırımcıdan oluşan bir heyet iki günlük Kuşak ve Yol zirvesi için Hong Kong’daydı.
‘Dünya değişiyor’
Zirve arasında Nikkei Asia’ya konuşan BAE’li bakan Abdulla bin Touq Al Marri “Dünya değişiyor” dedi.
Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Koridoru (IMEC) hakkında daha fazla ayrıntı istendiğinde ayrıntı vermedi, ancak şunları söyledi: “Dünyayı bir araya getirmeye gerçekten odaklanmak bizim için önemli bir unsur. … Biz tedarik zincirlerini yeniden yapılandırma ve yeniden tasarlama işindeyiz.”
Al Marri, IMEC’in Çin’in KYG’sine rakip olarak düşünülüp düşünülmediği konusunda yorum yapmadı, ancak küresel ekonomik yavaşlamanın bir zorluk olduğunu belirtti.
Diğer yandan China Daily’e de konuşan Al Marri, “BAE bugün KYG ile ticarete 305 milyar dolar katkıda bulundu. Bu, son birkaç on yıla kıyasla çok büyük bir miktar ve önümüzdeki on yılda da önemli bir rol oynayacak… daha fazla kapsayıcılık, daha fazla insan bir arada,” değerlendirmesini yaptı.
BAE ayrıca önümüzdeki yıl 1 Ocak’ta BRICS’in hızlı gelişen ekonomiler grubuna katılmaya hazırlanıyor ve Al Marri bu katılımın BRICS ile ilgili anlaşmalarda gerçekleşmesi beklenen “çok sayıda bağlantı” ve bilgi transferini beraberinde getireceğini umuyor.
BAE bu yılın sonunda COP28 iklim konferansına ev sahipliği yapacak. Bu konuda da konuşan Al Marri, “İklim değişikliği konusuna baktığımızda, iklim değişikliğinin Çin olmadan ele alınamayacağını düşünüyorum. Ve bence bu, BAE’nin COP28’e ev sahipliği yaptığı çok kutuplu dünyada insanlar arası etkileşimin, kapsayıcılığın bir parçasını da getirmek istediğimiz önemli bir husus” dedi.
BAE’li bakan, “Çin’in yeşil teknoloji konusunda bize yardımcı olduğunu gördük, (ve Çin) iklim değişikliği ve 2050 yılına kadar net sıfır olma hedeflerimiz konusunda gerçekten kapsayıcı olma konusunda bize yardımcı oldu” diye devam etti.
Çinli firmalarla 19’dan fazla mutabakat zaptı imzalandı
Onuncu yıldönümüne yaklaşan Kuşak ve Yol Girişimi’nin arkasındaki ivme, Batılı ekonomistlere göre Çin’in ekonomik zorluklarla karşılaşması nedeniyle yavaşladı. Uluslararası Para Fonu temmuz ayında, Çin’in Kovid-19’dan beklenenden daha zayıf bir şekilde çıkmasının “Çin’in ticaret ortaklarının ötesinde küresel yansımaları” olacağını kaydetti.
Öte yandan Çin, Batı’nın etkisinin zayıfladığı Orta Doğu’da kendi etkisini artıracak hamleler yapıyor.
Al Marri’nin bahsettiği değişen dünyanın bir başka işareti olarak BAE kısa süre önce Suudi Arabistan, İran ve diğer yeni üyelerle birlikte Çin liderliğindeki BRICS grubuna katılmak üzere harekete geçti.
Washington IMEC’i Kuşak ve Yol’a bir cevap olarak görürken, Orta Doğu ülkeleri bunu çoklu partnerlikler kurma stratejilerinin bir parçası olarak değerlendiriyor.
Hong Kong’a giden BAE heyeti Cyberport ve Hong Kong Bilim ve Teknoloji Parkı gibi startup komplekslerini ziyaret ederek, ABD tarafından kara listeye alınan yapay zeka şirketi SenseTime da dahil olmak üzere iki düzineden fazla girişim ile bir araya geldi. 19’dan fazla mutabakat zaptı ve anlaşma imzalandı.
Kuşak Yok zirvesinde ayrıca Körfez bölgesinden temsilcilerin iş olanaklarını paylaştığı ve 6,000’den fazla katılımcıya ülkelerini tanıttığı özel bir Orta Doğu oturumu da yer aldı.
Aralarında Standard Chartered ile Dubai Ekonomi ve Turizm Bakanlığı’nın da bulunduğu, özel sermaye piyasalarının, aile ofislerinin ve yeni girişimlerin kuluçkalanmasının teşvik edilmesine yönelik işbirliğini derinleştirmek üzere Orta Doğu ile ilgili beş mutabakat zaptı imzalandı.
Çoklu angajman vurgusu
Al Marri, “BAE’nin uluslararası politikası her zaman diyalog kurmakla ilgilidir,” dedi ve ekledi: “Dolayısıyla küresel düzeyde pek çok angajman gerçekleşiyor ve BAE insanları bir araya getirme konusunda büyük bir rol üstleniyor.”
BAE bu yılın sonunda COP28 iklim konferansına ve önümüzdeki şubat ayında Dünya Ticaret Örgütü bakanlar toplantısına ev sahipliği yapacak.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa5 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












