ABD Dışişleri Bakanlığı yayımladığı yeni raporda, Küba yönetimini 2020 yılındaki George Floyd protestoları dahil olmak üzere ülkedeki birçok gösteriyle ilişkilendirdi. Pazartesi günü kamuoyuna açıklanan 100 sayfalık belgede, Havana yönetiminin 1960’lardan itibaren ABD karşıtı radikal hareketleri ve sol grupları kapsayan geniş bir ağ kurduğu iddia edildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından pazartesi günü yayımlanan 100 sayfalık yeni raporda, Küba’nın 2020 yılında George Floyd’un öldürülmesinin ardından düzenlenen gösteriler de dahil olmak üzere ABD’deki bir dizi protestoyla bağı olduğu öne sürüldü.

Belgede, Küba yönetiminin 1960’lı yıllardan itibaren “ABD’ye ve daha geniş anlamda Batı’ya yönelik her şeyin üzerinde tutulan bir hınç ve köklü bir nefret etrafında şekillenen, yeni ve farklı bir Marksizm türünün atan kalbi olarak hizmet ettiği” iddia edildi.

Raporda, Küba makamlarının kendilerini bu amaca yönelik küresel bir aktivist, entelektüel ve siyasi grup koalisyonu devşirmeye, yetiştirmeye ve harekete geçirmeye adadığı savunuldu. Bu faaliyetlerle Black Panthers ve Weather Underground’dan Antifa’ya kadar Amerika’nın en bilinen ve etkili aşırılıkçı hareketlerinin orantısız bir kısmını şekillendiren, yaygın bir devrimci ağ kurulduğu ileri sürüldü.

Söz konusu rapor, Havana yönetimi ile ABD genelindeki güçlü solcu kar amacı gütmeyen kuruluşlar, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Bürosu (ICE) karşıtı gruplar, sosyalist oluşumlar ve Marksist örgütler arasında da bağlar kurdu.

Küba’nın George Floyd protestolarına büyük bir memnuniyetle destek verdiği savunulan raporda, ülkenin devlet medyasının ve hükümet yetkililerinin, gösteriler sırasında ABD’yi “Küba’nın insan hakları sicilini eleştirmeye ahlaki açıdan uygun olmayan, sistemsel olarak ırkçı bir ülke” şeklinde tasvir ettiği kaydedildi.

Diğer yandan, ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz bu ayın başlarında Küba’yı bir ulusal güvenlik tehdidi olarak nitelendirdi. Waltz ayrıca Çin ve Rusya’yı, Küba’da bulunan ABD askeri üslerinin çevresinden bilgi toplamakla suçladı.

Mayıs ayında ise CIA Direktörü John Ratcliffe, Başkan Donald Trump’ın adaya yönelik olası bir işgal veya askeri yanıt konusundaki uyarısını yinelemek üzere Kübalı yetkililerle bir araya gelmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD menşeli otomobillere, süt ürünlerine ve alkollü içeceklere yönelik “eşitsiz muamele” olarak nitelendirdiği duruma misilleme olarak, Kanada’dan ithal edilen çeşitli ürünlere %50’lik gümrük vergisi uyguladı.

Şarap ve hokey sopaları gibi günlük tüketim malları ile çimento gibi endüstriyel ürünler, verginin uygulandığı ürünler arasında yer alıyor.

Bununla birlikte, enerji, potas, kritik mineraller ve balık gibi bazı önemli ihracat kalemleri bu vergiden muaf tutulacak.

Başbakan Mark Carney ise Kanada’nın önümüzdeki haftalarda ABD ile ticaret görüşmelerini “yoğunlaştırmaya” hazır olduğunu belirterek yanıt verdi.

Beyaz Saray, gümrük vergilerinin 30 gün içinde yürürlüğe gireceğini açıkladı. Bu karar, Kuzey Amerika’daki komşu ülkeler arasındaki ticaret gerilimlerinde önemli bir tırmanışa işaret ediyor.

Bu gerilimler, Trump’ın Ocak 2025’te yeniden göreve gelip geniş kapsamlı bir küresel gümrük vergisi programını başlatmasından bu yana tırmanmaya devam ediyordu.

ABD Yüksek Mahkemesi, bu yılın başlarında Trump’ın olağanüstü yetkiler kapsamında küresel olarak uyguladığı birçok gümrük vergisinin yasadışı olarak yürürlüğe konulduğuna hükmetmişti. Fakat Pazartesi gecesi aldığı son karar, mahkemede henüz test edilmemiş, farklı ve belirsiz bir yasayı temel alıyor.

ABD’nin en yakın ticaret ortaklarından biri olan Kanada, geçen yıl Trump’ın gümrük vergilerine misilleme yapan az sayıdaki ülkeden biriydi.

Kanada, ülkeye getirilen yaklaşık 30 milyar Kanada doları (21,7 milyar dolar) değerindeki ABD menşeli mallara %25 oranında kendi gümrük vergisini uyguladı. Carney daha sonra bu vergilerin bir kısmını kaldırdı.

Pazartesi günü yayınlanan ve yeni gümrük vergilerini ele alan bir Beyaz Saray bilgi notunda, bu vergilerin, ürünün Kanada, ABD ve Meksika arasında imzalanan ve USMCA olarak bilinen mevcut serbest ticaret anlaşması kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın uygulanacağı belirtildi.

Yeni gümrük vergileri, iki ülke arasında halihazırda mevcut olan ticaret engellerine ekleniyor.

ABD, Kanadalı çelik, alüminyum ve bakır ürünlerine %15 ile %50 arasında değişen aktif gümrük vergileri uygulamaya devam ediyor. Ayrıca, Kanadalı iğne yapraklı keresteye %35 gümrük vergisi ve otomobillerdeki ABD menşeli olmayan parçalara %25 vergi uyguluyor.

Öte yandan Kanada da, belirli Amerikan çelik, alüminyum ve araç ithalatına %25 oranında kendi misilleme gümrük vergisini uyguluyor.

Pazartesi günkü duyuru, Başkan Trump’ın ABD şehirlerine sürüklenen Kanada orman yangınları dumanı nedeniyle gümrük vergisi uygulama tehdidinin ardından geldi.

Carney, X’te yaptığı açıklamada, “Bu, ABD’nin Kanada-ABD-Meksika Anlaşmasını [USMCA] doğrudan ihlal eden bir dizi gümrük vergisi uygulamasıyla başlayan tek taraflı ABD ticaret önlemleri dizisinin en sonuncusu,” dedi.

Carney ayrıca, muhtemelen Trump’ın Kanada’yı “ABD’nin 51. eyaleti” yapma yönündeki tekrarlanan çağrılarına atıfta bulunarak, “Kanada’nın egemenliğine yönelik tehditler”ten bahsetti.

Ontario Başbakanı Doug Ford ise X’te yaptığı bir paylaşımda şunları yazdı:

“Bu gümrük vergileri yürürlüğe girerse, Kanada da gümrük vergisi gümrük vergisine, dolar dolar karşılık vermelidir.”

Yeni gümrük vergilerini duyuran yürütme kararı kapsamında Trump, üç bildiri yayınladı.

Bu bildirimlerde, Kanada’nın daha önce haberdar olduğu ticaret konularına ilişkin ABD’nin şikayetleri sıralanıyor. Şikayetler otomobiller, süt ürünleri ve alkollü içkilerle ilgili.

Otomobil konusunda Trump’ın bildirisi, Kanada’nın USMCA kapsamında yer almayan ABD menşeli motorlu taşıt ve parçalarının ithalatına vergi uyguladığına işaret etti.

Trump, bunun “mantıksız” olduğunu ve Kanada’nın diğer ülkelere benzer bir vergi uygulamayarak ABD’ye ayrımcılık yaptığını savunuyor.

Kuzey Amerika’daki otomotiv üretimi, Kanada, ABD ve Meksika arasında son derece entegre bir yapıya sahip.

Süt ürünleri konusu ise uzun süredir ABD için bir sorun teşkil ediyor; özellikle de yabancı ithalata sınırlar getiren Kanada’nın arz yönetim sistemi. Bu sınırı aşan ürünlere %300’e varan gümrük vergisi uygulanıyor.

Son olarak, geçen yıl başlatılan ve çoğu Kanada eyaletinin ABD menşeli alkollü içeceklere yönelik sürdürdüğü boykot, Amerikalılar için önemli bir sorun haline geldi.

Kanadalı eyalet başbakanları, ABD’nin metal ve otomotiv dahil olmak üzere Kanada’nın kilit sektörlerine uyguladığı gümrük vergilerini kaldırması halinde boykotun sona erdirileceğini defalarca dile getirdiler.

Kanadalı ticaret müzakerecileri, en azından mevcut ABD gümrük vergilerinin bir kısmını azaltacak bir anlaşma sağlamaya çalışıyorlar.

Kanada ve Meksika ticaret anlaşmasının yenilenmesini talep ederken, ABD ise Trump’ın ilk görev dönemi sırasında müzakere edilen anlaşmada değişiklikler yapmak istiyor.

Bununla birlikte, ABD’nin bu adımına rağmen anlaşma, önümüzdeki on yıl boyunca Kuzey Amerika ticaretini kademeli olarak düzenlemeye devam edecek; fakat yıllık gözden geçirmeler gerekecek.

Trump, IEEPA’yı, ABD’nin komşuları dışındaki düzinelerce ülkeye gümrük vergisi uygulamayı meşrulaştırmak için kullanmıştı.

Yüksek Mahkeme yargıçları, başkanın ulusal acil durumlar için ayrılmış bir yasa kapsamında gümrük vergilerini ilan ederken yetkisini aştığına hükmetti.

Beyaz Saray o dönemde, ithalat vergileri uygulamak için başka mekanizmalara başvuracağına dair söz vermişti.

Pazartesi günü açıklanan ve özellikle Kanada’yı hedef alan gümrük vergileri, ulusal acil durumlardan ziyade ticari ayrımcılığı kapsayan 1930 Gümrük Kanunu’nun 338. maddesi kapsamında getirildi.

British Columbia Üniversitesi’nde ekonomi profesörü olan Michael Devereux, bu hamlenin Trump yönetiminin USMCA’ya karşı olduğunu vurguladığını söyledi.

BBC News’e verdiği demeçte Devereux, “Bu, önemli bir tırmanış çünkü daha önce Başkan Trump’ın 2018’de bizzat müzakere edip imzaladığı ABD, Kanada ve Meksika ticaret anlaşması kapsamında muaf tutulan malları doğrudan hedef alıyor,” dedi.

Kanada Ticaret Odası Başkanı Candance Laing, yetkililere yeni gümrük vergilerinin 30 gün sonra yürürlüğe girmesinden önce müzakerelerde “anlamlı ilerleme” kaydetmeleri çağrısında bulundu.

ABD Damıtılmış Alkollü İçecekler Konseyi Başkanı Chris Swonger de benzer şekilde her iki tarafın bir çözüm bulması çağrısında bulunarak, bu kararın “daha fazla misilleme riskini artırdığı” uyarısında bulundu.

Morgan Stanley, yapay zeka (AI) patlamasının temelini oluşturan finansman yapılarının Wall Street’teki baş mimarı olarak öne çıkıyor.

Sektör yöneticilerinin Financial Times’a (FT) aktardığına göre banka, geçen yıldan bu yana en büyük ve en yenilikçi yapay zeka altyapısı finansmanlarını hayata geçiren başlıca danışman haline geldi.

Bunlar arasında, Google’ın desteklediği veri merkezi geliştiricisi TeraWulf için 3,2 milyar dolarlık bir tahvil, Meta’nın Blue Owl ile Hyperion veri merkezi ortaklığı için 27 milyar dolarlık bir borç paketi ve daha yakın zamanda Broadcom’a 35 milyar dolarlık bir yonga finansman anlaşmasında danışmanlık hizmeti verilmesi yer alıyor.

LSEG verilerine göre, bankanın yapay zeka alanındaki işlemlerdeki hızlı yükselişi, yılın ilk yarısında borç ve hisse senedi sermaye piyasası ücretleri konusunda uzun süredir rakibi olan Goldman Sachs’ı geride bırakmasına yardımcı oldu.

Bu ücretler, bir önceki yılın aynı dönemindeki 1,4 milyar dolardan 2,3 milyar dolara yükseldi. Bu sonuç, Morgan Stanley’i sermaye piyasası ücretleri açısından bir yıl önceki dördüncü sıradan JPMorgan Chase’in ardından küresel olarak ikinci sıraya taşıdı.

Bu anlaşmalar, yapay zekanın sadece teknolojiyi değil, sermaye piyasalarını da nasıl yeniden şekillendirdiğini gösteriyor.

Bankacılar, yalnızca geleneksel proje finansmanına veya kurumsal borçlanmaya güvenmek yerine, uzun vadeli bilgi işlem sözleşmelerini ve büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarını, genel yatırımcıya satılabilecek menkul kıymetler halinde bir araya getiren yapıları giderek daha fazla tasarlıyor.

Sonuç olarak, yapay zeka altyapısını finanse etmek için kullanılabilir sermaye havuzu önemli ölçüde genişlerken, finansal sistemin daha büyük bir kısmı yapay zeka bilgi işlemine yönelik süregelen talebe bağlandı.

Morgan Stanley’in yatırım bankacılığı eş başkanı Mo Assomull, “Eskiden 1 milyar, 2 milyar, 5 milyar dolar olan tutarlar artık 10 milyar veya 20 milyar dolar ve daha yüksek seviyelere ulaştı,” dedi.

Silikon Vadisi’ndeki teknoloji devleri, müşteri siparişlerini karşılayamadıklarını belirttiler ve harcamalarını artırmaya devam ettiler.

Morgan Stanley ise yapay zeka altyapısının geliştirilmesinin önümüzdeki yıllarda 10 trilyon dolarlık bir harcama gerektireceğini öngörüyor.

Düşük faiz oranları ve milyarlarca dolarlık sermayeyi temin etmenin anahtarı, yapay zeka patlamasına kusursuz bilançolarla giren hiper ölçekli şirketleri (Google, Amazon, Meta ve Microsoft) işin içine dahil etmek oldu.

Bu şirketlerden biri bir veri merkezinin kiralama sözleşmelerini garanti altına aldığında, finansman maliyeti kabaca yarı yarıya azalıyor.

Assomull, “Nereden para toplamak istersiniz, orta ila yüksek tek haneli rakamlarla mı, yoksa bunun iki katıyla mı?” dedi.

Morgan Stanley’in kaldıraçlı finansman bölümünün eş başkanı William Graham, yapay zeka altyapısı finansmanında bir şablon haline gelen bu anlaşmanın arkasındaki isim.

Graham’ın ekibi, veri merkezi geliştiricisi TeraWulf için geniş çapta satılabilen bir tahvil tasarladı. 

Fakat proje kredisine özgü bazı koruma önlemleri ekleyerek, Google tarafından “desteklenen” (ya da teminat altına alınan) hibrit bir finansman aracı oluşturdular.

Konuya yakın kaynaklar, veri merkezinin kapasitesinin çoğunun Anthropic için ayrılacağını belirtti.

Bu yapı, sigorta şirketleri, varlık yöneticileri ve emeklilik fonları gibi yeni bir kredi yatırımcı grubunu veri merkezi inşaatlarının finansmanına çekti ve TeraWulf’un yüzde 7,75 getiri ile 3,2 milyar dolar kaynak yaratmasına olanak sağladı.

TeraWulf’un finans direktörü Patrick Fleury, bu yenilikçi inşaat tahvilinin, ana alternatifleri olan bankalardan geleneksel proje finansmanı kredilerini kullanırken karşılaşılan yavaş ve aşamalı kredi veren değerlendirmelerini atlamalarına olanak tanıdığını, aynı zamanda işlerinin iktisadi olarak kârlı olmasını sağlayacak kadar ucuz borçlanma imkânı sunduğunu belirtti.

Fleury, “Aslında, Google’ın bilançosunun gücü sayesinde borçlanabildik,” dedi.

Yatırımcıları daha da güvence altına almak için Morgan Stanley, kira ödemelerini koruyan ve doğrudan tahvil sahiplerine yönlendiren “kilitli hesaplar” gibi proje finansmanı özelliklerini benimsedi ve ek teminatlar ekledi.

TeraWulf anlaşmasından bu yana Morgan Stanley, 40 milyar dolardan fazla inşaat tahvili ürünü sattı ve bu yapılandırmayı Asya ve Avrupa’daki yeni pazarlara taşıyor.

Graham, “Yapay zeka altyapı tahvillerinin, yeni sermaye kaynaklı yatırım yapılabilir olmayan borçların yıllık arzının çoğunluğunu oluşturduğu bir noktaya geleceğiz. Bu, piyasanın en hızlı büyüyen segmenti ve son 20 yılda piyasada ilk kez ortaya çıkan yeni bir segment,” dedi.

Bazı rakip bankacılar, ABD genelindeki topluluklarda veri merkezlerinin pek sevilmemesi nedeniyle bu alanda bir numaralı oyuncu olarak görülmekten çekindiklerini belirtti.

JPMorgan’ın finans direktörü Jeremy Barnum da bu hafta, bankanın bazı veri merkezi finansman anlaşmalarının kredi koşullarını incelediklerini ve “buna ‘hayır, bunu yapmayız’ dediğimiz durumlar olduğunu” belirtti.

Morgan Stanley, bu modelin veri merkezlerinin finansmanının ötesine taşınmasına katkıda bulundu.

Mayıs ayında banka ve MUFG, neokloud şirketi CoreWeave’in gelişmiş yapay zekayı çalıştırmak için gerekli olan Nvidia grafik işlem birimlerini (GPU) satın alması ve kurması için 3,1 milyar dolarlık bir kredi düzenledi.

Bu, geniş çaplı bir sendikasyon kredisi olarak gerçekleştirilen ilk GPU finansmanıydı ve bu kez yongaların kendisinin finansmanı için daha geniş bir sermaye havuzu sağladı.

Graham, kredinin yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırımcı talebi çektiğini belirterek, yongaların değerinden çok, bunları kullanma sözleşmelerine dayanan bir finansman modeline olan ilgiyi vurguladı.

Bu yapı kapsamında, GPU’lar ve veri merkezi ayrı ayrı finanse ediliyor: bina bir kira sözleşmesiyle desteklenirken, yongalar ise uzun vadeli “al ya da öde” anlaşmalarına dayalı olarak finanse ediliyor.

Graham, “Bir araba taksiti ve bir garaj faturanız olabilir. Yonga ise bir Ferrari’dir… Park edilecek bir yere ihtiyacı vardır. Dolayısıyla o yongayı yerleştirmek için bir veri merkezine ihtiyacınız var,” dedi.

Çipler ek teminat olarak gösterilse de Graham, kredi yatırımcılarının çipleri kiralamak için sözleşmeleri kimin imzaladığına daha fazla odaklandığını belirtti.

Morgan Stanley, Mart ayında CoreWeave’in bir hiper ölçekli şirket sözleşmesiyle desteklenen 8,5 milyar dolarlık çip kredisini, referans faiz oranının yüzde 2,25 üzerinde fiyatlandırmasına yardımcı oldu.

Mayıs ayındaki çip kredisi ise daha zayıf kredi notuna sahip iki yapay zeka laboratuvarı tarafından desteklendi ve referans faiz oranının yüzde 4,5 üzerinde fiyatlandırıldı.

Spread’in genişlemesi, yapay zeka finansmanındaki patlamanın altında yatan önemli bir riski de ortaya koyuyor.

Krediler, hiper ölçekli şirketlerin bilançolarından uzaklaşıp hesaplama gücünün büyük bir kısmını tüketen yapay zeka laboratuvarlarına doğru kaydıkça, temeldeki kredi kalitesi zayıflıyor.

Moody’s Ratings’in kıdemli başkan yardımcısı Raj Joshi, Anthropic ve OpenAI’nin finansal durumunun yakından takip ettiği bir risk olduğunu belirtti.

Joshi, “Bu, tarihte eşi benzeri görülmemiş devasa bir sermaye harcaması yatırım döngüsüdür. Bunun için bir kılavuz yok,” dedi.