Amerika
ABD’de Cumhuriyetçiler, sığınmacılara yönelik cezaların ağırlaştırılmasını istiyor

ABD Senatosu’ndaki Cumhuriyetçiler, Başkan Donald Trump’ın göçmenlik politikalarını savunmak ve demokratların sınır güvenliği birimlerine yönelik kısıtlama taleplerini geri çevirmek amacıyla kapsamlı bir siyasi mücadele başlatıyor. Trump’ın Politika ve İç Güvenlik Danışmanı Yardımcısı Miller ile eş güdüm içinde hareket eden senatörler, işbirliği yapmayan yerel yetkililere hapis cezası öngören ve yasa dışı girişi ağır suç kapsamına alan düzenlemeleri oylamaya sunmaya hazırlanıyor.
ABD Başkanı Trump’ın Senato’daki müttefikleri, bu hafta demokratların önerdiği göçmenlik reformlarına karşı kapsamlı bir siyasi mücadele yürütmeyi planlıyor.
The Hill gazetesinin haberine göre Beyaz Saray Politika ve İç Güvenlik Danışmanı Yardımcısı Stephen Miller ile yakın çalışan Cumhuriyetçi senatörler, başkanın en güçlü olduğu konulardan biri olan göçmenlik meselesinde savunmada kalmak yerine karşı hamle yapmaya hazırlanıyor.
Senato’daki muhafazakarlar, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Bürosu (ICE) memurlarının maske takmasını yasaklayan ve adli arama izni alma zorunluluğu getirerek yetkilerini kısıtlayan herhangi bir uzlaşıya karşı çıkıyor.
Diğer yandan Senato Demokrat Grubu Lideri Chuck Schumer ve Temsilciler Meclisi Demokrat Grubu Lideri Hakeem Jeffries, kendi tabanlarından gelen yoğun baskı altında bulunuyor.
Demokrat taban, ya ICE ve Gümrük ve Sınır Koruma Dairesi (CBP) birimlerinin işleyişini temelden değiştirecek bir anlaşma yapılmasını ya da İç Güvenlik Bakanlığının bütçesinin engellenerek kurumun kapatılmasını talep ediyor.
Bu durum, her iki partiden hukukçuların hafta sonuna doğru hükümetin kısmen kapanmasına yönelik hazırlık yapmasına neden oluyor.
Cumhuriyetçi senatörler yasal yaptırımların sertleştirilmesini talep ediyor
Trump’ın yakın müttefiklerinden Güney Karolina Senatörü Lindsey Graham ve Missouri Senatörü Eric Schmitt, federal göçmenlik operasyonlarıyla işbirliği yapmayan yerel yetkililerin cezalandırılmasını öngören teklifleri oylamaya sunmak için baskı yapıyor.
Cumhuriyetçiler ayrıca, ülkeye yasa dışı yollardan giren göçmenler için zorunlu hapis cezası getirilmesini ve göçmenlik yasalarının sertleştirilmesini istiyor.
Senatörler, sınır dışı operasyonlarını engelleyen protestoculara yönelik yaptırımların artırılmasını ve bu protestoculara yardım eden kâr amacı gütmeyen kuruluşların vergi muafiyetlerinin iptal edilmesini hedefliyor.
Senato Cumhuriyet Grubu Lideri John Thune pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, İç Güvenlik Bakanlığının finansmanına ilişkin müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini belirtti.
Ancak Thune, varılacak herhangi bir anlaşmanın Cumhuriyetçi kanadın çoğunluğu tarafından onaylanıp onaylanmayacağının belirsizliğini koruduğunu ifade etti.
Cumhuriyetçi müzakerecilerin demokrat liderlere karşı bir teklif gönderdiğini ve yanıt beklediklerini ekleyen Thune, kısa süreli bir geçici bütçe olasılığına ilişkin ise müzakere sonucunun beklenmesi gerektiğini kaydetti.
Siyasi stratejinin merkezinde “güvenli şehirler” tartışması yer alıyor
Hafta sonu Trump ile bir araya gelen Lindsey Graham, Minneapolis gibi demokratlar tarafından yönetilen şehirlerde ICE ile işbirliğini reddeden yerel yetkilileri savunmak zorunda bırakarak demokratların üzerinde siyasi baskı kurmaları gerektiğini belirtti.
Graham, “Artık saldırı pozisyonuna geçiyoruz. Başkan Trump’ın kampanya vaatlerinden vazgeçeceğimiz düşüncesi doğru değil” diye konuştu.
Graham, Stephen Miller ile birlikte koordine ettikleri strateji kapsamında, gelecek hafta Senato Genel Kurulu’nda “güvenli şehirler” (sanctuary cities) üzerine bir oylama yapılacağını duyurdu.
Graham’ın önerisi, federal göçmenlik makamlarıyla işbirliği yapmayan eyalet ve yerel yönetim yetkililerine cezai yaptırımlar uygulanmasını içeriyor.
Cumhuriyetçiler, Jon Ossoff ve John Fetterman gibi kritik eyaletlerdeki demokrat senatörlerin, Schumer ve Jeffries tarafından sunulan 10 maddelik reform planına destek vermekte zorlanacağını tahmin ediyor.
Eric Schmitt sınır dışı işlemlerini engelleyenlere hapis cezası istiyor
Senatör Eric Schmitt, demokratların taleplerinin sınır muhafaza birimlerinin görev yapmasını engellediğini ve milyonlarca kişi için fiili bir af yarattığını belirtti.
Schmitt, “Bunu kabul etmeyeceğiz” diyerek “Amerika’yı Koru Yasası” (Protect America Act) isimli teklifini sundu.
Schmitt’in yasa tasarısı, ICE ile bilgi paylaşmayan veya gözaltındaki göçmenlerin federal makamlara teslimini koordine etmeyen eyalet ve yerel yönetimlere yönelik federal fonların kesilmesini öngörüyor.
Tasarı ayrıca, ülkeye yasa dışı girişi “ağır suç” (felony) kapsamına alarak ilk kez yakalananlar için bir yıldan beş yıla kadar, mükerrer suçlular için ise 10 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası getirilmesini hedefliyor.
Senato’daki Cumhuriyetçi kaynaklar, Graham ve Schmitt’in, Trump’ın operasyonlarını kısıtlayacak herhangi bir taviz verilmemesi için parti içi müzakereciler üzerinde baskı kurduğunu ifade ediyor.
Senato Cumhuriyet Grubu Lideri Thune, cuma gününe kadar nihai bir anlaşma beklemediğini ancak müzakerelerin devam etmesini sağlayacak kısa vadeli bir bütçe uzlaşısı için demokratların ikna edilebileceğini umduğunu belirtti.
Perşembe akşamı yaklaşık 20 senatörün Münih Güvenlik Konferansı ve ardından İtalya’daki Olimpiyatlar için yurt dışına seyahat edecek olması, cuma günü yaşanabilecek bir kapanmanın önlenmesi için siyasi bir teşvik unsuru olarak görülüyor.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceÇin yapay zekâ, çipler ve akıllı fabrikalara büyük yatırım yapıyor
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceFed’in faiz artışının ardından Çin parasal gevşemeye devam edecek mi?
Asya2 hafta önceHindistan ve Vietnam, ‘Çin artı bir’ rekabetini ticari kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak











