Diplomasi
Washington Post: İran’a saldırı için Netanyahu ve bin Selman Trump’a lobi yaptı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’daki iki müttefiki İsrail ve Suudi Arabistan’ın haftalarca süren lobi faaliyetlerinin ardından cumartesi günü İran’a geniş çaplı bir saldırı başlattı.
Washington Post’a (WP) konuşan kaynaklar, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın, diplomatik bir çözümü kamuoyu önünde desteklemesine rağmen, geçtiğimiz ay Trump’a ABD’yi saldırıya teşvik için birçok kez özel telefon görüşmesi yaptığını söyledi.
Bu arada İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkesinin varoluşsal düşmanı olarak gördüğü İran’a karşı ABD’nin saldırılarını destekleyen uzun süredir devam eden kamuoyu kampanyasını sürdürdü.
Bu ortak çabalar, Trump’ın İran liderliğine ve ordusuna karşı büyük çaplı bir hava saldırısı emri vermesine yol açtı ve saldırının ilk saatlerinde Ali Hamaney ve diğer birkaç üst düzey İranlı yetkili öldü.
Suudi Arabistan’ın saldırı için baskı yapması, başkanın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’ın İran’ın nükleer ve füze programları konusunda İranlı liderlerle müzakereleri sürdürdüğü sırada gerçekleşti.
Görüşmeler devam ederken, Riyad, veliaht prens ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında yapılan telefon görüşmesinin ardından, Muhammed’in Suudi hava sahası veya topraklarının İran’a yönelik bir saldırıda kullanılmasına izin vermeyeceğini belirten bir açıklama yayınladı.
Fakat Suudi lider, ABD yetkilileriyle yaptığı görüşmelerde, ABD’nin 2003’teki Irak işgalinden bu yana Orta Doğu’daki en büyük askeri varlığını oluşturduktan sonra şimdi saldırmazsa İran’ın daha güçlü ve daha tehlikeli hale geleceği uyarısında bulundu.
Mohammed bin Selman’ın tutumu, ocak ayında Washington’da ABD’li yetkililerle kapalı kapılar ardında görüşmeler yapan ve saldırı yapılmamasının olumsuz sonuçları konusunda uyarıda bulunan kardeşi Suudi Savunma Bakanı Halid bin Selman tarafından da desteklendi.
WP’ye göre Suudi liderin tutumu, “muhtemelen ülkesinin savunmasız petrol altyapısına İran’ın misilleme yapmasını önleme arzusunu” yansıtıyordu.
Cumartesi günü ABD’nin ilk saldırısının ardından İran, Suudi Arabistan’a misilleme yaptı. Riyad, saldırıyı kınayan ve uluslararası topluma İran’a karşı “gerekli ve kararlı tüm önlemleri” alması çağrısında bulunan öfkeli bir açıklama yaptı.
Witkoff ve Kushner, perşembe günü Cenevre’de İranlı yetkililerle son görüşmelerini gerçekleştirdi. Bu, şubat ayı başından bu yana üçüncü üst düzey görüşmeleriydi.
Trump yönetiminin üst düzey bir yetkilisine göre, görüşmeden ayrılırken, Tahran’ın nükleer zenginleştirme ihtiyacı konusunda kendileriyle oyun oynadığına inandılar.
Yetkili, “Onların niyetinin, zaman içinde nükleer bomba yapımında kullanmak üzere zenginleştirme kapasitelerini korumak olduğu çok açıktı,” dedi.
Cuma öğleden sonra, Trump ara seçim kampanya mitingi için Teksas’ın Corpus Christi kentine vardığında, başkanın hayal kırıklığı ve söylemleri giderek artıyordu. Başkan, İranlı müzakerecilerden “memnun olmadığını” defalarca dile getirdi.
2003 yılında ABD’nin Irak lideri Saddam Hüseyin’i devirmesi için aylarca süren planlamalar, yaklaşık on yıl boyunca orada kalan binlerce Amerikan işgal gücü ve yeni bir hükümeti organize etmek için sahada bulunan çok sayıda sivil ABD yetkilisini içeriyordu.
Trump’ın üst düzey yetkilileri ise son günlerde bu sefer durumun farklı olacağını ısrarla vurguluyorlar.
Başkan Yardımcısı JD Vance perşembe günü WP’ye verdiği demeçte, kendisini hâlâ yabancı askeri müdahalelere “şüpheci” olarak gördüğünü söyledi ve bu tanımın Trump için de geçerli olduğunu belirtti.
Vance, ABD’nin İran’da gerçekleştireceği herhangi bir askeri operasyonun Trump yönetiminin dahil olduğu uzun süreli bir savaşa yol açma ihtimalinin “hiç olmadığını” söyledi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












