Diplomasi
İngilizler kararsız: Uçak gemisi Arktik’e, muhrip Doğu Akdeniz’e gidiyor
İngiltere, İran ile çatışmanın şiddetlenmesine rağmen, Orta Doğu’daki savunmasını güçlendirmek için iki uçak gemisinden birini göndermiyor.
Kraliyet donanmasının uçak gemisi HMS Prince of Wales cumartesi günü ileri hazırlık durumuna geçirildi, bu da normalde 14 gün süren hazırlık süresinin 5 güne indirildiği anlamına geliyor.
Bu durum, geminin Kıbrıs’taki İngiliz hava üssü RAF Akrotiri’yi İran’ın insansız hava araçları ve füze saldırılarından korumak için Akdeniz’e ya da İngiliz çıkarlarını savunmak için Körfez’e yöneleceği yönünde spekülasyonlara yol açmıştı.
Ne var ki Downing Street pazartesi günü, HMS Prince of Wales’in planlanan NATO tatbikatlarına katılmak için Kuzey Kutbuna gitme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtti.
Uçak gemisinin Orta Doğu’daki çatışmanın tersi yönde seyredeceği sorulduğunda, başbakanın resmi sözcüsü, “Bunu İran’ın faaliyetleriyle ilişkilendirmemenizi rica ederim,” yantını verdi.
Kraliyet donanmasının amiral gemisinin bölgede bulunması, bölgesel savunmaya büyük bir destek sağlayacak diye düşünülüyordu.
Bu gemi ve kardeş gemisi HMS Queen Elizabeth, İngiltere tarafından bugüne kadar inşa edilen en büyük ve en güçlü savaş gemileri.
Tam yükle, kısa, orta ve uzun menzilli füzelerle hava tehditlerini önleyebilen 36 adet F-35B savaş uçağı taşıyabiliyorlar.
Destroyerin Doğu Akdeniz’e ulaşması yaklaşık 1 hafta sürecek
Savunma Bakanlığı, “HMS Prince of Wales’in konuşlandırılmasında herhangi bir değişiklik kararı alınmadı,” dedi.
Bir sözcü, geminin “her zaman çok yüksek hazırlık durumunda olduğunu” fakat donanmanın “geminin hazırlık durumunu artırarak, herhangi bir konuşlandırma için denize açılma süresini kısalttığını” ekledi.
İngiltere’nin şu anda bölgeye gönderdiği tek savaş gemisi, Type 45 destroyer HMS Dragon ama geminin çarşamba gününe (11 Mart) kadar Portsmouth’tan ayrılması beklenmiyor ve Doğu Akdeniz’e ulaşması yaklaşık bir hafta sürecek.
Type 45 destroyerler, Sea Viper silah sistemlerini kullanarak balistik füzeleri önleyebilen tek İngiliz gemileri.
Bu sistemler, on saniyeden daha kısa sürede sekiz adet 1 milyon sterlinlik füze fırlatabilir ve aynı anda 16 füzeyi hedeflerine yönlendirebilir.
Bu arada Fransa, Doğu Akdeniz, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı yakınlarına “benzeri görülmemiş” bir deniz gücü konuşlandırma planlarını açıkladı.
Cumhurbaşkanı Macron Pazartesi günü yaptığı açıklamada, filonun sekiz fırkateyn, iki amfibi saldırı helikopter gemisi ve Fransa’nın amiral gemisi olan nükleer güçle çalışan uçak gemisi Charles de Gaulle’den oluşacağını söyledi.
Girit yakınlarındaki uçak gemisinin uçuş güvertesinden konuşan Macron, Languedoc fırkateyni ve Mistral hava savunma sisteminin Kıbrıs’ı savunmak için çoktan konuşlandırıldığını söyledi.
İngiliz savaş uçakları bölgede İran’a karşı “savunma” operasyonlarını sürdürüyor
Başbakan Starmer’ın sözcüsü, hükümetin “İngiliz halkını ve bölgedeki müttefiklerimizi korumak için önemli saldırı kapasiteleri” konuşlandırdığını söyledi.
Bunlar arasında altı adet F-35 savaş uçağı, hava savunma sistemleri ve Kıbrıs’ta 400 kişilik ek personel bulunuyor.
Dört adet RAF Typhoon uçağından oluşan bir filo, Katar’daki ortak hava üssünden operasyonlarını sürdürüyor ve geçen hafta dört adet savaş uçağı daha ile takviye edildi.
Pazar gecesi, İngiliz savaş uçakları Ürdün üzerinde bir insansız hava aracını imha etti ve Bahreyn’e doğru ilerleyen bir diğerini durdurdu.
İngiltere ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’ni desteklemek için savunma amaçlı hava sortileri düzenlemeye başladı.
Savunma Bakanı John Healey, milletvekillerine Birleşik Krallık’ın hazırlıklarının “gerçek bir fark yarattığını” söyledi.
Healey şunları söyledi:
“Ocak ayından bu yana, ABD ve İsrail’in ilk saldırılarından önce önemli askeri varlıkları bölgeye sevk ettik. Bu, ilk günden itibaren savunma amaçlı askeri operasyonlar yürüttüğümüz anlamına geliyor. F-35’lerimiz Ürdün üzerinde İran’a ait insansız hava araçlarını imha etti, Typhoon’larımız Katar’a yönelen hedefleri vurdu, insansız hava aracı karşıtı birimlerimiz Irak’taki koalisyon üslerine yönelik saldırıları engelledi.”
Savunma Bakanı: Kıbrıs’ı vuran İHA Irak veya Lübnan’dan ateşlendi
Healey, Körfez müttefiklerini savunmak için “İngiliz pilotların şu ana kadar 230 saatten fazla uçuş saati biriktirdiğini” söyledi.
Bakan, “Katar’da, bölgesel müttefikleri desteklemek için uçan Katar-İngiliz ortak filomuz da dahil olmak üzere sekiz jetimiz var ve Kıbrıs’ta diğer ülkelerden daha fazla jetimiz var,” dedi.
Healey, Avam Kamarasına yaptığı açıklamada, bölgedeki İngiliz çıkarlarını korumak için yeterince hızlı hareket etmediği yönündeki suçlamalarla karşı karşıya kalırken, donanma mürettebatının savaş gemisini hazırlamak için “22 saat boyunca yorulmadan” çalıştığını söyledi.
Healey milletvekillerine, RAF Akrotiri’yi vuran insansız hava aracının küçük olduğunu ve “Lübnan veya Irak’tan geldiğini” söyledi.
Bu, aracın tam olarak nereden geldiğinin İngiliz uzmanlar tarafından hâlâ belirlenemediği anlamına geliyor.
Kıbrıslı kaynaklar bir hafta önce, aracın İran destekli Hizbullah milislerinin kontrolündeki bölgeden uçtuğunu öne sürmüştü.
Daha önce İran yapımı Şahid tipi olarak tanımlanan saldırı insansız hava aracının parçaları da yabancı askeri donanım açısından analiz ediliyor.
Healey, hükümetinin, İHA’nın Rus bileşenleri içerdiği yönündeki haberleri doğrulayabilecek durumda olmadığını da ekledi.
İngiltere, Trump’ın İran’a saldırı için RAF üslerini kullanmasını engelliyor
Starmer hükümetine “gecikme” eleştirileri yoğunlaşıyor
Bölgeye tek bir İngiliz savaş gemisi gönderilmesindeki gecikme, Birleşik Krallık’ın İran krizini ele alış biçimi ve genel olarak savaşa hazır olup olmadığı konusundaki eleştirileri alevlendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Keir Starmer hükümetini uçak gemisi göndermede çok yavaş olmakla suçladı ve ABD’nin artık İngiltere’nin yardımına ihtiyaç duymadığını söyledi.
Balkan, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, “Biz zaten kazandığımız savaşlara katılan insanlara ihtiyacımız yok!” diye yazmıştı.
İngiltere başlangıçta ABD’nin İran’a saldırı düzenlemek için üslerini kullanmasını engellemişti, fakat daha sonra İran’ın depolama tesislerini ve füze rampalarını hedef alan “savunma” amaçlı eylemler için üslerin kullanılmasına izin verdi.
Cuma gününden bu yana en az 11 ağır bombardıman uçağı Gloucestershire’daki RAF Fairford hava üssüne indi, bu da ABD’nin yeni bir saldırı dalgası için hazırlandığını gösteriyor.
Pistte görülen uçaklar arasında B-1B Lancer ve B-52 Stratofortress bombardıman uçakları da vardı.
Gölge savunma sözcüsü James Cartlidge, Fransa, Yunanistan ve İspanya’nın Kıbrıs’a savaş gemileri göndermiş olmasından şikayet etti ve “İşçi Partisi’nin Kraliyet donanmasını Doğu Akdeniz’e konuşlandırmaması, uluslararası itibarımızı tamamen zedeledi,” dedi.
Healey ise geçmişteki Muhafazakâr hükümetleri İngiliz kuvvetlerini “içi boşaltmak ve yetersiz finanse etmekle” suçlayarak, savunma bütçesinden 12 milyar sterlin kesinti yaptıklarını ve fırkateyn ve muhriplerin sayısını 23’ten 17’ye düşürdüklerini belirtti.
Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
BP, Birtanya’daki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı
Ukrayna saldırıları Rusya’yı benzin ithalatına itti
AB yetkilisi: Tüm Avrupa alevler içinde kalabilir
New York eyaleti Kalshi platformuna 36 milyar dolarlık dava açtı
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü
