AB, ABD ile yaşanan Grönland gerilimi sonrası LNG tedarikini çeşitlendirmeye odaklandı

Avrupa Birliği, ABD yönetimiyle yaşanan Grönland gerilimi ve potansiyel ticaret kısıtlamaları nedeniyle sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarik kaynaklarını çeşitlendirme kararı aldı. Enerji Komisyonu Üyesi Dan Jørgensen, Rus gazına olan bağımlılığın sona ermesinin ardından ABD’ye yönelik benzer bir bağımlılık geliştirmekten kaçındıklarını belirterek, Kanada, Katar ve Cezayir ile temasların sıklaştığını açıkladı.

ABD menşeli sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG), Avrupa’nın Gazprom tedarikindeki kaybı ikame etmesinde kritik bir rol üstlendi.

Ancak Beyaz Saray yönetiminin Avrupa’ya yönelik gümrük vergisi söylemleri ve bir müttefik toprağına ilişkin güç kullanımı tehditleri, Avrupa Birliği’ni (AB) ABD’ye olan artan bağımlılığı sorgulamaya yöneltti.

AB Enerji Komisyonu Üyesi Dan Jørgensen, Politico’ya yaptığı açıklamada, birliğin LNG tedarikini çeşitlendirme çalışmalarına hız verdiğini bildirdi.

“Bir bağımlılığı diğeriyle değiştirmek istemiyoruz”

Jørgensen, Avrupa Komisyonu’nun aktif olarak alternatif LNG tedarikçileri aradığını ve önümüzdeki aylarda Kanada, Katar ve Cezayir gibi ülkelerle enerji bağlarını derinleştirmeyi planladığını belirtti.

Brüksel’in ayrıca Rus nükleer yakıtını ikame edecek kaynakların tedariki üzerinde çalıştığı kaydedildi.

AB’nin Washington ile bir ticaret savaşı arzusunda olmadığını vurgulayan Jørgensen, buna karşın birlik içinde “bir bağımlılığı diğeriyle değiştirme” riskine dair endişelerin arttığını kabul etti.

Rusya’nın Ukrayna’daki askeri müdahalesinin ABD ile ilişkilerdeki bozulmaya kadar uzanan jeopolitik sarsıntıların uyarıcı nitelikte olduğunu ifade eden Komisyon Üyesi, son haftalardaki gelişmelere dikkat çekerek şunları söyledi:

“Durumu daha ciddi ve karmaşık hale getiren unsur, ABD ile ilişkilerin kötüleşmesi ve Grönland’a karşı güç kullanımını ihtimal dışı bırakmayan bir Amerikan başkanının varlığıdır.”

ABD LNG’sinin pazar payı ve ticaret hacmi

Reuters’ın Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Avrupa’nın ABD’den LNG alımları 2021’deki 18 milyon ton seviyesinden 2025 yılında 65 milyon tona yükseldi.

Bu miktar, geçen yıl AB ve İngiltere tarafından ithal edilen toplam sıvılaştırılmış gazın yüzde 57’sini oluşturuyor. Mevcut durumda Avrupa Birliği’ne ithal edilen toplam gazın yaklaşık dörtte biri ABD kaynaklı LNG’den sağlanıyor.

Geçen yıl ABD ile AB arasında varılan ancak Donald Trump’ın Grönland meselesi kaynaklı tehditleri nedeniyle henüz onaylanmayan ticaret anlaşması kapsamında, Brüksel’in 2026-2028 döneminde 250 milyar dolarlık Amerikan enerji kaynağı satın alması öngörülmüştü.

Söz konusu ithalat tutarı geçen yıl 75 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) tahminlerine göre, 2025-2030 yılları arasında küresel LNG ihracat kapasitesinin, ağırlıklı olarak ABD ve Katar öncülüğünde yüzde 50 oranında artması bekleniyor. Diğer ülkeler de bu alandaki yatırımlarını genişletiyor.

Kanada, geçen temmuz ayında British Columbia’daki LNG Canada Development tesisinin ilk hattından ihracata başladı; tesisin ikinci hattı ise yıl sonunda devreye alındı.

Bloomberg’in hesaplamalarına göre Kanada, LNG ihracatçısı ülkeler arasında 8. sıraya yerleşecek. Ülkede 2027 ve 2028 yıllarında iki yeni projenin daha faaliyete geçmesi planlanıyor.

Dünyanın en büyük LNG tedarikçilerinden Katar ise üretim kapasitesini 2030 yılına kadar yüzde 85 artırarak yıllık 77 milyon tondan 142 milyon tona çıkarmayı hedefliyor.

TotalEnergies CEO’su Patrick Pouyanné, geçen yıl yaptığı değerlendirmede, Rusya’ya dönük yaptırımlarla tetiklenen 2022 krizi sonrası inşa edilen yeni tesisler sayesinde küresel LNG piyasasının “2027, 2028 ve 2029 yıllarında iyi bir arz dengesine sahip olacağını” belirtmişti.

Pouyanné, Avrupa’da Rus gazına yönelik birçok alternatifin ortaya çıkacağını ifade etti.