AB bütçesinde Ukrayna kredileri yüzünden 35 milyar avroluk delik açıldı

Politico’nun haberine göre Ukrayna’ya açılan kredilerin faiz ödemeleri, Avrupa Birliği’nin 2028-2034 bütçesinde en az 35 milyar avroluk açık yarattı. Faizlerin bir puan artması faturayı 41,9 milyar avroya çıkarırken, Macaristan, Çekya, Slovakya ve Bulgaristan bu maliyeti üstlenmeyi reddediyor.

Avrupa Birliği, Ukrayna’ya açtığı kredilerin faiz yükü yüzünden gelecek bütçe döneminde en az 35 milyar avroluk bir açıkla karşı karşıya.

Politico’nun Avrupa Komisyonu tarafından üye ülke hükümetlerine gönderilen belgeye dayandırdığı habere göre, 2028-2034 yıllarını kapsayan yedi yıllık bütçede borçlanma maliyetlerini karşılamak için bu kaynağın mutlaka yaratılması gerekiyor.

Hesaplamalar faiz oranlarının seyrine göre tablonun daha da ağırlaşabileceğini gösteriyor. Belgeye göre faiz oranlarında yaşanacak bir puanlık artış, borç servis maliyetini doğrudan 41,9 milyar avroya tırmandıracak.

Avrupa Komisyonu 2014 yılından bu yana Ukrayna’ya toplam 171 milyar avro tutarında kredi sağladı. Bu kaynağın büyük kısmı 2022’de başlayan savaşın ardından Kiev’e aktarıldı.

Özellikle 2025 yılında Kiev’e verilen 90 milyar avroluk kredinin ana para geri ödemesi savaşın bitiminden sonra başlayacak. Fakat bu borcun faiz ödemeleri, bir sonraki yedi yıllık bütçenin üzerinde şimdiden ciddi bir mali baskı oluşturuyor.

Komisyon yetkilileri basına yaptıkları açıklamada AB bütçesinin söz konusu harcamaları karşılamaya yetecek mali rezervlere sahip olduğunu savunuyor.

Buna karşılık üye ülkelere dağıtılan resmi çalışma belgesi, faiz ödemelerinin tam olarak hangi kaynaktan finanse edileceğinin henüz netleşmediğini açıkça ortaya koyuyor.

Bu belirsizlik, Birlik içinde çetin geçecek bütçe müzakerelerinin zeminini hazırlıyor. Macaristan, Çekya, Slovakya ve Bulgaristan’ın gelecekte Ukrayna’ya verilecek kredilerin faiz maliyetlerini üstlenmeyi reddetmesi süreci daha da karmaşık hale getiriyor. Bu dört ülkenin tutumu, Kiev’e tam destek veren diğer Avrupa başkentlerinde rahatsızlık yaratıyor.

Mali çıkmazın çözümü için gözler 26-27 Kasım tarihlerinde Brüksel’de düzenlenecek olağanüstü AB zirvesine çevrildi.

Avrupalı liderler bu toplantıda yeni yedi yıllık bütçeyi tartışırken aynı zamanda 2027 yılında Ukrayna için 45 milyar avroluk ek bir kaynak yaratma konusunda da uzlaşma arayacak.

Dış yardımların azalması Brüksel üzerindeki mali baskıyı artırıyor

Avrupa’nın sırtındaki yük yalnızca kendi bütçe açığıyla sınırlı değil. Financial Times’ın daha önce Avrupa Komisyonu hesaplamalarına dayandırdığı veriler, AB dışındaki ülkelerden Ukrayna’ya giden desteğin 2027’de neredeyse beş kat eriyerek 19 milyar avrodan 4 milyar avroya gerileyebileceğini gösteriyor.

ABD, İngiltere, Kanada ve Japonya bu dönemde Kiev’e yalnızca birer milyar avro vermeye hazır olduklarını bildirdi. Brüksel yönetimi ise ortaya çıkan bu devasa boşluğu kapatabilmek amacıyla G7 ortaklarına baskı yaparak katkı paylarını yükseltmelerini istiyor.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, eylül ayında yaptığı açıklamada AB kurumları ile üye devletlerin 2022’den bu yana Ukrayna’ya sağladığı toplam yardım tutarının 220 milyar avroyu aştığını belirtmişti.

Kallas, bu dev meblağın 78 milyar avrodan fazlasının doğrudan askeri destek harcamalarına gittiğini vurguladı.

Kiev cephesinde ise nakit ihtiyacı her geçen yıl büyüyor. Ukrayna Maliye Bakanlığı, ülkenin 2026-2029 dönemindeki dış finansman ihtiyacının 145,9 milyar doları bulacağını hesaplıyor.

Maliye Bakanı Serhiy Marçenko, Batılı müttefiklerin mevcut desteğine rağmen Ukrayna’nın dış finansman ihtiyacının yüksek kalmaya devam ettiğini dile getiriyor.