AB, Çinli şirketleri kamu ihalelerinden dışlamak istiyor

AB yönetimi bütçe kurallarını revize ederek Çinli firmaları yurt içinde ve yurt dışında kazançlı AB kamu ihalelerinden dışlamak istiyor.

Mart ayında Avrupa Komisyonu, kamu ihalelerine teklif veren yabancı şirketlere, özellikle Çinli firmaları hedef alan ek güvenlik şartları getirmeye yönelik yeni talimatlar yayınlayacak.

ABD ve Çin ile artan jeopolitik ve ticari gerilimler karşısında Brüksel, yabancı rakiplere göre Avrupalı işletmeleri kayıran önlemler araştırıyor.

Kurallar, 2028’de başlayacak olan mevcut ve gelecekteki 1,8 trilyon avroluk uzun vadeli bütçeye uygulanacak.

AB’nin bu sert önlemleri, Çin’in Avrupa’daki etkisini sınırlamak için yapılan daha geniş çaplı çabaların bir parçası.

Sanayi Komiseri Stéphane Séjourné’nin paralel bir tasarısı, Çin’in yatırımlarını kısıtlamayı ve yabancı şirketleri yerel firmalarla ortaklık kurmaya zorlayarak AB’nin sanayi sektörlerini canlandırmayı amaçlıyor.

Yabancı kuruluşları dışlamak, Fransa’nın “Avrupa’dan satın al” maddesini tüm AB bütçesine yayma çabasıyla uyumlu olacak. Bu madde şu anda ulusal başkentler tarafından müzakere ediliyor.

Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure pazartesi günü gazetecilere verdiği demeçte şunları söyledi:

“En azından stratejik bazı sektörlerde, parçaların veya ürünlerin Avrupa’da üretildiğini dikkate almanız gerekir. ABD bunu yapıyor, Çin bunu yapıyor… Herkes oturma odasında başka bir şey yaparken, biz bahçede koşuşturan son bebek olamayız.”

Fakat hamleyi eleştirenler, AB harcamalarına çok fazla şart koşmanın maliyetleri artırabileceği ve ticari misillemelere yol açabileceği, aynı zamanda bloğun kalkınma fonlarından yararlanan yoksul ülkeleri cezalandırabileceği konusunda uyarıyor.

İktisadi güvenliğe odaklanan bir grup Avrupa komiseri (sırasıyla bütçe, ekonomi ve ticaret portföylerinden sorumlu Piotr Serafin, Valdis Dombrovkis ve Maroš Šefčovič dahil) 18 Şubat’ta bütçe kurallarını tartışacak.

Komisyon yetkililerinden biri, “Stratejik önceliklerimiz ile paramızı harcama şeklimiz arasında bir bağlantı olması gerekiyor,” dedi.

Bu sıkı önlemler, Komisyon’un 2024 bütçe kurallarına eklediği, stratejik varlıkları içeren belirli AB kamu sözleşmeleri için “güvenlik gereklilikleri” belirleyen bir maddeden kaynaklanıyor.

Komisyon, bu gerekliliklerin neler olduğunu ve hangi sektörleri etkileyeceğini önümüzdeki ay açıklayacak.

Yetkililerden biri, örneğin, bu kuralların Çinli firmaların güneş panellerinde kullanılan invertörlerin üretimini kısıtlayacak kadar ileri gidebileceğini söyledi.

Kurallar, bloğun kredi kolu olan Avrupa Yatırım Bankası tarafından yürütülen projeler için de geçerli olacak. Fakat Brüksel, AB kamu fonlarından mahrum kalacak ülkeleri tek tek belirlemeyecek.

2028’deki yeni bütçe kapsamında, bu revizyon, yabancı şirketlerin endüstriyel gelişmeyi teşvik etmek için 410 milyar avroluk bir fon olan Avrupa Rekabetçilik Fonu’na ve 200 milyar avro değerinde olup AB’nin gelişmekte olan ülkelere sağladığı yardımı finanse eden Küresel Avrupa Fonu’na erişimini kısıtlayabilir.

Paris, bütçenin tamamında “Avrupa tercihi”ni savunurken, Fransızlar yaklaşan sıkılaştırmayı memnuniyetle karşılayabilir.

Fakat Komisyon’un önerisi, bir grup Kuzey Avrupa ülkesinin direnişiyle karşılaşacak.

Ortak bir mektupta Estonya, Finlandiya, Letonya, Litvanya, Hollanda ve İsveç, Avrupa mal ve hizmetlerine öncelik vermenin “basitleştirme çabalarımızı boşa çıkarma, şirketlerin dünya lideri teknolojilere erişimini engelleme ve yatırımları AB’den uzaklaştırma riski taşıdığını” uyardı.