AB, ‘gölge filoya’ karşı denizcilik hizmetlerine tam yasak getirmeye hazırlanıyor

Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik 20. yaptırım paketi kapsamında ilk kez üçüncü ülkelerdeki deniz limanlarını hedef almaya hazırlanıyor. Gürcistan ve Endonezya’daki stratejik limanların yanı sıra 43 tankeri içeren “gölge filo” ve çok sayıda Rus sanayi kuruluşunun listeye eklenmesi beklenen paket, Rus petrol taşımacılığına yönelik denizcilik hizmetlerine tam yasak getirilmesini de öngörüyor.

Avrupa Birliği, Rusya’nın petrol operasyonları nedeniyle tarihinde ilk kez üçüncü ülkelerde bulunan deniz limanlarına yaptırım uygulamaya hazırlanıyor.

Avrupa Komisyonu’nun taslak belgesine dayandırılan bilgilere göre, 20. yaptırım paketi kapsamında Gürcistan’daki Kulevi limanı ve Endonezya’daki Karimun limanı kısıtlama listesine dahil edilebilecek.

Brüksel, Rusya’nın enerji ihracatını engellemek için denizaşırı lojistik noktalarına yönelik baskısını artırıyor.

Yeni paket, Rus petrolü taşıyan ve “gölge filo” olarak adlandırılan yapıyla bağlantılı 43 tankerin “kara liste”ye eklenmesini öngörüyor.

Ayrıca Kırgızistan, Tacikistan ve Laos’tan bazı bankaların yaptırım kapsamına alınması planlanırken, iki Çin bankasına yönelik kısıtlamaların kaldırılabileceği belirtiliyor.

Rusya içindeki sanayi kuruluşlarından Bashneft şirketi ve sekiz ayrı petrol rafinerisi de paketin doğrudan hedefleri arasında yer alıyor.

Denizcilik hizmetlerine tam yasak ve metal ithalatı kısıtlamaları gündemde

Avrupa Birliği, G7 ülkeleriyle koordineli olarak, mevcut “tavan fiyat” mekanizması yerine Rus petrolü taşımacılığı için sigorta ve navlun dahil tüm denizcilik hizmetlerinin sağlanmasına yönelik tam bir yasak getirmeyi tartışıyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, yeni paketin bu tür kapsamlı yasakları içereceğini teyit etti.

Yaptırımların ekonomik boyutu enerjiyle sınırlı kalmayarak hammadde ticaretine de uzanıyor.

Paket kapsamında nikel, demir cevheri, bakır ve alüminyum gibi metallerin yanı sıra Rusya’dan amonyak, silikon, kürk, tuz ve çakıl taşı ithalatının yasaklanması da masadaki seçenekler arasında bulunuyor.

Gölge filo ile mücadelede Kuzey ve Baltık Denizi ülkelerinden ortak tavır

Analitik merkez CREA’nın verilerine göre, Ekim 2025 itibarıyla Rus petrolünün yüzde 38’i halen G7 ülkelerinin yetki alanındaki tankerlerle taşınmaya devam ediyor.

Bu durumun önüne geçmek için Ocak ayı sonunda İngiltere ve Almanya dahil 14 kıyı devleti ortak bir deklarasyon imzaladı.

Söz konusu ülkeler, uluslararası hukuka göre “vatansız gemi” sayılabilecek gölge filo tankerlerini alıkoyma taahhüdünde bulundu.

Politico ve Euractiv’e konuşan kaynaklara göre, 30 gerçek kişi ve 64 şirketi daha kapsaması beklenen 20. yaptırım paketinin nihai onayının 24 Şubat’a kadar tamamlanması hedefleniyor. Paketin yürürlüğe girmesi için tüm AB üye ülkelerinin oy birliğiyle onayı gerekiyor.