AB ile Japonya arasında ‘rekabetçilik’ ittifakı

AB ve Japonya, kritik hammaddelerin stratejik ortak tedariki ve daha yakın iş ilişkileri odaklı yeni bir Rekabetçilik İttifakı başlatmaya hazırlanıyor.

Euractiv’in gördüğü taslak zirve bildirisine göre anlaşma, iktisadi güvenlik, sanayi politikası ve tedarik zinciri dayanıklılığı alanlarında işbirliğinde önemli bir adım niteliğinde ve bugün (23 Temmuz) Tokyo’da yapılacak zirvede açıklanması bekleniyor.

Belgeye göre, kritik hammaddelerin stratejik ortak alımı ve iş dünyası arasındaki bağların güçlendirilmesi, yeni AB-Japonya Rekabetçilik İttifakının temelini oluşturacak.

Zirve metninin son taslağında, “Her iki taraf, stratejik sektörlerdeki tedarik zincirlerini izlemek ve güçlendirmek için ortak çabalarını hızlandıracak ve genişletilmiş Yüksek Düzeyli Ekonomik Diyalog kapsamında daha fazla işbirliği için stratejik mallar ve sektörler belirleyecektir,” deniyor.

İlk işbirliği, özellikle temiz teknoloji ve dijital endüstriler için kritik hammaddeler ve batarya değer zincirlerine odaklanacak, fakat her iki tarafın da “gelecekte diğer sektörlere de genişletilebileceğini” belirtmesi bekleniyor.

Her iki tarafın yetkilileri Euractiv’e, yeni bir “iktisadi iki artı iki” diyalogunun Japonya’nın dışişleri ve ekonomi bakanlarını AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ve sanayi başkanı Stéphane Séjourné ile bir araya getireceğini doğruladı.

Zirve bildirisinde “iktisadi baskı” ve “piyasa dışı uygulamalar” ile ilgili endişeler dile getirilirken, Çin’in adı dikkatlice kullanılmaktan kaçınıldı.

Yine de, her iki tarafın yetkilileri, yeni ittifakın Pekin ve diğer baskın tedarikçilere olan stratejik bağımlılığı azaltmayı amaçladığını özel olarak kabul ettiler.

Bu arada taslakta ABD’den de bahsedilmiyor. Bunun yerine, AB ve Japonya liderleri sadece “istikrarlı ve öngörülebilir, kurallara dayalı, serbest ve adil bir iktisadi düzenin sürdürülmesine ve güçlendirilmesine katkıda bulunmaya devam edeceklerini” taahhüt edecekler.

Anlaşma, özel iş toplantıları ve endüstri platformları dahil olmak üzere kamu-özel sektör işbirliğinin derinleştirilmesine yönelik taahhütler içeriyor. Fakat Japon iş dünyası temsilcileri, aşırı bürokrasinin ortak projeleri yavaşlatmaya ve düzenlemelerin uyumlaştırılmasını engellemeye devam ettiğini belirterek temkinli davranıyor.

Yeni bir gelişme olarak, taslak bildiride, ileri ve çift kullanımlı teknolojilerde işbirliğini teşvik etmek için “Japonya-AB Savunma Sanayii Diyaloğu”nun (DID) başlatılması da öneriliyor. Bu, ilişkilerde ilk kez iktisadi ve güvenlik işbirliğini açıkça birbirine bağlıyor.

Geçen yıl AB ile ikili bir güvenlik anlaşması imzalayan Japonya, şu anda bloğun yakında kurulacak SAFE savunma fonlarına erişim peşinde, fakat henüz resmi bir takvim belirlenmedi.

Duyurudan saatler önce Trump, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, Japonya ile Japon mallarına uyguladığı yüksek gümrük vergilerini %15’e düşürmek karşılığında ABD’ye 550 milyar dolarlık yatırım yapılması konusunda anlaşmaya vardığını ilan etti.