AB, İran savaşı gerekçesiyle bir sonraki bütçesini küçültecek

Avrupa Komisyonu’na ait gizli bir belgeye göre, İran savaşının yol açtığı enerji krizi, AB’nin önümüzdeki yedi yıllık bütçesini mevcut bütçeden daha küçük hale getirecek.

Rapporteur tarafından incelenen belgede, çatışmanın tetiklediği enflasyon artışının, Komisyon’un önerdiği 2028-2034 bütçesinin AB’nin gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) içindeki payını, geçen yıl Temmuz ayında önerildiği zamanki %1,15’ten %1,11’e düşürdüğü belirtiliyor.

Bu durum, resmi adıyla “Çok Yıllı Mali Çerçeve” (MFF) olarak bilinen bir sonraki bütçenin fiili büyüklüğünün, 2021’de yürürlüğe girdiğinde AB’nin GSYİH’sinin %1,13’ünü oluşturan mevcut 2021-2027 planından daha küçük olacağı anlamına geliyor.

Bu durum, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, önerilen bütçenin “şimdiye kadarki en iddialı bütçe” olduğu yönündeki iddiasıyla çelişiyor gibi görünüyor.

2 Ekim tarihli belgede, “Harcama kapasitesi açısından (yani [pandemi borcunun] geri ödemesi hesaba katılmadan), bir sonraki MFF önerisinin büyüklüğü GSMH’nin %1,11’i olup, bu oran, kabul edildiği tarihteki 2021-2027 MFF’sinin göreceli büyüklüğünün altındadır,” deniliyor.

Belgede ayrıca, “AB-27 ülkelerinin toplam ulusal katkı paylarının göreceli büyüklüğünün azalmasının beklendiği” vurgulanıyor.

Bu düşüş, enflasyonun geçtiğimiz yıl Komisyon’un %2’lik “deflatör” oranını aşmasından kaynaklanıyor.

Brüksel, yıllık fiyat artışlarını hesaba katarak MFF’nin büyüklüğünü ayarlamak ve böylece MFF’nin “reel olarak” her yıl küçülmemesini sağlamak için bu oranı kullanıyor.

Belgedeki tahminlerin temelini oluşturan AB’nin en son iktisadi tahminine göre, AB genelinde ortalama enflasyonun bu yıl %3,1’e ulaşması bekleniyor.

İktisadi tahmin, küresel enerji fiyatlarını ve enflasyonu zirveye çıkaran ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşının başlamasından üç ay sonra, bu yılın Mayıs ayında yayınlanmıştı.

Komisyon’un Çerçeve Bütçe’nin büyüklüğüne ilişkin önceki tahmininde, 2026 yılında enflasyon oranının sadece %1,9 olacağı varsayılmıştı.

Bütçenin daha küçük olmasına rağmen, Almanya’nın liderliğindeki Kuzey Avrupa ülkelerinden oluşan sözde “tutumlu” grup, Komisyon’un bütçe planında “birkaç yüz milyar avro” tutarında kesinti yapılmasını talep etti.

Bu baskıya, Komisyon’un önerisinin tarım ve bölgesel harcamalarda zaten ciddi kesintiler içerdiğini savunan birçok güney ve doğu başkenti şiddetle direniyor.

AB Dönem Başkanlığı’nı yürüten İrlanda, cumartesi günü bir uzlaşma önerisi sunacak; bu önerinin de kesintiler içermesi bekleniyor.

Fakat MFF’yi onaylaması gereken Avrupa Parlamentosu, gelecekteki AB harcamalarının fiilen daha yüksek olmasını sağlamak amacıyla, Covid dönemindeki borç geri ödemeleri hariç olmak üzere, 2027 sonrası bütçenin GSYİH’nin %1,27’sine ulaşmasını talep etti.