AB, Sırbistan’dan Ruslara verilen oturum ve vatandaşlıkları azaltmasını istedi

Avrupa Birliği’nin, Sırbistan’dan Rusya vatandaşlarına verilen oturum izinleri ve vatandaşlıkların sayısını azaltmasını istediği bildirildi. Sırp parlamentosunun Diaspora ve Bölge Sırpları Komisyonu Başkanı Dragan Stanojević’e göre Brüksel, Belgrad’ın bu başlıklarda yaklaşık yüzde 50 kesintiye gitmesini talep ediyor ve aksi halde Sırp vatandaşları için AB ile vizesiz seyahat rejiminin tehlikeye girebileceğini belirtiyor.

Avrupa Birliği’nin Sırbistan üzerindeki baskıyı artırdığı ve Rusya vatandaşlarına verilen oturum izinleri ile vatandaşlıkların sayısının azaltılmasını talep ettiği bildirildi.

Sırp parlamentosunun Diaspora ve Bölge Sırpları Komisyonu Başkanı Dragan Stanojević, İzvestiya gazetesine yaptığı açıklamada Brüksel’in Belgrad’dan bu alanlarda yaklaşık yüzde 50 oranında kısıtlamaya gitmesini istediğini söyledi.

Stanojević, “Brüksel Sırbistan’a yoğun baskı uyguluyor. Vatandaşlık ve oturum izni verilmesini yarı yarıya azaltmasını istiyor” dedi.

Stanojević’e göre Sırbistan’ın bu talepleri yerine getirmemesi, Sırp vatandaşları açısından Avrupa Birliği ile yürürlükte bulunan vizesiz seyahat düzenlemesinin tehlikeye girmesine yol açabilir.

Sırp siyasetçi, Belgrad’ın karşı karşıya bulunduğu baskının sonuçlarından birinin de vize kısıtlamaları olabileceğini belirtti.

Avrupa Birliği’nin bu yöndeki talepleri yeni değil. Avrupa Komisyonu geçen yılın sonlarında da Belgrad’a Rusya vatandaşlarına pasaport verilmesini sınırlandırma çağrısı yapmıştı.

Avrupa Komisyonu, Rusya vatandaşlarının Sırp vatandaşlığı elde etmesinin “AB’nin güvenliği açısından potansiyel riskler oluşturabileceğini” açıklamıştı.

İzvestiya’nın aktardığına göre Avrupa Birliği, Sırbistan’dan Rusya ile doğrudan uçuşları sonlandırmasını, Rus enerji şirketi Gazprom ile yapılan doğal gaz sözleşmesinden vazgeçmesini ve vize politikasını AB kurallarıyla uyumlu hale getirmesini de talep ediyor.

Bu uyumlaştırmanın, Rusya vatandaşlarına yönelik vize uygulamasının devreye alınması anlamına geleceği belirtiliyor.

2022 sonrasında Sırbistan, Rusya vatandaşlarının taşınmayı tercih ettiği başlıca ülkelerden biri haline geldi.

Sırbistan İçişleri Bakanlığı verilerine göre 2022-2024 döneminde 67 bin 200 Rusya vatandaşı ülkede oturum izni aldı. Aynı dönemde yaklaşık 1700 kişi de Sırp pasaportu elde etti.

Resmi verilere göre 2023 yılında 532 Rusya vatandaşı Sırbistan vatandaşlığı aldı. Bu sayı 2024 yılında 188 olarak kaydedildi.

Rusya vatandaşları en sık, Sırbistan’daki şirketlerde istihdam edilerek, kendi şirketlerini kurarak veya aile birleşimi yoluyla oturum izni aldı.

Avrupa Birliği’nin Belgrad üzerindeki etkisinin yalnızca siyasi araçlarla sınırlı olmadığına da dikkat çekiliyor.

AB, 2021-2024 döneminde üyelik sürecine yönelik reformlar kapsamında Sırbistan’a mali destek sağladı. Nisan ayının sonunda ise Avrupa Birliği’nin Sırbistan’a ayrılan 1,5 milyar avroluk kaynağı dondurduğu belirtildi.

Sırbistan’ın dış ticaretinin yüzde 60’tan fazlası AB ülkeleriyle gerçekleşiyor. Uzmanlara göre vizesiz seyahat düzeninin sona ermesi, girişimcileri, lojistik sektörünü ve Avrupa Birliği ülkelerinde çalışan binlerce Sırp vatandaşını doğrudan etkileyebilir.

Rusya İhracat Kontrolü Derneği üyesi Alisa Kazelko, Sırbistan’ın Brüksel karşısında görünürde taviz veren ancak uygulamada mevcut durumu koruyan bir yaklaşım benimseyebileceğini söyledi.

Kazelko, son iki yılda Rusya vatandaşlarının ülkeye taşınmasının Sırbistan’a sermaye girişi sağladığını, gayrimenkul piyasasını büyüttüğünü ve özellikle bilgi teknolojileri alanında nitelikli iş gücü kazandırdığını ifade etti.

Sırbistan, 2012 yılından bu yana Avrupa Birliği’ne aday ülke statüsünde bulunuyor. Ancak üyelik sürecinin, Belgrad’ın Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmaması ve Moskova ile ilişkilerini koparmayı reddetmesi gibi nedenlerle yavaş ilerlediği belirtiliyor.

Belgrad yönetimi son dönemde Rusya’nın yakın müttefiki görüntüsünden uzaklaşmaya çalışıyor.

Sırbistan Meclis Başkanı Ana Brnabić, Prag’da yaptığı açıklamada ülkesinin Rusya’yı “kardeş ülke” olarak görmediğini söyledi.

Brnabić ayrıca Sırbistan’ın Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısını kınadığını belirtti.

Mayıs ayında Sırbistan ilk kez NATO ile ortak askeri tatbikata katıldı.