Diplomasi
AB Sırbistan’ı ‘uyardı’: Ruslara pasaport vermeyi durdurun

Avrupa Komisyonu, yayımladığı genişleme raporunda Sırbistan’ın Rusya ile yakın ilişkilerine tepki gösterdi. Brüksel, AB için güvenlik riski oluşturduğunu iddia ettiği Rusya vatandaşlarına pasaport ve vize verilmesinin durdurulmasını talep etti. Raporda ayrıca Sırbistan’daki ‘demokratik gerilemeye’ ve ülkenin AB’nin dış politikasına uyum sağlamamasına dikkat çekildi.
Avrupa Birliği, Rusya ile yakınlaşmakla eleştirdiği Sırbistan’dan, Rusya Federasyonu vatandaşlarına pasaport vermeyi durdurmasını talep etti.
Avrupa Komisyonunun AB’nin genişleme politikasını belirleyen “Genişleme Tedbirleri Paketi” başlıklı dosyası, birliğe katılım adayı her ülkenin ilerleme durumuna ilişkin ayrı raporları içeriyor.
“Demokratikleşme süreci yavaşladı”
Sırbistan’a ayrılan raporda Avrupa Komisyonu, ülkedeki demokratikleşme sürecinin yavaşladığını öne sürdü.
Parlamentonun etkinliğinin ve denetim işlevlerinin “seyrek toplantılar” ve “gerçek siyasi tartışmaların eksikliği” nedeniyle azaldığı kaydedildi.
Avrupa Komisyonu ayrıca Sırp hükümetini, sivil toplum kuruluşları ve sivil derneklerin faaliyetleri için “zorlayıcı koşullar” yaratmakla eleştirdi.
Raporun önemli bir bölümü Sırbistan’ın Rusya ile ilişkilerine ayrıldı.
Avrupa Komisyonu, Belgrad’ı AB’nin Moskova’ya yönelik yaptırımlarına katılmayı reddetmekle suçladı.
Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in ise 9 Mayıs Zafer Geçidi’ne katılımı ve Vladimir Putin ile yaptığı görüşmeler de dahil olmak üzere Moskova ile kurduğu “gösterişli temaslar” eleştiri konusu oldu.
Belgede, Sırbistan’ın AB’nin ortak dış, savunma ve güvenlik politikası çerçevesinde “sınırlı ilerleme kaydettiği” vurgulandı.
Rapora göre Belgrad, Rusya’nın eylemlerini kınayan açıklamalar da dahil olmak üzere AB Konseyinin bazı kararlarını kısmen desteklese de “Moskova ile yüksek düzeyde temaslarını ve Batı karşıtı propaganda unsurları içeren söylemini sürdürdü.”
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vučić protestoların ardından erken seçim kararı aldı
“Ruslara verilen pasaportlar güvenlik riski oluşturuyor”
Avrupa Komisyonu, Rusya vatandaşlarına Sırp pasaportu verilmesi konusuna özel bir önem atfetti.
Belgede, “Sırbistan’ın vize politikası, AB’nin vize talep ettiği üçüncü ülkeler listesine hâlâ sadece kısmen uymaktadır. Ruslara Sırp vatandaşlığı verilmesi, fiilen onlara AB’ye vizesiz giriş hakkı tanımakta ve bu da birliğin güvenliği için potansiyel riskler oluşturmaktadır” ifadeleri kullanıldı.
Brüksel, Belgrad’dan vize politikasını “AB standartlarına uygun hâle getirmesini” ve “özellikle güvenlik tehdidi veya yasa dışı göç riski taşıyan devletlerden gelen üçüncü ülke vatandaşlarının vizesiz girişlerinin sıkı kontrolünü” sağlamasını istedi.
Bunun yanı sıra Avrupa Komisyonu, Sırp makamlarına, “Sırp pasaportu sahipleri AB’ye vizesiz giriş avantajlarından yararlandığı için yabancılara vatandaşlık verilirken uygulanan denetimleri artırma” çağrısında bulundu.
Raporda ayrıca Belgrad’ın Rusya’ya yapılan uçuşları artan sıklıkta sürdürdüğü ve Çin, Belarus, İran ile Kuzey Kore’ye yönelik yaptırımlara katılmadığı belirtildi.
Avrupa Komisyonuna göre Sırbistan, yabancı bilgi müdahalesiyle mücadele etmek için yeterli tedbirleri almadı. Aksine, medya düzenleyici kurumu olan REM Konseyi, RT’ye (Russia Today) devlet telekomünikasyon ağı Telekom Srbija üzerinden Sırpça yayın yapma lisansı verdi.
Yaptırım altındaki Rus milyardere Sırp vatandaşlığı
Balkan Araştırmacı Gazeteciler Ağı (BIRN), eylül ayında yayımladığı haberde, uluslararası yaptırım altındaki bazı Rus girişimcilerin Sırp vatandaşlığı aldığını bildirmişti.
Bu kişiler arasında Riv Goş zincirinin sahibi ve Forbes‘a göre en zengin 100 Rus’tan biri olan milyarder Oleg Boyko da bulunuyor.
İsviçre’de yaşayan ve İtalya vatandaşlığına sahip olan Boyko’nun mal varlıkları Avustralya, Polonya ve Ukrayna’nın yaptırımları altında bulunuyor. İşletmelerinden biri ise Sırbistan’da kayıtlı.
Sırp hükümeti, 2022’nin başından bu yılın nisan ayına kadar, “ülkenin çıkarları doğrultusunda” çıkarılan cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle, 204’ü Rus vatandaşı olmak üzere 330’dan fazla yabancıya vatandaşlık verdi.
Rapora göre, AB ve Sırbistan arasındaki AB misyonlarının statüsüne ilişkin anlaşma 1 Nisan 2025’te yürürlüğe girdi.
Belgrad, geçen yılın aralık ayında Kuveyt, Moğolistan, Umman ve Katar vatandaşlarına yönelik vize rejimini yeniden tesis ederek AB vize politikasına kısmen yaklaşma adımları attı.
Fakat Sırbistan’ın vize politikası genel olarak AB standartlarıyla “hâlâ sadece kısmen uyumlu” durumda.
Öte yandan AB, Sırbistan’ın ithalatı çeşitlendirmeye yönelik tedbirler almasına rağmen hâlen Rusya’nın doğalgaz ve petrol tedarikine bağımlı olmasından da kaygı duyuyor.
Avrupa Komisyonuna göre, Belgrad’ın Mayıs 2025’te Rusya ile yaptığı doğalgaz sözleşmesini dört ay daha uzatması, “Rus hammaddesine olan bağımlılığı ağırlaştırıyor.”
Bunun yanı sıra ABD, 9 Ekim’de, hisselerinin yüzde 56’sı Gazprom Neft ve Gazprom’un bağlı kuruluşları tarafından kontrol edilen Sırbistan’ın en büyük petrol şirketi NIS’e yaptırım uygulamıştı.
Vucic: Mühimmatımızı AB’ye satalım, Ukrayna’ya gönderebilirler
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’









