Diplomasi
AB şirketleri için Çin’in zayıf ekonomisi daha büyük endişe kaynağı

Çin’deki AB Ticaret Odasına göre Çin’in iktisadi yavaşlaması, Donald Trump’ın ticaret savaşının yol açtığı etkilerden çok daha büyük bir endişe kaynağı.
AB Ticaret Odası Genel Sekreteri Adam Dunnett, Euractiv’e verdiği demeçte, Çin’deki AB şirketlerinin iş yapma görünümünün, imalat ürünlerindeki “büyük kapasite fazlası” ve sürekli zayıf tüketici talebi nedeniyle 2000’lerin başından bu yana en düşük seviyesine gerilediğini söyledi.
Dunnett, “Üyelerimiz için en önemli sorun Çin ekonomisinin kendisi,” diyerek, işletmelerin %71’inin Pekin’deki yavaşlamayı en büyük zorluk olarak gördüğünü gösteren bir anket sonucuna işaret etti.
Bu rahatsızlık derinlere iniyor. Çin’deki fiyat savaşları birçok sektörü rekabet gücünü korumak için maliyetleri düşürmeye zorladı ve bu da hem yerli hem de yabancı işletmeler için sürekli deflasyon ve kârlılığın düşmesine neden oldu.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in parasal ve mali teşviklerle “tüketimi güçlü bir şekilde artırma” çabalarına rağmen, iç talep ve tüketim de zayıf kalmaya devam etti.
Bu yapısal sorunları vurgulayan Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) son tahminine göre, Çin ekonomisinin bu yıl sadece %4 büyüme kaydetmesi bekleniyor.
Bu oran, Pekin’in %5’lik hedefinin altında ve Çin’in 1970’lerin sonunda küresel ekonomiye açılmasından bu yana kaydedilen %9’luk ortalama yıllık büyüme oranının da oldukça altında.
Dunnett’a göre büyüyen ekonomi bir zamanlar Çin’in uzun süredir devam eden düzenleyici engellerini ve “karmaşık” kurallarını yönetilebilir hale getiriyordu, fakat şimdi bunlar çok daha “acı verici” hale geldi.
Trump’ın ticaret savaşı da tamamen ortadan kalkmış değil. Dunnett, bunun AB firmalarının askeri donanım ve bilgisayarlar ve elektrikli araçlar dahil olmak üzere yüksek teknolojili tüketim malları için hayati önem taşıyan nadir toprak elementlerine erişiminde “ciddi” bir zorluk yarattığı konusunda uyarıda bulundu.
Küresel nadir toprak madenciliğinin yaklaşık %70’ini ve dünya rafine kapasitesinin %90’ını karşılayan Çin, Trump’ın nisan ayında ABD’nin ticaret ortaklarına yönelik kapsamlı “karşılıklı gümrük vergileri” uygulayacağını açıklamasının hemen ardından minerallere ihracat kısıtlamaları getirdi.
Bu önlemler, yabancı firmaların özel ihracat lisansları için başvuruda bulunmasını gerektiriyor ve bu lisansların onaylanması aylar sürebiliyor. Ursula von der Leyen’in Temmuz ayında AB-Çin zirvesinde nadir toprak elementleri “tıkanıklıklarını” gidermek için “geliştirilmiş tedarik zinciri mekanizması” duyurmasına rağmen, Dunnett, AB firmalarının hâlâ lisansları almak için mücadele ettiğini söyledi.
Dunnett, “İyi yönde ilerlediğimizi düşünmüştük, ama ağustos ayında bazı sorunlar yaşandı ve eylül ayında bize gelen şirketlerin sayısında önemli bir artış gördük. Bu şirketler, ihtiyaç duydukları onayları alamadıklarını ve bunun üretim durmalarına yol açtığını belirttiler,” diye ekledi.
Yeni ihracat lisans rejimi, Çin’in Rusya ile yakın ilişkileri ve 2024’te rekor bir seviyeye ulaşan 850 milyar avroluk küresel ticaret fazlası nedeniyle zaten gergin olan Pekin ile Brüksel arasındaki ilişkileri daha da kötüleştirdi.
Von der Leyen de kısa süre önce, AB’nin ikinci büyük ticaret ortağından “riskleri azaltma” çabalarını hızlandırması için önemli bir neden olarak ihracat kontrollerini gösterdi.
Trump ise, Moskova’yı Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye zorlamayı reddettiği için Pekin’e %100 gümrük vergisi uygulaması için bloğa baskı yaptı.
Dunnett, AB’nin Pekin ile ilişkilerinde “ABD’den büyük baskı gördüğünü” kabul etti, fakat “Çin’den riskleri azaltmanın, Çin’e öncelik vermemek, Çin ile iş yapmamak veya Çin’e daha az önem vermekle aynı şey olmadığını” vurguladı.
Ne var ki, AB ile Çin arasındaki gerginliğin artmasının Avrupa şirketleri için iş ortamını giderek daha istikrarsız hale getirdiğini belirtti.
Bu noktayı vurgulamak için, Brüksel’in geçen yıl Çin elektrikli araçlarına %45’e varan gümrük vergileri uygulamasını ve Pekin’in AB domuz eti ve süt ürünleri üreticilerine misilleme yapmasını örnek gösterdi.
“Geçen yıl ne değişti? Çin ekonomisi ilk sırada gelir. Fakat öngörülebilirlik ikinci sırada gelir” diyen Dunnett şöyle devam etti:
“Bir sektörde güvende olduğunuzu düşünüyorsunuz ve birdenbire, sizinle hiçbir ilgisi olmadığını düşündüğünüz bir tür siyasi anlaşmazlık çıkıyor ve birdenbire bunun sonucu olarak siz de etkileniyorsunuz.”
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’











