Diplomasi

AB, Suriye ile savaş öncesi anlaşmayı yeniden canlandırmayı hedefliyor

Yayınlanma

AB, Suriye ile 2008’de parafe edilen ama hiçbir zaman sonuçlandırılmayan bir anlaşmanın imzalanmasını öneriyor.

Bu öneri, bugün (16 Kasım) yapılacak AB dışişleri bakanları toplantısı öncesinde Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS) tarafından hazırlanan bir tartışma belgesinde özetlendi.

Bakanlar bu toplantıda Suriye’nin siyasi geçiş süreci ve iktisadi toparlanmasını ele alacaklar.

Brüksel, sıfırdan yeni bir anlaşma müzakere etmek yerine, 2008 tarihli ortaklık anlaşmasının mevcut metnini imzalamayı önerirken, aynı zamanda anlaşmanın revizyonu için müzakere etmek üzere AB başkentlerinden yeni bir yetki talep ediyor.

Rapporteur’ün gördüğü belgede, “Bu yaklaşım, hızlı bir sonuç alınmasını sağlayacak, ülkenin istikrarına katkıda bulunacak ve Suriye’yi diğer güney komşu ülkelerle eşit düzeye getirecek, aynı zamanda AB’nin çıkarlarını da koruyacak,” deniyor.

AB, Beşar Esad yönetiminin “insan hakları” siciline ilişkin endişeler nedeniyle çekimser davranmış olduğundan, 2008 tarihli metin hiçbir zaman imzalanmamıştı.

Bir AB diplomatı, Şam’ın Brüksel’e tercihini bildirmediği için Suriye yetkililerinin 2008 anlaşmasını yeniden canlandırmayı mı yoksa tamamen yeni bir anlaşma müzakere etmeyi mi tercih edeceği henüz belirsiz olduğunu belirtti.

Diplomat, birkaç heyetin süreç, Suriye’deki sahadaki durum ve AB’nin geçiş dönemi yetkilileri üzerinde etki gücünü sürdürebilme kabiliyeti konusunda endişelerini dile getirdiğini belirtti ve ilerlemeden önce daha fazla çalışma yapılması gerektiğini ekledi.

Başka bir AB diplomatı ise bugün bir karar alınacağına dair beklentileri hafifletmeye çalıştı.

Şimdiye kadar, AB ile Suriye arasındaki ilişkiler, 1977’de imzalanan ve 2011’de kısmen askıya alınan bir işbirliği anlaşmasıyla düzenleniyordu.

Bu yılın Mayıs ayında, AB üye devletleri bu anlaşmanın tam olarak yeniden yürürlüğe konmasını kabul etti.

Tartışma notunda ayrıca, Esad’ın düşüşünden bu yana Rusya’nın Suriye’deki etkisinin azalmış olmasına rağmen, Moskova’nın devam eden askeri varlığı ve iktisadi etkisinin blok için hâlâ bir endişe kaynağı olduğu uyarısında bulunuldu.

Belgede, “AB, Rusya ve diğer yabancı aktörlerin Suriye üzerindeki zararlı etkisini azaltmak için çabalarını da artırıyor,” denildi.

Anlaşmanın ötesinde AB, yeniden yapılanma sürecine yönelik Avrupa yatırımlarını teşvik etmeyi, Suriye’nin bölgesel ticaret ve bağlantı ağlarına yeniden entegrasyonunu desteklemeyi ve Ürdün ile polis eğitimi dahil olmak üzere güvenlik işbirliğini derinleştirmeyi amaçlıyor.

AB, ulaşım, enerji ve dijital bağlantıya odaklanarak Suriye’yi Avrupa-Akdeniz işbirliği çerçevelerine entegre etmeye çalışıyor.

Birlik, Avrupa Yatırım Bankası’nı (EIB) Suriye ile ilişkilerini yeniden başlatmaya teşvik ediyor ve Şam’ın, yeniden inşa finansmanına erişim yolunda önemli bir adım olan Avrupa Yeniden İnşa ve Kalkınma Bankası’na hissedar olma çabalarına destek oluyor.

Belgede, 17 Kasım’da Şam’da düzenlenmesi planlanan AB öncülüğündeki koordinasyon forumunun yatırım ve özel sektör katılımına odaklanacağı ve 2027’de düzenlenebilecek olası bir AB-Suriye yatırım konferansı için zemin hazırlayacağı belirtildi.

Bu yılın başlarında AB, 2026 ve 2027 yıllarında Suriye’ye insani yardım ve sosyo-iktisadi toparlanmayı kapsayan 620 milyon avroluk destek taahhüt etmişti.

Çok Okunanlar

Mobil sürümden çık