AB, Trump’ın gümrük vergilerine misilleme olarak “Big Tech”i vurmaya hazırlanıyor

AB, Donald Trump’ın bloğa gümrük vergisi uygulama tehditlerini yerine getirmesi halinde, misilleme önlemleriyle Silikon Vadisini vurmayı planlıyor.

Planlar hakkında bilgi sahibi iki yetkilinin Financial Times’a (FT) aktardığına göre, Washington ile olası bir anlaşmazlıkta, AB’nin “Big Tech” (Büyük Teknoloji) gibi ABD hizmet sektörlerini hedef almasına olanak tanıyacak “zorlama karşıtı enstrümanını” (ACI) kullanmayı düşünüyor.

Bir yetkili “tüm seçenekler masada” dedi ve uluslararası hukuku ihlal etmeden verilebilecek en sert yanıt olarak ACI’ı işaret etti.

Trump’ın ilk döneminde hazırlanan ve daha sonra Çin’e karşı caydırıcı bir unsur olarak kullanılan bu araç, AB’nin yürütme organına, bir ülkenin politikasında değişiklik yapmaya zorlamak için mal tarifelerini kullandığını tespit etmesi halinde hizmet ticaretine kısıtlamalar getirme yetkisi veriyor.

Brüksel’in tereddütleri: Hizmetler ve fikri mülkiyet

Yetkililer, Trump’ın Danimarka’yı Grönland’ı devretmeye zorlamak ve AB’yi ABD teknoloji şirketlerine yönelik yaptırımlardan vazgeçmeye zorlamak için gümrük tarifelerini kullanma tehdidinin bu kapsama gireceğini söyledi.

2023’te yürürlüğe girdiğinde bazı AB yetkilileri tarafından “bazuka” olarak adlandırılan ACI, bloğun fikri mülkiyet haklarının korunmasını veya yazılım indirmeleri ve akış hizmetleri gibi ticari kullanımlarını iptal etmek gibi çok çeşitli misilleme önlemleri arasından seçim yapmasına izin veriyor.

Ayrıca AB’nin doğrudan yabancı yatırımı engellemesine ya da bankacılık, sigorta ve diğer mali hizmet firmalarının pazara erişimini kısıtlamasına da izin veriyor.

İkinci bir yetkili ise AB’nin anlaşmazlığı hizmetler ve fikri mülkiyet hakları gibi yeni alanlara yaymakta tereddüt edebileceği uyarısında bulundu.

Trump geçen hafta Brüksel’in ABD’li teknoloji şirketlerine yönelik eylemlerini ve büyük ticaret açığını gerekçe göstererek AB’ye “kesinlikle” gümrük vergisi uygulayacağını söylemişti.

Önlemlerin ne zaman alınacağı ya da Kanada ve Meksika’nın sağladığı gibi bloğun bir erteleme için müzakere edip edemeyeceği konusunda ayrıntı vermedi.

AB ticaret bakanlarının çoğunluğu misillemeden yana

AB ticaret bakanları ise tehditleri görüşmek üzere salı günü Varşova’da bir araya geldi. Kapalı kapılar ardında yapılan görüşmeler hakkında bilgi veren yetkililer, çoğunluğun gerekirse cezalandırıcı eylemlere destek verdiğini söyledi.

Ticaretten sorumlu komisyon üyesi Maroš Šefčovič, gümrük vergilerinden kaçınmanın bir yolunu müzakere etmek istediğini söyledi.

Fakat Šefčovič, “Eğer vurulursak, sert bir şekilde tepki vereceğiz,” dedi ve bloğun mallarda fazla vermesine rağmen hizmetlerde ABD ile büyük bir açık verdiğine dikkat çekti.

Fakat bazı üye devletler ekonomik büyüme bu kadar zayıfken bir ticaret savaşına girmekten çekiniyor. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan bir AB diplomatı “gerilimi düşürmek istediklerini” söyledi.

Herhangi bir misillemenin orantılı olması ve komisyonun AB endüstrilerine verilen zarara ilişkin kanıt sunması gerekecek. Ayrıca 27 üye ülkeden en az 15’inin onayını alması gerekiyor.

İstişareler birkaç hafta sürebilir. Örneğin ABD’ye 2018’de uygulanan son misilleme tarifelerinin kabul edilmesi üç ay sürmüştü.

Fransa Ticaret Bakanı Laurent Saint-Martin Financial Times’a yaptığı açıklamada, ACI’a rağmen AB’nin daha hızlı misilleme önlemlerine ihtiyaç duyabileceğini söyledi ve “hızın kilit konulardan biri” olduğuna işaret ederek, “Geçen seferkinden daha hızlı hazır olmalıyız. Daha birlik içinde ve daha hızlı olmalıyız,” dedi.