AB, Ukrayna’ya 100 milyar avroluk yeni bütçe planını açıkladı

Avrupa Komisyonu, 2028-2034 bütçe taslağında Ukrayna’ya 100 milyar avroluk yeni bir destek fonu önerdi. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, mevcut 50 milyar avroluk fonun tükendiğini belirterek yeni teklifin ‘ülkenin toparlanmasını desteklemek ve AB üyeliğine hazırlamak’ amacını taşıdığını söyledi.

Avrupa Komisyonu, 2028-2034 dönemini kapsayan yeni uzun vadeli bütçe taslağına Ukrayna’ya destek için 100 milyar avro dahil etti.

Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında konuşan Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, fonun Ukrayna Fonu (Ukraine Facility) aracılığıyla sağlanmasının planlandığını belirtti.

Von der Leyen, 2027’ye kadar olan mevcut bütçedeki 50 milyar avroluk yardım fonunun giderek tükendiğini kaydederek, “Yeni teklif, ülkenin toparlanmasını desteklemek, direncini artırmak ve gelecekteki AB üyeliğine hazırlamak için bu miktarın iki katına çıkarılmasını öngörüyor,” dedi.

Girişimle ilgili nihai karar henüz alınmadı. Bütçe taslağının yayımlanmasının ardından Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi’nin görüş bildirmesi gerekiyor.

Belgenin nihai olarak 2027 sonuna kadar onaylanması planlanıyor. Komisyon tarafından sunulan 2028-2034 dönemi bütçe taslağının toplam tutarı 1,816 trilyon avro olarak belirlendi.

Söz konusu rakam, AB üyesi ülkelerin gayri safi milli gelirindeki payın yüzde 1,1’den yüzde 1,26’ya yükselmesi anlamına geliyor.

Bütçeye ilişkin müzakerelerin üye ülke hükümetleri ve Avrupa Parlamentosu arasında önümüzdeki iki yıl boyunca devam etmesi bekleniyor.

Mevcut destek ve Ukrayna Fonu

Ukrayna Fonu, Avrupa Birliği tarafından savaş sırasında ve savaş sonrası dönemde Ukrayna’yı desteklemek için oluşturulmuş özel bir mali araç niteliği taşıyor.

Başlangıçta 2024-2027 yıllarını kapsayan program, hibe ve krediler şeklinde 50 milyar avro tahsis edilmesini öngörüyordu.

Fonlar, makro-finansal yardım, yeniden imar, reformların uygulanması ve ülkenin modernizasyonu için kullanılıyor. Fonların kullanımı, reformların ilerlemesini izleyen bir denetim sistemiyle sıkı bir şekilde kontrol ediliyor.

Savaşın başlangıcından bu yana AB, Ukrayna Fonu kapsamındaki 50 milyar avro da dahil olmak üzere Ukrayna’ya yaklaşık 160 milyar avro sağladı.

AB ülkeleri, 2025 yılı için Kiev’e 23 milyar avro tutarında ek askeri yardım taahhüdünde bulunmuş ve Rusya’nın dondurulan varlıkları teminat gösterilerek 30 milyar avroluk kredi sağlamıştı.

‘Ukrayna’yı destekleme yükü Avrupa’nın omuzlarında’

Financial Times’a konuşan kaynaklara göre AB, 2026’da 8 ila 19 milyar dolar arasında olabilecek Ukrayna bütçe açığını kapatma ihtimalini de değerlendiriyor.

AB Ekonomi Komiseri Valdis Dombrovskis, daha önce yaptığı açıklamada Avrupa Birliği’nin “gerektiği sürece Ukrayna’ya gerekli tüm desteği sağlamaya hazır olduğunu” vurgulamıştı.

Bloomberg haber kuruluşu, AB’nin mali ve askeri yardımı artırmasını, Donald Trump’ın başkanlık görevine dönmesinin ardından ABD’nin dış politika seyrinde yaşanacak değişikliğe bağlıyor.

Habere göre, 100 milyar avroluk yeni fon girişimi, ‘Ukrayna’yı destekleme yükünü’ daha da fazla Avrupa’nın omuzlarına yükleyecek.