AB ülkeleri Sırbistan’ın üyelik sürecine karşı

Avrupa Komisyonunun Sırbistan ile yürütülen Avrupa Birliği (AB) katılım müzakerelerini ilerletme girişimi, üye ülkelerin şüpheci yaklaşımıyla karşılaştı. Hollanda’nın süreci veto etmeye hazırlandığı belirtiliyor.

Avrupa Komisyonunun Sırbistan’ın Avrupa Birliği (AB) katılım müzakerelerini ilerletme yönündeki girişimi, üye ülkelerin şüpheci yaklaşımıyla karşılaştı.

Politico’nun beş Avrupalı diplomat ve yetkiliye dayandırdığı habere göre, bazı üye ülkeler bu adıma mesafeli dururken, Hollanda kararı tamamen veto etmeye hazırlanıyor.

Avrupa Komisyonunun 8 Temmuz günü Brüksel’de düzenlenecek toplantıda, üye ülkelerin büyükelçilerinden Sırbistan ile yeni bir müzakere başlığının (küme) açılmasını onaylamalarını istemesi bekleniyor.

Müzakerelerin ilerletilmesi konusundaki fikir ayrılıkları, AB içindeki genişleme politikasının hedeflerine yönelik daha derin bir tartışmayı da görünür kılıyor.

Yetkililerden ikisi, komisyonun birliği komşu ülkeleri Avrupa’ya bağlayan jeopolitik bir araç olarak gördüğünü, ancak bazı üye ülkelerin gerekli reformları tamamlamayan adayların ödüllendirilmesinden endişe duyduğunu aktarıyor.

Sırbistan’ın Avrupa Entegrasyonu Bakanı Nemanja Starovic, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Sırbistan’ın AB katılım müzakerelerinde üçüncü kümenin açılması çoktan gecikmiş bir adım. Sırbistan fiilen yaklaşık beş yıldır bu aşamada sıkışıp kaldı. Sırbistan devlet yönetiminin 2022 yılından bu yana gerçekleştirdiği birikimli reformların, süreçte bu kadar mütevazı bir ilerlemeyi hak etmediğini savunmak zor.”

Bakan Starovic, kararın bir kez daha ertelenmesinin gelecekteki reform fırsatlarının kaçırılması anlamına geleceğini belirterek, bu durumun hem Sırbistan’da hem de kıta genelinde Avrupa karşıtı siyasi güçlere en büyük hediye olacağını ifade etti.

Avrupa Komisyonunun Politico tarafından incelenen kurum içi bilgi notunda, Sırbistan’ın önemli yükümlülükleri yerine getirdiği, reformlardaki gerilemeyi düzelttiği ve bu nedenle başvurusunun ilerlemesi gerektiği belirtiliyor.

Ancak gazetenin ulaştığı bir diğer gizli raporda, Komisyonun ülkede sivil toplum ve gazeteciler üzerindeki baskının arttığını, hukukun üstünlüğünü savunan kişilere yönelik karalama kampanyalarının yürütüldüğünü tespit ettiği görülüyor.

Sırbistan, AB adaylık statüsünü 2012 yılında aldı. Brüksel, Belgrad’ın en önemli donörü ve finansal ortağı konumunu korurken, üyelik için kurumsal değişikliklerin yapılmasını şart koşuyor.

Resmi müzakere süreci 2014 yılında başlasa da 2021 yılından bu yana ilerleme kaydedilemedi.

Belgrad yönetimi, stratejik hedeflerinin ülkeyi 2026 yılı sonuna kadar üyeliğe hazırlamak olduğunu açıklasa da bu yoldaki en büyük engeller arasında Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmama kararı, Kosova’nın bağımsızlığının tanınmaması ve hukukun üstünlüğü alanındaki kriterlerin tam olarak karşılanmaması yer alıyor.

AB ise süreci yavaşlatıp fon kesintisi tehdidini bir baskı unsuru olarak kullanmaya devam ediyor.