ABD, Bangladeş’te Çin’e karşı harekete geçiyor

ABD’nın Dakka Büyükelçisi Reuters’a yaptığı açıklamada, Washington’un Çin’in Güney Asya’daki artan varlığından endişe duyduğunu ve Bangladeş’te seçilecek yeni hükümete, Çin yapımı donanımlara alternatif olarak ABD ve müttefik savunma sistemlerini sunmayı planladığını söyledi.

Bangladeş’te perşembe günü genel seçimler yapılacak. Ağustos 2024’te ekonomik gerekçelerle gençler öncülüğünde başlayan isyan, aşırı muhafazakar muhalefet partilerinin liderliği ele geçirmesiyle Hindistan’ın müttefiki Başbakan Şeyh Hasina’nın devrilmesine yol açmıştı. Hasina o tarihten beri Yeni Delhi’de sığınmacı durumdayken, Hindistan’ın etkisinin azalmasıyla Çin Bangladeş’teki ilişkilerini derinleştirmeye çalışıyor.

Çin geçtiğimiz günlerde Bangladeş’le, Hindistan sınırı yakınında bir insansız hava aracı fabrikası kurulması için savunma anlaşması imzaladı. Bangladeş ayrıca Pakistan’la, Çin’le ortak geliştirilen çok rollü savaş uçağı JF-17 Thunder savaş jetlerinin satın alınması için görüşmeler yürütüyor.

ABD Büyükelçisi Brent T. Christensen salı günü Reuters’a verdiği röportajda, “Amerika Birleşik Devletleri, Çin’in Güney Asya’daki artan nüfuzundan endişe duymakta ve Bangladeş hükümetiyle yakın işbirliği içinde çalışarak, Çin’le belirli angajman türlerinin risklerini açıkça iletmeye kararlıdır” dedi.

Christensen, “ABD, Bangladeş’in askeri kapasite ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olmak için ABD sistemleri ve müttefik ortakların sistemleri dahil olmak üzere bir dizi seçenek sunarak, Çin sistemlerine alternatif sağlamaktadır” diye konuştu ancak detay vermedi.

Christensen ayrıca Başkan Donald Trump yönetiminin, “bölgede istikrarı desteklemek amacıyla Bangladeş ile Hindistan arasında iyi bir ilişki görmek istediğini” söyledi.

Hasina’nın ülkeden kaçmasının ardından Yeni Delhi-Dakka ilişkileri dibe vurdu ve iki komşu arasındaki vize hizmetleriyle kriket bağları ciddi şekilde etkilendi.

‘YATIRIM İÇİN SİNYAL BEKLİYORUZ’

Christensen, birçok ABD şirketinin Bangladeş’e potansiyel yatırım yapmayı değerlendirdiğini, ancak yeni hükümetin ülkenin “işe açık” olduğuna dair erken ve net sinyaller vermesini beklediklerini belirtti.

“Ticari diplomasi en önemli önceliklerimizden biri ve geçici hükümetle kaydedilen ilerlemenin, özellikle ticari, ekonomik ve güvenlik bağlarının güçlendirilmesi konusunda, yeni hükümetle de sürdürülmesi için çalışmayı dört gözle bekliyoruz” dedi.

Enerji üreticisi Chevron on yıllardır Bangladeş’te faaliyet gösteriyor; ancak 175 milyon nüfuslu bu yoğun nüfuslu ülkede, yüksek vergiler ve kâr transferindeki zorluklar nedeniyle başka pek fazla ABD şirketi görünür değil.

Bangladeş’te Starbucks veya McDonald’s şubesi bulunmuyor.

Büyükelçi Washington’un, “Bangladeş halkı tarafından seçilen herhangi bir hükümetle” çalışacağını söyledi.

Yarış, aşırı milliyetçi-muhafazakar Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) ile şeriatçı Cemaat-i İslami’nin liderliğindeki iki koalisyon arasında geçiyor ve kamuoyu yoklamaları BNP’nin avantajlı olduğunu gösteriyor.

ROHİNGYA MÜLTECİLERİ ARACILIĞIYLA MÜDAHALE

Büyükelçi, Bangladeş’te barınan 1,2 milyon Rohingya mülteciyle ilgili olarak, insani operasyonlara en büyük katkıyı ABD’nin vermeye devam ettiğini söyledi.

“ABD, Rohingya mülteci krizine verilen yanıtın en büyük katkı sağlayıcısı olmayı sürdürüyor ve Bangladeş’te güçlü sağlık programlarına devam ediyor” diyen Christensen, Bangladeş dahil bu tür yardımların etkinliğini artırmak için Birleşmiş Milletler’le yakın zamanda imzalanan 2 milyar dolarlık küresel finansman çerçevesine dikkat çekti.