ABD, Çin’in Latin Amerika’daki uzay projelerine engel oldu

The New York Times’ın haberine göre ABD, askeri amaçlarla kullanılabileceği endişesiyle Çin’in Arjantin ve Şili’deki astronomi projelerinin durdurulmasını sağladı. Washington’dan gelen baskılar sonucunda Arjantin hükümeti, Güney Amerika’nın en büyük Çin radyo teleskobunun çalışmalarını askıya aldı.

ABD, askeri amaçlarla kullanılabileceği yönündeki stratejik endişeler nedeniyle Çin’in Arjantin ve Şili’de yürüttüğü astronomi projelerinin durdurulması konusunda sonuç aldı.

The New York Times (NYT) gazetesinin aktardığı bilgilere göre Washington, tesislerin casusluk ve uydu takibi için kullanılabileceği gerekçesiyle her iki ülke üzerindeki baskısını artırdı.

Washington yönetiminden gelen telkinler doğrultusunda Arjantin makamları, San Juan eyaletinde inşa edilen ve Güney Amerika’nın en büyük Çin radyo teleskobu olma özelliği taşıyan projenin tamamlanmasını durdurdu.

Gazetenin ulaştığı verilere göre Amerikalı yetkililer, 2021 yılından bu yana Buenos Aires’i Çin ile uzay alanındaki iş birliğini yeniden değerlendirmeye ikna etmek için girişimlerde bulunuyor.

Washington, bu tesislerin ABD uydularını izlemek ve Çin’e ait uzay araçlarıyla iletişim kurmak için paravan olarak kullanılabileceğinden çekiniyor.

Gümrük engeli Çin teleskobunu dondurdu

Toplam maliyeti 32 milyon dolar olan “China Argentina Radio Telescope” (CART) projesinin inşası, San Juan Ulusal Üniversitesi ile Çin Ulusal Astronomi Gözlemevi tarafından ortaklaşa yürütülüyordu.

İki ülke arasındaki mevcut anlaşmanın süresinin dolmasının ardından, Arjantin gümrük servisleri tesisin kurulumu için kritik öneme sahip bileşenlere el koydu. Bu müdahale ile birlikte devasa boyutlardaki proje fiilen dondurulmuş oldu.

Benzer bir sürecin Şili’de de yaşandığı bildirildi. Şili hükümetinin, ABD’den gelen baskıların ardından Atacama Çölü’nde inşa edilmesi planlanan Çin gözlemevinin yapımını durdurma kararı aldığı kaydedildi.

Çin’in Buenos Aires Büyükelçiliği, Washington’ın müdahalelerini Pekin’e yönelik bir “çevreleme ve bastırma” çabası olarak nitelendirdi. Pekin yönetimi ise söz konusu projelerin tamamen sivil ve bilimsel bir nitelik taşıdığı konusunda ısrarını sürdürüyor.

ABD, daha önce de 2015 yılında Arjantin’in Neuquen eyaletinde kurulan Çin uydu istasyonuna yönelik benzer eleştirilerde bulunmuştu.

Uzayda “manevra muharebeleri” dönemi başlıyor

ABD ve Çin arasında derinleşen teknolojik rekabet, uzaydaki gerilimi de yeni bir aşamaya taşıyor. The Washington Post gazetesinin geçtiğimiz yılın sonunda yayımladığı analizde, iki büyük gücün uyduları arasındaki yörünge manevralarının “it dalaşı” veya “manevra muharebeleri” (dogfight) olarak adlandırılacak kadar yaygınlaştığı vurgulandı.

Askeri analistler, uzayda gerçekleşen bu muharebelerin büyük bir kısmının aslında karşılıklı casusluk faaliyetlerinden oluştuğunu belirtiyor.

South China Morning Post gazetesinde yer alan veriler ise Çin uydularının yörüngede Starlink cihazlarını ciddi şekilde baskıladığını gösteriyor.

Paylaşılan bilgilere göre Starlink uyduları, diğer uzay araçları ve enkazlarla çarpışmamak için bir yıl içinde yaklaşık 150 bin kez kaçınma manevrası yapmak zorunda kaldı.

Bu durumun yakıt tüketimini artırdığı ve uyduların operasyonel ömrünü kısalttığı ifade edildi. Haberde, söz konusu manevraların en büyük bölümünün Çin’e ait uzay araçlarından kaynaklandığının altı çizildi.