ABD, Filistin konferansına katılacak müttefiklerini ‘uyardı’

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İsrail ve Filistin arasında olası bir iki devletli çözümün ele alınacağı önümüzdeki hafta yapılacak BM konferansına müttefik hükümetlerin katılmamasını istiyor.

Reuters’ın gördüğü ve salı günü (10 Haziran) gönderilen diplomatik nota, konferansın ardından “İsrail karşıtı eylemlerde” bulunan ülkelerin ABD’nin dış politika çıkarlarına aykırı hareket etmiş sayılacağı ve Washington’dan diplomatik yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Daha önce bildirilmeyen bu girişim, İsrail’in güvenliğini sağlarken Filistin devletine giden yolun parametrelerini belirlemeyi amaçlayan ve önümüzdeki hafta New York’ta düzenlenecek toplantıya ev sahipliği yapan iki yakın müttefik Fransa ve Suudi Arabistan’ın yürüttüğü diplomasiye ters.

Notada, “Gazze’deki savaşı sona erdirmek ve rehineleri kurtarmak için devam eden, hayat kurtaran çabaları baltalayıcı bulduğumuz bu konferansa katılmamaları için hükümetlere çağrıda bulunuyoruz,” denildi.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, konferansta Fransa’nın İsrail işgali altındaki topraklarda bir Filistin devletini tanıyabileceğini ima etmişti. Fransız yetkililer, İsrail’in en sadık müttefiki olan ABD ile çatışmayı önlemek için çalıştıklarını belirttiler.

Macron bu adımda ısrar ederse, Avrupa’nın en büyük Yahudi ve Müslüman topluluklarının yaşadığı Fransa, Filistin devletini tanıyan ilk Batılı büyük güç olacak. Bu, şimdiye kadar genellikle İsrail’e daha eleştirel yaklaşan küçük ülkeler tarafından domine edilen harekete daha büyük bir ivme kazandırabilir.

Telgrafta, “ABD, tek taraflı olarak varsayımsal bir Filistin devletini tanıyacak her türlü adıma karşıdır. Bu, çatışmanın nihai çözümüne önemli hukuki ve siyasi engeller getirecek ve savaş sırasında İsrail’i zorlayarak düşmanlarını destekleyecektir,” denildi.

ABD, on yıllardır resmi olarak İsrail ve Filistinliler arasında Batı Şeria ve Gazze’de İsrail’in yanı sıra bir Filistin devleti kurulmasını öngören iki devletli çözümü destekliyordu.

Trump, ilk döneminde, ABD’nin Orta Doğu politikasının uzun süredir temel direği olan iki devletli çözüme nispeten ılımlı bir yaklaşım sergilemişti. Cumhuriyetçi başkan, ikinci döneminde bu konudaki tutumuna dair çok az ipucu verdi.

Fakat salı günü, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, bağımsız bir Filistin devletinin ABD’nin dış politika hedefleri arasında yer almadığını düşündüğünü söyledi.

Amerikan memorandumunda, Filistin devletini tek taraflı olarak tanımanın, 7 Ekim’i “fiilen Filistin Bağımsızlık Günü haline getireceği” ileri sürülüyor.

ABD’nin telgrafında, Washington’un Gazze’de ateşkesin sağlanması, rehinelerin serbest bırakılması ve çatışmanın sona ermesi için Mısır ve Katar ile “yorulmadan çalıştığı” belirtildi.

ABD, “Bu konferans, terör örgütü Hamas’ın İsrail’in kabul ettiği müzakerecilerin önerilerini reddettiği bir zamanda, hassas müzakereleri baltalıyor ve Hamas’ı cesaretlendiriyor,” iddiasında bulundu.

Telgrafta, “ABD, konferansın İsrail’e boykot ve yaptırımlar dahil olmak üzere olası eylemleri ve diğer cezai tedbirleri desteklediği yönündeki imaları reddediyor,” denildi.

İsrail, konferansı “İsrail’e saldırı için Hamas’ı ödüllendirdiği” gerekçesiyle defalarca eleştirdi ve Fransa’ya Filistin devletini tanımaması için baskı yaptı.

Konunun hassasiyeti nedeniyle ismini vermek istemeyen bir Avrupalı diplomat, “Artık hiçbir şey beni şaşırtmıyor, ama kaç ülkenin katılımından vazgeçebileceğini bilmiyorum. Bu zorbalık ve aptalca bir zorbalık,” dedi.