ABD-İran temasları dolaylı kanallardan sürüyor

Bloomberg’in kaynaklarına göre ABD ile İran, çatışmayı sona erdirmeye yönelik temaslarını kuryeler ve Pakistanlı aracılar üzerinden sürdürüyor. Kaynaklar, İran içindeki iletişim sorunları ve karar alma sürecindeki yavaşlığın görüşmeleri zorlaştırdığını belirtiyor. Tarafların şu aşamada önceliği çatışmaların durdurulması oluşturuyor.

ABD ve İran’ın, çatışmayı sona erdirmeye yönelik görüşmeleri “dolaylı diplomatik kanallar” üzerinden yürüttüğü, tarafların mesajlarını kuryeler ve Pakistanlı aracılar aracılığıyla ilettiği bildirildi.

Bloomberg’in konuya vakıf kaynaklara dayandırdığı haberine göre İran, mesajların iletilmesinde kuryeler kullanarak İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in bulunduğu yeri gizli tutmaya çalışıyor.

Kaynaklar, silahlı çatışmanın başlangıcında yaralandığı belirtilen Hamaney’in olası bir suikast hedefi olarak görüldüğünü ve bu nedenle konumunun sıkı gizlilik altında tutulduğunu aktardı.

Habere göre görüşmeleri zorlaştıran unsurlardan biri de İran’daki iletişim sorunları. Diplomatik kaynaklardan biri, WhatsApp üzerinden gönderilen mesajların bazı durumlarda ancak 48 saat sonra ulaşabildiğini söyledi.

Kaynak, görüşmelerin ayrıca Pakistanlı yetkililerin ABD’nin tekliflerini ve İran’ın yanıtlarını telefonla veya yüz yüze ne kadar hızlı iletebildiğine bağlı olduğunu belirtti.

Bloomberg’e konuşan Beyaz Saray kaynaklarından biri, İran’ın yönetim yapısını “son derece yavaş ve şeffaf olmayan” bir sistem olarak nitelendirdi.

Aynı kaynak, ABD’nin İran’ın tüm taleplerini derhal kabul etmesi halinde bile bir anlaşmanın onaylanmasının yaklaşık beş gün sürebileceğini söyledi.

Ajansın kaynakları, mevcut temasların klasik anlamda müzakerelerden çok, mesajların iletilmesinin günler aldığı “hantal bir süreç” niteliği taşıdığını ifade etti.

Üst düzey bir ABD’li yetkili de Bloomberg’e yaptığı açıklamada sistemi “moral bozucu derecede yavaş ve şeffaflıktan uzak” olarak tanımladı. Yetkili, Washington’ın Tahran’ın istediği her şeyi kabul etmesi halinde bile anlaşmanın imzalanmasının beş gün alacağını söyledi.

Bu soruna daha önce kamuoyu önünde değinen ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Tahran’dan yanıt alınmasının “beş ya da altı gün” sürebildiğini belirtmişti.

Rubio, “Birçok durumda yanıtların gelmesinde gecikmeler yaşıyoruz. Bu nedenle anlaşmanın birkaç gün içinde sonuçlanabileceğine dair haberler görüyorsunuz” dedi.

Bloomberg’e göre taraflar şu anda öncelikli olarak çatışmaların sona erdirilmesini görüşüyor ve daha karmaşık başlıkları sonraya bırakıyor.

ABD’li siyaset bilimci Aaron David Miller, yaptırımlar, dondurulmuş varlıklar ve nükleer zenginleştirme gibi konuların çözümünün “haftalar, hatta aylar” alabileceğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, 11 Haziran’da yaptığı açıklamada Washington ile Tahran’ın savaşı sona erdirme konusunda anlaştığını ve tarafların yalnızca anlaşmayı imzalamasının kaldığını söylemişti.

Trump, “Yakında imza atacağız. Belgeler son hazırlık aşamasında” ifadelerini kullanmış, anlaşmanın hafta sonu içinde imzalanabileceğini belirtmişti.

Daha sonra İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile barış anlaşması metni üzerindeki çalışmaların temel maddeler bakımından büyük ölçüde tamamlandığını söyledi.

Bekayi, “Sorun şu ki, Amerika Birleşik Devletleri’nin çelişkili tutumları bu süreçte her zaman türbülans ve aksamalara neden oldu” dedi.