ABD Kongresinde İran bütçesi düellosu

Trump yönetiminin İran’a yönelik saldırısı ikinci haftasına girerken, operasyonun ilk altı gündeki maliyetinin 11,3 milyar doları aşması Washington’da yeni bir siyasi cephe açtı. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, cephaneliklerin takviyesi için ek bütçe paketini “kaçınılmaz” olarak nitelendirirken; Demokratlar, Kongre onayı alınmamış bir “tercihli savaş” için açık çek vermeyeceklerini ilan etti.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’a yönelik saldırganlık eylemi ivme kazanırken, Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçiler, ABD’nin silah stoklarını takviye etmek ve yurt dışındaki savunma kabiliyetlerini güçlendirmek amacıyla bir ek finansman paketi hazırlama sözü veriyor.

Operasyon şimdiden ikinci haftasına girerken, harekatın maliyeti de hızla yükseliyor. Konuya vakıf bir kaynağın The Hill’e aktardığına göre, Savaş Bakanlığı (Pentagon) yetkilileri salı günü düzenlenen bilgilendirme toplantısında Kongre üyelerine, İran’a karşı yürütülen savaşın yaklaşık maliyetinin operasyonun ilk altı gününde 11,3 milyar doları aştığını bildirdi.

Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Doral’da düzenlenen Cumhuriyetçi Parti kampında muhabirlere yaptığı açıklamada, İran için hazırlanan bir ek bütçe paketinin “kaçınılmaz” olduğunu belirtti.

Ancak Johnson, faturanın toplam tutarı ve zamanlaması konusunda Beyaz Saray ile görüşmelerin devam ettiğini ekledi.

Johnson, “Detayların ne olacağını henüz bilmiyoruz. Bildiğiniz üzere, yönetim tarafından Kongre’ye sunulan süreçte bu konu görüşülür ve yasalaşır; biz daha İran operasyonu başlamadan önce bile bir ek bütçe bekliyorduk. Dolayısıyla bu gerçekleşecek ancak takvim henüz netleşmedi” diye konuştu.

Cumhuriyetçi kanatta mali disiplin sınavı

Buna rağmen Johnson’ın finansman paketini yasalaştırma sürecinde zorlu bir yolla karşılaşması bekleniyor. Oldukça dar bir çoğunluğu yöneten Meclis Başkanı’nın, kendi grubunda genellikle harcama kesintilerini savunan “mali şahin” muhafazakarları razı etmesi gerekecek.

Tüm üyelerin hazır bulunduğu ve Demokratların blok halinde karşı çıktığı bir senaryoda Johnson’ın sadece bir Cumhuriyetçi fire verme lüksü bulunuyor. Bu noktada, benzer operasyonlara karşı oy verme konusunda uzun bir geçmişe sahip olan Kentucky Milletvekili Thomas Massie, paket için risk teşkil ediyor.

Utah Milletvekili Mike Kennedy, muhtemel ek bütçe paketinin “çok pahalı” olacağını öngördüğünü ifade etti.

Kennedy, “İran’ın hiyerarşisini çökerttikten sonra elimizde kalan temele bakmam ve ardından gelecek her şeye hazır olduğumuzdan emin olmak için neye ihtiyacımız olduğunu görmem gerekiyor. Bu rakamların ne olacağını bilmiyorum ama çok yüksek olacağını tahmin edebiliyorum” dedi.

Ancak Kennedy, bu çatışmanın kısa vadeli olacağını düşündüğünü de sözlerine ekledi:

“Mühimmat stoklarımızı yeniden inşa etmemiz gerekecek ancak uzun süreli, yayılmış bir çatışma Cumhuriyetçi taraftaki birçoğumuz için sorun teşkil eder. Başkan Trump da bu işi bitirmeye kararlı.”

Utah Milletvekili Blake Moore ise paketin “özel detaylarını” ve İran çatışmasına dair ileriye dönük stratejiyi görmek isteyeceğini belirtti.

Moore, “Birçoğumuzu hayal kırıklığına uğratan şeylerden biri de şuydu; Ukrayna ek bütçelerine çok destek verdim ama stratejinin ne olduğunu her zaman tam olarak bilemedik. İleriye dönük plan neydi? Çünkü bir sonraki ek bütçe talebi ne zaman gelecek? Buradaki insanların çekindiği şey tam olarak bu. ‘Bir talep daha, bir talep daha’ denmesi. Meclis Başkanı’na da yineleyeceğim gibi, bu durum kaçınılmaz ve nihayetinde Kongre’de netleşecek. Ancak mevcut fonlarla neleri başarabileceğimizi ve bunun savunma paketinin bir sonraki versiyonunu nasıl değiştireceğini belirleyelim” değerlendirmesinde bulundu.

Demokratlar Kongre’den izni alınmamış savaş için bütçe ayrılmasına karşı

Fatura ne kadar olursa olsun, ek finansmanın Demokratlar arasında büyük bir tepkiye yol açması bekleniyor.

Trump’ın İran’a tek taraflı saldırmasına öfkeli olan Demokratlar, yönetim askeri güç kullanımına devam etmek için Kongre’nin onayını almadığı sürece çatışma için daha fazla para ayrılmasına karşı çıkacaklarının sinyalini veriyor.

Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, geçen hafta Washington’da muhabirlere yaptığı açıklamada, “Bu aşırılık yanlılarının, henüz yetkilendirmediğimiz bir savaşla ilgili ek finansman için Kongre’ye gelme ihtimalini dile getirmeleri büyük cesaret” dedi.

Jeffries daha sonraki açıklamalarında daha az kararlı bir tutum sergileyerek, stratejiyi tartışmak üzere grup olarak toplanmadan önce Demokratların pozisyonuna ilişkin bir karar verilmeyeceğini vurguladı.

Yine de Demokratların herhangi bir ek İran finansmanına karşı çıkma ihtimalinin yüksek olduğu mesajını verdi. Salı günü MS NOW’dan Katy Tur’a konuşan Jeffries, “Varsayımımız kesinlikle bu yönde” dedi.

Bu durum, Trump’ın ajandası ve daha geniş anlamda başkanın diğer uluslara tek taraflı saldırma yetkileri üzerine yeni bir partiler üstü çatışmaya zemin hazırlıyor.

Jeffries, “Başkan ülkeye bir gerekçe ve rasyonel sunmak zorunda, ancak bu şu ana kadar mevcut değil” ifadelerini kullandı.

Bütçe paketi için “uzlaşma” formülü gündemde

Cumhuriyetçi Parti kampındaki görüşmelere vakıf bir kaynağın NewsNation’a aktardığına göre, Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçi liderleri İran çatışması için askeri finansmanı, ikinci bir muhtemel “uzlaşma” paketine eklemeyi görüştü.

Uzlaşma paketleri, Kongre’de çoğunluk partisi tarafından sıkça tercih ediliyor; zira bu yöntem Senato’da 60 oy gerektiren engellemeyi aşmaya olanak tanıyor.

Temsilciler Meclisi Bütçe Komisyonu Başkanı Jodey Arrington, İran finansmanının bir uzlaşma tasarısına girebileceğini ancak paketin ilerlemesi için en iyi yolun “olağan usul” olduğunu ifade etti.

Arrington, “Herkesin olağan usule dahil olmasına izin vermenin ve hem Cumhuriyetçilerin hem de Demokratların çatışma halindeki ordumuza destek verme fırsatına sahip olmasının en doğrusu olduğunu düşünüyorum. Sanırım süreç bu şekilde işleyecek” dedi.

Finansman tartışması, ne zaman gerçekleşirse gerçekleşsin, Kongre’yi halihazırda büyük ölçüde partiler üstü çizgide bölen savaş yetkileri mücadelesinin bir uzantısı olmaya aday görünüyor.

Bu mücadelede Cumhuriyetçiler, Beyaz Saray’daki müttefiklerini desteklemeleri için ağır baskı altındayken; Demokratlar da liberal tabanlarından Trump’ın tek taraflı savaş yaklaşımına karşı sonuna kadar direnme baskısı görüyor.

Senato’da “açık çek” reddi

Cumhuriyetçilerin sayısal avantaja sahip olduğu ve yasaların geçmesi için salt çoğunluğun yettiği Temsilciler Meclisi’nde, Demokratlar herhangi bir ek İran finansmanını engelleme konusunda büyük ölçüde güçsüz durumda.

İran finansmanına karşı çıkabilecek olası Cumhuriyetçi oylar (Massie bu konuda başı çekiyor), karşı tarafa geçerek paketi destekleyecek merkez sağ eğilimli Demokratlarla telafi edilebilir.

Bu muhtemel firelerin bir önizlemesi ayın başındaki savaş yetkileri tasarısı oylamasında görüldü; tasarı, dört Demokratın Cumhuriyetçilere katılarak karşı çıkmasıyla 212’ye 219 gibi dar bir farkla reddedilmişti.

Temsilciler Meclisi Tahsisat Komisyonu Savunma Alt Komisyonu’nun kıdemli üyesi Demokrat Henry Cuellar, yaptığı açıklamada, yeni bir paket değerlendirilmeden önce yönetimin “operasyonun kapsamını, ileriye dönük stratejiyi ve eldeki kaynakların görevi tamamlamak için nasıl kullanıldığını açıkça açıklaması gerektiğini” belirtti.

Ilımlı bir isim olan Cuellar, zaman zaman parti çizgisini aşarak Cumhuriyetçi destekli yasalara evet diyebiliyor; buna bu ayın başındaki kısmi hükümet kapanışını sona erdirmeyi amaçlayan İç Güvenlik Bakanlığı finansman tasarısı da dahil.

Alt komisyonun kıdemli bir üyesi olarak Cuellar, “vergi mükelleflerinin dolarlarını dikkatle denetlerken, ordumuzun ulusumuzu korumak ve askerlerimizin güvenliğini ve başarısını desteklemek için ihtiyaç duyduğu kaynaklara sahip olmasını sağlama” sorumluluğunu ciddiye aldığını kaydetti.

Ancak asıl mücadelenin, azınlık Demokratların 60 oy almayan tasarıları engelleme yetkisine sahip olduğu Senato’da yaşanması bekleniyor.

Bazı üst düzey Demokratlar, Jeffries’in uyarılarını yineleyerek, yönetimden neden gerekli olduğuna dair net bir açıklama gelmeden Pentagon’a herhangi bir ek finansman sağlamayı reddetmeye hazır olduklarını vurguluyor.

Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu’nun kıdemli Demokrat üyesi Jack Reed, çarşamba günü genel kurulda yaptığı konuşmada, “Net bir şekilde ifade edeyim: Bu tercihli savaş için bir açık çeki desteklemeyeceğim” diye konuştu.