ABD, Meksika içinde askeri operasyon yapmak istiyor

ABD, Meksikaya, askeri güçlerinin ülke içindeki fentanil laboratuvarlarını ortadan kaldırmak için ortak operasyonlar yürütmesine izin vermesi için baskılarını yoğunlaştırıyor.

New York Times’a göre bu baskı, Donald Trump’ın Meksika hükümetine, fentanil üreten ve bunu ABD’ye kaçak olarak sokan uyuşturucu kartelleriyle mücadelede Amerikan ordusuna daha büyük bir rol verilmesi için baskı yapmasıyla birlikte geldi.

Yetkililer, bu önerinin ilk olarak geçen yılın başında gündeme getirildiğini, fakat daha sonra büyük ölçüde rafa kaldırıldığını söyledi. 

Ne var ki birçok yetkiliye göre bu talep, ABD güçlerinin 3 Ocak’ta Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu kaçırmasının ardından yeniden gündeme geldi ve Beyaz Saray da dahil olmak üzere hükümetin en üst düzey yetkilileri de bu sürece dahil oldu.

NYT’ye konuşan kaynaklara göre, ABD yetkilileri, özel harekat birlikleri veya CIA ajanları gibi Amerikan güçlerinin, fentanil laboratuvarları olduğu şüphelenilen yerlere yapılan baskınlarda Meksikalı askerlere eşlik etmesini istiyor.

Bu tür ortak operasyonlar, ABD’nin Meksika’daki rolünün önemli ölçüde genişlemesine yol açacak ve Meksika hükümeti şimdiye kadar buna şiddetle karşı çıktı.

Meksika lideri Claudia Sheinbaum, iki ülkenin kartellerle mücadele etmek için birlikte çalışacağını, fakat hükümetinin ABD’nin sınır ötesine Amerikan askerleri gönderme önerisini reddettiğini defalarca söylemiştir.

Pazartesi sabahı Trump ile telefonda görüştükten kısa bir süre sonra düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:

“Trump genel olarak ABD güçlerinin katılımında ısrarcı. Biz her zaman bunun gerekli olmadığını söylüyoruz. Trump anlayışlıydı, dinledi, fikrini söyledi ve birlikte çalışmaya devam etme konusunda anlaştık.”

Beyaz Saray yorum yapmaktan kaçındı fakat geçen hafta Trump Fox News’e, uyuşturucu kartellerine karşı koymak için Meksika’da daha fazla şey yapılması gerektiğini söyledi.

Başkan, “Su yoluyla gelen uyuşturucuların yüzde 97’sini ortadan kaldırdık ve şimdi kartellere karşı karada da harekete geçeceğiz,” dedi ve özellikle Meksika’dakileri kastetti.

Konuya yakın bir kaynağa göre, Meksikalı yetkililer bu ay ortak operasyonlar yerine, bilgi paylaşımının artırılması ve ABD’nin komuta merkezlerinde daha büyük bir rol oynaması gibi karşı öneriler sundu.

Amerikalı yetkililere göre, ABD’li danışmanlar halihazırda Meksika askeri komuta merkezlerinde bulunuyor ve Meksika güçlerinin uyuşturucu ile mücadele operasyonlarına yardımcı olmak için istihbarat paylaşıyor.

Bazı Amerikan yetkililer, ABD ordusu veya CIA’in şüpheli uyuşturucu laboratuvarlarına drone saldırıları düzenlemesini istiyorlar, bu da Meksika’nın egemenliğini ihlal ederek hükümeti önemli ölçüde zayıflatır.

Öte yandan ABD’li yetkililer, fentanil laboratuvarlarının bulunması ve imha edilmesinin oldukça zor olduğunu ve Washington’un bu uyuşturucunun üretildiği yerleri tespit etmek için hâlâ araçlar geliştirdiğini belirtiyor.

Mevcut ve eski yetkililere göre, bu laboratuvarlar, insansız hava araçlarıyla tespit edilebilen metamfetamin laboratuvarlarına göre daha az kimyasal iz bırakıyor ve genellikle kentsel alanlarda, bir aile mutfağında bulunan basit araçlarla üretiliyor.

Metamfetamin ve kokain laboratuvarları ise çok daha geniş alanlara ihtiyaç duyduğu için tespit edilmesi daha kolay.

Biden yönetimi altında, CIA, fentanil laboratuvarlarının olası yerlerini belirlemek için Meksika üzerinde gizli drone uçuşları gerçekleştirmeye başlamıştı. Bu operasyon, Trump’ın göreve gelmesinden bu yana genişledi.

Operasyon hakkında bilgi sahibi bir Amerikan yetkiliye göre, drone’lar hem laboratuvarları bulmak hem de öncü kimyasalların Meksika limanlarına ulaştığını ve ardından varış noktalarına taşındığını izlemek için kullanılıyor.

Bu istihbarat şu anda Meksika askeri birimlerine aktarılıyor ve bu birimlerin çoğu Amerikan Özel Harekat Kuvvetleri tarafından eğitildi. Meksika askerleri daha sonra laboratuvarları ortadan kaldırmak için baskınlar planlıyor ve gerçekleştiriyor.

Washington’un yeni önerisine göre, Amerikan kuvvetleri, Meksika kuvvetlerinin öncülüğünde yapılan baskınlara katılacak, görevi komuta edecek ve önemli kararları verecek. Amerikan kuvvetleri, ön saflardaki Meksika birliklerine istihbarat ve danışmanlık sağlayarak destek verecek.

Meksika için yapılan planlamalarla ilgili olarak, Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada, “her zaman ve her yerde başkomutanın emirlerini yerine getirmeye hazır olduğunu” belirtti.

Bu ay Venezuela’da düzenlenen baskının başarısı, Trump yönetimini cesaretlendirmiş görünüyor.

Bu operasyondan kısa bir süre sonra Trump, Küba’da rejim değişikliğinin sıradaki hedef olduğunu söyledi ve Washington’un Grönland’ı kontrol altına alması yönündeki taleplerini yeniden gündeme getirdi.

Washington, ABD’ye kaçak olarak sokulan uyuşturucuların ana kaynağı olarak Maduro ve Venezuela’ya odaklanmış olsa da, Güney Amerika ülkesi aslında bu yasadışı ticarette küçük bir rol oynuyor. ABD’ye kaçak olarak sokulan uyuşturucuların çoğu, Meksika ile paylaşılan 2.000 millik (3200 km) sınırdan geliyor.

Fentanil, ABD’deki aşırı doz ölümlerinin büyük bir kısmından da sorumlu ve açık ara en tehlikeli sokak uyuşturucusu.

Geçen yıl Beyaz Saray, fentanili “kitle imha silahı” olarak ve birkaç Meksika kartelini yabancı terörist örgüt olarak tanımladı.

Trump yönetimi, geçen yıl iktidara geldikten kısa bir süre sonra Meksika’ya ABD güçlerinin girmesini talep etmeye başladı, fakat Meksikalı yetkililer bu önerileri sürekli olarak reddetti ve Washington’dan egemenliklerine saygı gösterilmesini talep etti.