ABD ordusu radarsız F-35’leri teslim aldı

Northrop Grumman, F-35’in yeni ve geliştirilmiş AN/APG-85 radarını, şu anda montaj hattından çıkan yükseltilmiş Lockheed uçaklarına takılabilecek kadar hızlı bir şekilde üretemedi.

Bu uçaklarda, savaşta mücadele etmek ve galip gelmek için hayati önem taşıyan, adedi yaklaşık 9 milyon dolar değerindeki radarlar eksik.

The Bunker’ın aktardığına göre şu ana kadar, altı adet Deniz Piyadeleri F-35’i radarsız olarak teslim edildi.

İleride Hava Kuvvetleri ve Donanma’ya teslim edilecek, sayısı belirtilmeyen bir sayıda F-35 de radarsız olacak. Yeni radarlar en az 2028 yılına kadar teslim edilmeyecek.

Ayrıca mevcut radar, yeni ve geliştirilmiş F-35’e sığmıyor.

196 milyon dolarlık F-35 avcı uçağının bu kadar pahalı olmasının nedenlerinden biri, radardan kaçmak üzere tasarlanmış karmaşık şekil, kaplama ve elektronik ağ.

The Bunker’a göre bu durum, “mermisiz karabinalara, zırhsız tanklara, okyanussuz gemilere, atom içermeyen nükleer silahlara” eşdeğer.

Bu sorun, tüm F-35 programının bir simgesi niteliğinde. 2 trilyon dolarlık proje, Pentagon’un filosunu havada tutmak için yeterli yedek parça satın almaması nedeniyle hazırlık sorunları ile boğuşuyor.

Eksik radarlar konusunda özellikle dikkat çekici olan nokta, abartılı tehditlerin tedarik karmaşasına yol açmasının ikinci kez yaşanması.

Programın başlamasından on yıl sonra, 2012’de Pentagon’un en üst düzey silah alım sorumlusu Frank Kendall şöyle demişti: Tasarım çizimleri sürekli değişirken F-35’i üretime sokmak için gösterilen ilk acele, “tedarik hatası”ydı.

Bu sefer ise Pentagon, F-35’i “gelecekteki tehditlere karşı hava üstünlüğü sağlayabilmesi” için geliştirmek amacıyla riskli bir “yüksek derecede eşzamanlı geliştirme ve üretim programını” “kasten üstlendiğini” belirtiyor.

Basitçe ifade etmek gerekirse, “yüksek derecede eşzamanlı” demek, tasarım tamamlanmadan parçaları üretmek demek.

İşte bu durum, radarların eksik kalmasına yol açtı ve tam da Kendall’ın 14 yıl önce kınadığı şeyin aynısının tekrarlanmasına neden oldu.

Öte yandan bu, radarları olmayan bu F-35’lerin yeni elektronik donanımları hazır olana kadar pistte bekleyeceği anlamına gelmiyor.

Pentagon şu anda dünyanın en pahalı jet eğitim uçaklarından oluşan ve giderek büyüyen bir filoya sahip.