ABD, şirketleri Macron’un uzay zirvesinden çekilmeye zorluyor

Beyaz Saray, ABD’li uzay şirketlerine önümüzdeki hafta Paris’te düzenlenecek Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un uzay zirvesine katılmamaları yönünde baskı uyguluyor.

POLITICO’ya göre bu sürpriz hamle, şirket yöneticilerini ne yapmaları gerektiği konusunda şaşkınlığa düşürdü.

Konuyla ilgili iki sektör temsilcisi ve görüşmeden haberdar olan bir Kongre çalışanının aktardığına göre, Beyaz Saray’ın bilim ve teknoloji politikası ofisinden bir yetkili bazı şirketlerle telefon görüşmesi yaptı.

SpaceX, Stoke Space, K2 Space ve Astra dahil olmak üzere birkaç şirkete yaptığı görüşmede yetkili, Paris’teki Grand Palais’de düzenlenecek iki günlük zirveye katılmanın AB’nin politika duruşuna zımni destek olarak algılanabileceğini söyledi.

Beyaz Saray yetkilisi, zirveye katılıp katılmama kararının nihai olarak şirketlere ait olduğunu vurgulasa da, söz konusu kişiler, yönetimin 120’den fazla ülkenin katılımının beklendiği bu etkinliğe katılımı caydırıyor gibi göründüğünü belirtti.

ABD’nin bu sert tepkisi, gümrük vergileriyle ilgili anlaşmazlıklar, kıtadaki ABD askerlerinin konuşlandırılması ve İran savaşı nedeniyle ABD ile Avrupalı müttefikleri arasındaki ilişkilerin giderek gerginleştiği bir dönemde geldi.

Görüşmeye katılan Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi (OSTP) yetkilisi, sektör temsilcilerine Fransa’nın zirve konusunda ABD ile koordinasyon kurmadığını söyledi, ülkeyi “rekabeti engelleyici uygulamalar” yapmakla suçladı ve kaynaklara göre, etkinliğin panellerinin Amerikan bakış açısını içerecek şekilde tasarlanmadığını ve bunun ABD sanayisinin çabalarını zayıflatabileceğini öne sürdü.

Kaynaklara göre, görüşmeye katılan yetkili ayrıca Çin’in sempozyuma katılımı konusunda da endişelerini dile getirdi.

Ülkenin bilim ve teknoloji politika gündemini denetleyen OSTP, tüm tarafları aynı çizgide birleştirmek ve zirveye ilişkin ABD’nin tutumu hakkındaki soruları yanıtlamak amacıyla bu görüşmeyi düzenledi.

Perşembe günü sektör temsilcileriyle yapılan görüşmenin amacını açıklamak üzere isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir OSTP yetkilisi, şirketlere herhangi bir talimat verilmediğini belirtti:

“Trump yönetimi, uzay alanında müttefikleri ve ortaklarıyla işbirliğini sürdürüyor. Uzay Zirvesi’nde bilim misyonları, keşif programları ve uzay güvenliği gibi temel öncelikler hakkında verimli görüşmeler yapmayı sabırsızlıkla bekliyoruz.”

Bir sektör temsilcisine göre, görüşmenin ardından şirket yöneticileri, zirveye katılmaya devam edip etmeme konusunda karar vermeye çalıştılar.

Temsilcilerden biri, “Avrupa, ABD’li uzay şirketleri için önemli bir pazar ama Amerika kadar önemli değil. ABD’li uzay şirketleri şu anda, bu etkinlikten nasıl nezaketle çekileceklerini bulmaya çalışmak gibi zor bir durumda,” dedi.

Yönetimin etkinlikle ilgili endişelerine rağmen, OSTP, Dışişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve NASA’dan yetkililer zirveye katılmaya devam ediyor.

9-10 Eylül tarihlerinde düzenlenecek zirvenin, ülkelerin heyetlerinin yanı sıra uzay ajanslarını, sektör liderlerini, bilim insanlarını ve askeri yetkilileri bir araya getirmesi bekleniyor.

Fransız hükümetinin web sitesine göre etkinlik, “üst düzey görüşmeler, duyurular ve atölye çalışmaları yoluyla samimi ve doğrudan diyaloğun yanı sıra çalışma ve eylem için perspektifler ve yolların teşvik edilmesini amaçlıyor” ve hedefin “uzayın geleceği üzerine stratejik bir değerlendirme” olacağı belirtiliyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de zirvede önemli bir konuşma yapmayı planlıyor.

Etkinlik, Avrupa’nın kendi uzay yeteneklerini geliştirmeyi ve ABD’ye olan bağımlılığını azaltmayı hedeflediği bir dönemde gerçekleşiyor.

Macron, Kasım ayında yeni bir uzay stratejisi açıklamış ve 2026 ile 2030 yılları arasında askeri uzay harcamalarında 4,2 milyar avroluk bir artış planlandığını duyurmuştu.

Bu artışla toplam askeri uzay harcamaları 10,2 milyar avroya ulaşacak.