Diplomasi
ABD, Türkiye’den yeni Gazze filosunu durdurmasını istedi

Küresel Sumud Filosu, İsrail güçlerinin uluslararası sularda alıkoyduğu aktivistlerin fiziksel saldırı, cinsel istismar ve aşağılayıcı muameleye maruz kaldığını açıkladı. Filo yönetimi, bazı aktivistlerin açlık grevinde olduğunu ve sorgu sırasında ölüm tehditleriyle karşı karşıya kaldığını bildirdi. İsrail’in yeni yardım filosunu engellemek için ABD üzerinden Türkiye’ye baskı yaptığı da aktarıldı.
Küresel Sumud Filosu, geçen ay sonunda Akdeniz’de, Yunanistan açıklarında İsrail ablukasını kırmak ve Gazze’ye insani yardım ulaştırmak amacıyla yola çıkan “Bahar 2026” misyonuna bağlı gemilerin İsrail güçleri tarafından hedef alındığını açıkladı.
Filo yönetimi, saldırı sırasında onlarca uluslararası aktivistin alıkonularak İsrail’de gözaltına alındığını bildirdi.
Perşembe günü yapılan açıklamada, serbest bırakılan aktivistlerden alınan ifadelerin, saldırının ardından “ağır fiziksel ve cinsel şiddet ile sistematik aşağılamaya” işaret ettiği belirtildi.
Filonun paylaştığı bilgilere göre, İsrail’de gözaltında tutulan en az dört aktivist cinsel saldırıya uğradı. Açıklamada, bu kişilerden ikisinin mahrem bölgelerine dokunularak ağır istismara maruz kaldığı kaydedildi. Diğer aktivistlerin de mahrem bölgelerine yönelik tekrarlanan saldırılar, cinsel içerikli sözlü taciz ve aşağılayıcı muameleyle karşı karşıya kaldıklarını aktardığı belirtildi.
Küresel Sumud Filosu, alıkonulan aktivistlerin soğuğa maruz bırakıldığını ve sıcak tutacak giysilerine el konulduğunu açıkladı. Açıklamada ayrıca yiyecek, su ve yatak erişiminin yetersiz bırakıldığı belirtildi.
Bu uygulamaların bazı aktivistlerde hipotermi ve hipertermi vakalarına yol açtığı kaydedildi.
Filo yönetimi, söz konusu uygulamaların “Filistin halkıyla dayanışma gösterenleri insanlıktan çıkarmayı amaçlayan daha geniş bir muamele örüntüsünü” yansıttığını ifade etti.
Açlık grevindeki aktivistler için endişe büyüyor
Küresel Sumud Filosu, Filistin asıllı İspanya vatandaşı Seyf Ebu Keşkek ile Brezilyalı aktivist Thiago Avila’nın devam eden tutukluluk halleri nedeniyle derin endişe duyduklarını açıkladı.
Açıklamada, her iki aktivistin de açlık grevinde olduğu belirtildi. Haberlere göre Avila ile Ebu Keşkek, sorgu sırasında ağır fiziksel şiddete ve ölüm tehditlerine maruz kaldı.
26 Nisan’da çok sayıda ülkeden aktivisti taşıyan 50’den fazla gemilik filo, Gazze’ye doğru İtalya’dan denize açılmıştı. Filo yönetimi, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarında şimdiye kadar 72 bin 599 Filistinlinin öldüğünü, 172 bin 411 kişinin yaralandığını bildirdi.
Benzer operasyonun düzenlendiği Ekim ayında da İsrail güçleri yaklaşık 40 gemiyi durdurmuştu. Operasyon sırasında aralarında Nelson Mandela’nın torunu, İsveçli aktivist Greta Thunberg ve Avrupa Parlamentosu üyesi Rima Hassan’ın da bulunduğu 450’den fazla kişi gözaltına alınmıştı.
ABD, Türkiye’den yeni filonun engellenmesini istedi
İsrail’in Sumud-2 filosunu durdurmasından yaklaşık bir hafta sonra, işgal yönetiminin yeni yardım filosunun denize açılmasını engellemek için diplomatik girişim başlattığı bildirildi.
Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre İsrail’in talebi üzerine ABD yönetimi, Türkiye’den 15 geminin 60 gemilik yeni Sumud filosuna katılmasını engellemesini istedi.
Haberde, bu girişimin 2010 yılında Mavi Marmara’ya düzenlenen ölümcül baskının benzerinin yaşanabileceğine yönelik kaygılar nedeniyle gündeme geldiği belirtildi.
İsrail güçleri 2010 yılında Türkiye’nin güneyinden hareket eden Mavi Marmara gemisine operasyon düzenlemişti. Saldırıda 10 kişi hayatını kaybetmiş, 28 kişi yaralanmıştı.
Haberde ayrıca ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, yeni filonun engellenmesine ilişkin mesajları Türk yetkililere ilettiği kaydedildi.
Yeni yardım filosunda Girit’te demirli 35 geminin yanı sıra Türkiye’de bulunan 15 gemi ve Sicilya’daki diğer gemiler yer alıyor.
Mevcut plana göre filonun 15 Mayıs’a kadar bölgeye ulaşması bekleniyor. Gazze’ye yönelmesi planlanan gemilerin önemli bölümünün, daha önce saldırıya uğrayan filoda da yer aldığı belirtildi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












