Diplomasi
ABD, Ukrayna için ayrılan hava savunma füzelerini Ortadoğu’ya kaydırabilir
Washington Post gazetesine konuşan kaynaklar, Pentagon’un, Ukrayna için planlanan Patriot önleyici füzelerinin bir bölümünü Ortadoğu’ya yönlendirmeyi değerlendirdiğini söyledi. ABD’nin bölgede artan mühimmat tüketimi ve stok baskısı, sevkiyat planlarında değişiklik ihtimalini gündeme taşıyor.
ABD Savaş Bakanlığı’nda, Ukrayna için planlanan önleyici füzelerin Ortadoğu’ya yönlendirilmesi ihtimali tartışılıyor. Konuya vakıf üç kaynak, The Washington Post’a bu yönde görüşmeler yürütüldüğünü aktardı. Söz konusu füzeler, NATO koordinasyonunda yürütülen ve Avrupa ülkelerinin finansman sağladığı “Ukrayna’nın öncelikli ihtiyaçları listesi” programı kapsamında temin ediliyordu.
Henüz Ukrayna’ya yönelik sevkiyatın durdurulmasına ilişkin kesin bir karar alınmış değil. Bununla birlikte gazetenin ulaştığı bilgilere göre Pentagon, bu program kapsamında Avrupa’dan sağlanan fonların bir bölümünü kendi ihtiyaçları için kullanma seçeneğini değerlendirmeye başladı.
Ortadoğu’da artan kullanım ABD stoklarını zorluyor
ABD’nin Ortadoğu’daki askeri operasyonlarında mühimmat tüketimi hızlandı. Kaynaklara göre, çatışmaların ilk dört haftasında ABD güçleri balistik füzeler ve insansız hava araçları dahil 9 binin üzerinde İran bağlantılı hava hedefini etkisiz hale getirdi. Bu tempo, mevcut stoklar üzerinde ciddi baskı oluşturdu.
Gazeteye konuşan kaynaklar, Ukrayna için sipariş edilen Patriot önleyici füzelerin de Ortadoğu’ya yönlendirilebilecek sistemler arasında yer aldığını ifade etti. NATO’dan bir yetkili, geçen yazdan bu yana söz konusu program kapsamında Ukrayna’daki Patriot bataryalarına gerekli füzelerin yüzde 75’inin sağlandığını, diğer hava savunma sistemlerinde kullanılan mühimmatın ise büyük ölçüde temin edildiğini söyledi.
Yeni sevkiyatlarda hava savunma sistemleri dışarıda kalabilir
Pentagon’un hesaplamalarına aşina bir kişi, program kapsamındaki sevkiyatların sürmesinin beklendiğini, ancak ilerleyen partilerde hava savunma unsurlarının yer almayabileceğini aktardı. ABD’nin, hem kendi stoklarını hem de Körfez bölgesindeki müttefiklerinin envanterini güçlendirmeyi hedeflediği belirtildi.
Washington’daki tartışmaların kapsamına ilişkin bilgi veren başka bir kaynak ise “Ukrayna’ya ne kadar silah verileceğine dair gerçek bir tartışma yürütüldüğünü” söyledi.
ABD, halihazırda Güney Kore’den Ortadoğu’ya THAAD füze savunma sisteminin bazı bileşenlerini sevk etti.
Enerji altyapısına saldırılar Ukrayna’nın savunma ihtiyacını artırdı
Geçen kış Rusya’nın Ukrayna’da enerji altyapısını hedef alan saldırıları, sivil yaşamı doğrudan etkiledi. Füze ve insansız hava aracı saldırılarında elektrik, ısınma ve su sağlayan tesisler hedef alındı.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ocak ayı sonunda yaptığı açıklamada, PURL programı kapsamında ödemelerde yaşanan gecikmeler nedeniyle önleyici füze sevkiyatının zamanında gerçekleşmediğini ve bunun şehirlerin yoğun saldırılara karşı korunmasını zorlaştırdığını ifade etti.
ABD’nin mühimmat kapasitesi Avrupa’da da endişe yaratıyor
İran’daki çatışmaların başlamasının ardından Zelenskiy, ABD’nin mühimmat kapasitesine ilişkin risklere dikkat çekti. Avrupa’da da benzer kaygılar dile getiriliyor. İki Avrupalı diplomat, ABD’nin Ortadoğu’da yüksek hızda mühimmat tüketmesinin, program kapsamındaki gelecekteki sevkiyatlar konusunda belirsizlik yarattığını aktardı.
Diplomatlardan biri, ABD’nin kullanım hızına işaret ederek “PURL kapsamında ve Avrupa ülkelerinin kendi hava savunmaları için verdikleri siparişler çerçevesinde ne kadar tedarik sürdürebilecekleri sorusu gündeme geliyor” dedi.
Almanya mart ayı başında Ukrayna’ya 35 adet PAC-3 tipi güdümlü Patriot füzesi sevk etti. Berlin yönetimi, kendi stoklarından beş füze sağladı ve diğer Avrupa ülkelerini yaklaşık 30 füze daha temin etmeye ikna etti.
Sevkiyatların ertelenmesi ya da yön değiştirmesi seçenekler arasında
Bir ABD’li yetkili, Pentagon’un karar alması halinde Ukrayna’ya yönelik sevkiyatların ertelenerek daha sonra gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğinin ya da tamamen başka bölgelere yönlendirilip yönlendirilmeyeceğinin henüz netleşmediğini söyledi. Bu tür bir değişiklikte Pentagon’un Kongre’yi bilgilendirmesi gerekecek.
Yetkililere göre Pentagon, pazartesi günü Kongre üyelerine NATO ülkeleri tarafından PURL kapsamında sağlanan yaklaşık 750 milyon dolarlık kaynağın Ukrayna’ya ek yardım yerine ABD stoklarının yenilenmesi için kullanılmasını planladığını bildirdi. Konuya aşina bir başka yetkili, programa katılan Avrupa ülkelerinin fonlarının nasıl kullanıldığını tam olarak bilip bilmediklerinin de net olmadığını ifade etti.
Avrupa ülkeleri, söz konusu program için toplam 4 milyar dolar kaynak taahhüdünde bulunmuştu.