Diplomasi
ABD ve Avrupa’nın Ukrayna’da ‘ateşkesi koruyacak’ çok aşamalı müdahale planı basına sızdı
Financial Times, Ukrayna, ABD ve Avrupa ülkelerinin Moskova ile Kiev arasında imzalanacak olası bir barış anlaşmasını korumak adına çok aşamalı destek planı üzerinde uzlaştığını bildirdi. Plan, anlaşmanın Rusya tarafından ihlal edilmesi durumunda 24 saat içinde diplomatik ve askeri karşılık verilmesini, ihlalin sürmesi halinde ise ABD ordusunun dahil olduğu kapsamlı bir harekatın başlatılmasını öngörüyor.
Financial Times gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre Ukrayna, ABD ve Avrupa ülkeleri, Moskova ile Kiev arasında gelecekte imzalanacak herhangi bir barış anlaşmasını desteklemek için çok aşamalı plan üzerinde uzlaşma sağladı.
Haberde, barış anlaşmasının Rusya tarafından “sürekli ihlal edilmesi” durumunda ABD ve Avrupa’nın çok katmanlı ve “koordineli bir askeri yanıt” vereceği belirtiliyor.
Planlanan önlemlerin, diplomatik uyarılar ve Ukrayna ordusunun karşı hamlelerinden başlayarak 24 saat içinde devreye girmesi öngörülüyor.
Çatışmaların sürmesi halinde koalisyon güçleri müdahale edecek
Financial Times’a konuşan kaynaklar, askeri faaliyetlerin devam etmesi durumunda planın ikinci aşamasının başlayacağını ve “gönüllüler koalisyonunun” sürece dahil olacağını ifade etti.
Tansiyonun yükselerek geniş çaplı bir taarruza dönüşmesi halindeyse, ateşkesin ilk ihlalinden 72 saat sonra Batı destekli güçlerin ABD ordusunun katılımıyla koordineli askeri harekat başlatacağı kaydedildi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Ukrayna lideri Vladimir Zelenskiy’nin barış anlaşmasının önünde bir engel olduğu” yönündeki açıklamasına katıldığını belirtti.
Trump, Ukrayna’nın bir anlaşmaya varmaya Rusya’dan “daha az hazır” olduğunu ifade etmişti.
Moskova çözümün diplomatik dille formüle edilmesini istiyor
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın müzakerelere ve sorunları barışçıl yollarla çözmeye hazır olduğunu söylemişti.
Fakat Putin, Ukrayna’nın diyaloğu reddetmesi durumunda Moskova’nın hedeflerine askeri yollarla ulaşacağını vurgulamıştı.
Putin, ABD tarafından önerilen barış planı maddelerinin gelecekteki anlaşmaların temelini oluşturabileceği konusunda hemfikir olduklarını, ancak bu maddelerin “diplomatik dile” dökülmesi gerektiğini kaydetti.
Kasım ayında yaptığı açıklamada Putin, “Genel olarak Amerikan tarafının Anchorage öncesi ve Alaska sonrası tartışılan pozisyonumuzu bir ölçüde dikkate aldığını görüyoruz. Bazı somut konuları ciddi şekilde oturup tartışmamız gereken noktalar var” diye konuşmuştu.
Kremlin’de 20 maddelik plan trafiği
ABD, barış planının ilk versiyonunu 2025 yılının Kasım ayı sonunda sundu. Bu gelişmenin ardından Amerikalı temsilciler Moskova ve Kiev ile ayrı ayrı birkaç tur istişare gerçekleştirdi.
Planın 20 maddeden oluşan son versiyonu, 22 Ocak’ta Kremlin’de yapılan görüşmede Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, damadı Jared Kushner ve Genel Hizmetler İdaresi Federal Satın Alma Servisi Komiseri Josh Gruenbaum tarafından Putin’e iletildi.
Zelenskiy, 20 maddelik planın hükümlerini ilk kez aralık ayında kamuoyuna açıklamıştı. Bu koşullar arasında Rusya ile Ukrayna arasında bir saldırmazlık anlaşması, Ukrayna’nın egemenliğinin teyit edilmesi ve güçlü güvenlik garantileri yer alıyordu.
Putin ise barışın şartı olarak Ukrayna ordusunun Donetsk, Lugansk, Herson ve Zaporojye bölgelerinden çekilmesini talep etmişti.