Bizi Takip Edin

Diplomasi

ABD ve İran görüşmeleri sonrası Avrupa’da doğalgaz fiyatları yükseldi

Yayınlanma

Avrupa’da doğalgaz fiyatları, ABD ile İran arasında İsviçre’de başlayan görüşmelerin ilk aşamasındaki belirsizliklerin etkisiyle yükseldi. Hollanda’daki TTF merkezinde işlem gören temmuz vadeli kontratın fiyatı gün içinde yüzde 3,94 artış kaydetti. Daha sonra arabulucuların görüşmelerde ilerleme sağlandığını açıklamasıyla yükselişin hızı yavaşladı.

Avrupa’da doğalgaz fiyatları, ABD ile İran arasında başlayan görüşmelerin ilk aşamasındaki gergin gelişmelerin ardından 22 Haziran Pazartesi günü yükseldi.

ICE verilerine göre Hollanda’daki TTF merkezinde işlem gören temmuz vadeli doğalgaz kontratının fiyatı gün içinde yüzde 3,94 artarak megavatsaat başına 43,75 avroya ulaştı. Bu seviye, mevcut kur üzerinden bin metreküp başına 526,6 dolara karşılık geldi.

Fiyatlardaki yükseliş, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin gergin başlamasının ardından yaşandı. Görüşmeler, İsrail’in Lübnan’a yönelik bir dizi saldırısı nedeniyle önce ertelendi.

Ardından Tahran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma niyetinde olmadığını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik saldırıların yeniden başlayabileceği uyarısında bulundu. Bunun üzerine İran heyeti İsviçre’deki görüşme alanını terk etti.

El-Meyadin kanalının aktardığına göre İran, Trump’ın özür dilemesini talep etti. Trump’ın İranlı müzakerecilere, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması halinde “ülkeniz kalmayacak” dediği belirtildi.

22 Haziran’da Moskova saatiyle 11.40 itibarıyla fiyat artışı yüzde 1,6 seviyesine geriledi. Arabulucuların görüşmelerde “umut verici ilerleme” sağlandığını bildirmesi bu yavaşlamada etkili oldu.

Bloomberg’in haberine göre savaşın aylar boyunca Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılığı neredeyse durma noktasına getirmesi, küresel sıvılaştırılmış doğalgaz arzının yaklaşık beşte birini etkiledi ve depolarını doldurmaya çalışan Avrupa üzerindeki baskıyı artırdı. Bu durum Avrupa’nın diğer alıcılarla rekabetini de güçlendirdi.

ING Groep NV stratejistleri Warren Patterson ve Eva Manthey yayımladıkları değerlendirmede, “Gaz depolama sezonunda ilerledikçe ve 2026-2027 kışına yaklaştıkça Avrupa gaz piyasası Ortadoğu’daki gelişmelere karşı daha hassas hale gelecek” ifadelerini kullandı.

Analistler, bölgedeki son gerginliğin daha kalıcı bir anlaşmaya ulaşmanın zor olacağını gösterdiğini belirtti. Ayrıca 60 günlük ateşkes döneminde çatışmaların yeniden başlaması riskinin de yüksek olduğunu değerlendirdi.

Piyasalar, Katar’daki gelişmeleri de yakından izledi. Bu gelişmeler, ABD ile İran arasındaki ateşkesin ardından üretimin artırıldığı dönemde bölgenin enerji altyapısına yönelik risklere işaret etti.

Katar’ın Ras Laffan’daki tesislerinde faaliyet gösteren QatarEnergy, 21 Haziran’da Barzan gaz dağıtım noktasında üretimin devreye alınması sırasında “patlama ve yangına yol açan bir olay” meydana geldiğini açıkladı.

Olayın LNG üretimini etkileyip etkilemeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.

Fiyatlara destek veren bir diğer unsur da Avrupa’yı etkisi altına alan sıcak hava dalgası oldu. Birçok ülkede klima kullanımına bağlı olarak kısa vadeli enerji talebinin artması bekleniyor.

İran ile ABD, 18 Haziran’da bir mutabakat zaptı imzaladı. İki ülke 22 Haziran’da İsviçre’de yeniden bir araya gelerek nihai anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını öngören yol haritasını onayladı.

Taraflar ayrıca Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik bir mekanizma üzerinde uzlaştı ve ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişini sağlamak amacıyla doğrudan iletişim hattı kurulmasını kararlaştırdı.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English