Amerika
ABD’de 15 binden fazla uçuşu aksatan sistem arızasının ayrıntıları netleşti
ABD’de Federal Havacılık İdaresi’nin eskiyen iletişim ağındaki aşırı yüklenme nedeniyle ülke genelinde uçuşlar dört saati aşkın süreyle durduruldu. 13 Kasım’da başlayan arıza 15 binden fazla seferin ertelenmesine veya iptal edilmesine yol açarken sorunun Arkansas ve Teksas’taki iki yönlendiriciden kaynaklandığı bildirildi.
ABD’de yüz binlerce yolcuyu etkileyen ve 15 binden fazla uçuşun ertelenmesine veya iptal edilmesine yol açan hava ulaşımı aksaklığının arkasında Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) eskiyen iletişim ağındaki aşırı yüklenme var.
Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin soruşturmaya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre aksaklık, Arkansas ve Teksas’taki radar tesislerinde yer alan yönlendiricilerden kaynaklandı.
13 Kasım’da FAA’nın telekomünikasyon sistemlerinde meydana gelen arızanın ardından kurum, 14 Kasım gecesi ülke genelindeki havalimanlarından kalkışları dört saati aşkın süreyle geçici olarak durdurdu.
Uçuş trafiği 15 Kasım’da yeniden normale döndü.
Yönlendiriciler saniyede yüzlerce veri talebi gönderdi
WSJ’nin aktardığına göre Arkansas’taki tesise yeni bir HPE Juniper Networks yönlendiricisinin kurulmasının ardından cihaz olağan dışı yüksek hacimde veri aktarmaya başladı.
Bu veri trafiği, Teksas’taki yönlendiriciden gelen akışla birleşince ülke genelindeki hava trafik kontrolörlerinin kullandığı ağı aşırı yükledi.
FAA Teknoloji Direktörü Rebecca Guy, iki tesisin her dört ila beş saniyede yaklaşık bin talep gönderdiğini açıkladı.
Bu yoğunluk 22 hava trafik kontrol merkezinden 17’sini etkiledi ve uçuşların durdurulmasına yol açtı.
Uzmanların yönlendiricileri genel ağdan ayırmasının ardından iletişim yeniden dengelendi.
FAA ayrıca verileri gerekenden fazla cihaza gönderen bir yayın işlevi tespit etti ve bu özelliği tüm Juniper yönlendiricilerinde devre dışı bıraktı.
Donanım arızası mı yoksa kurulum hatası mı belirsiz
Aksaklığın kesin nedeni henüz belirlenemedi.
FAA Başkanı Bryan Bedford, sorunun donanım arızasından ya da kurulum ve yapılandırma sırasındaki hatalardan kaynaklanmış olabileceğini belirtti.
HPE ise yönlendiricilerin normal şekilde çalıştığını savundu.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy kasıtlı bir müdahaleye dair herhangi bir bulguya rastlanmadığını açıkladı.
Duffy ayrıca yaşananları eski bakır kabloların fiber optik hatlarla değiştirilmesine yönelik planlı çalışmalarla ilişkilendirdi.
WSJ, olayın FAA’nın birkaç yıldır yenilenmeye çalışılan eskiyen iletişim ağındaki kırılganlığı ortaya koyduğunu yazdı.
Bakır iletişim hatlarının tamamen yenilenmesi 2028 sonuna kadar planlanıyor ve bu tarihe kadar yeni aksaklık riski sürüyor.
Siyasi tartışmalar ve bütçe yetersizliği gündemde
Financial Times (FT) gazetesi ise yaşanan krizi Cumhuriyetçiler ve Demokratların on yıllardır süren ihmallerine ve siyasi çekişmelerine bağladı.
Gazeteye göre Ulaştırma Bakanlığı, hava trafik kontrol merkezlerinde disket kullanımına son verildiğini aksaklıktan yalnızca bir hafta önce, kasım başında duyurdu.
Eski bir oduncu ve reality şov katılımcısı olan Ulaştırma Bakanı Duffy de kontrolörlerin halen 1970’lerden kalma veri şeritleri kullandığını ve birçok noktada altyapının eski ekipmanlarla ayakta durduğunu kabul etti.
FT, ABD’de hava trafik kontrol sisteminin kullanıcı ücretleriyle değil vergi politikalarıyla finanse edildiğine dikkat çekti.
Eski FAA yetkilisi William Voss, “Ayrılan kaynakların miktarı gerçek ihtiyaçlara göre değil vergi politikalarına göre belirleniyor ve bu da sistemdeki durumun kötüleşmesine yol açıyor” dedi.
Ulaştırma Bakanlığı sistemi Kongre’nin ayırdığı 12,5 milyar dolarla yenilemeye çalışırken FAA’nın sermaye yatırımları bütçesi artmıyor ve bu tablo enflasyonla artan yolcu sayısı karşısında fiili bir kaynak kesintisi anlamına geliyor.
Voss, bu konudaki tartışmaların defalarca küçük çekişmelere dönüştüğünü belirterek şöyle konuştu:
“Kongre’deki tartışmalar şuna indirgeniyor: Birileri dinlenme odasına yeni bir kanepe istediğini söylüyor ya da Philadelphia’daki kontrol kulesinde neden spor salonu olmadığını soruyor.”