Amerika
ABD’de “beyaz yaka” istihdamı azalıyor
“Beyaz yaka” olarak adlandırılan finansal faaliyetler, bilgi ve profesyonel ile iş hizmetlerinde toplam istihdam, Nisan 2023’teki zirveden bu yana %2 oranında düştü.
Diğer tüm sektörlerdeki istihdam ise bu dönemde %3,7 oranında arttı.
İlgili sektörler, ofis ortamlarında yüksek maaşlı ve üniversite mezunu personeli istihdam ediyor.
Axios’a göre ekonomist Gad Levanon bu istihdamı “temel beyaz yakalı istihdam” olarak adlandırıyor.
Bu sektörler, Nisan 2023’e kadar geçen on yıl boyunca ayda ortalama 49.000 iş yaratmıştı ama o tarihten bu yana ayda ortalama 19.000 istihdam kaybetti.
Bu durum, büyük olasılıkla işverenlerin COVID-19 salgını sırasında fazla personel istihdam ettikleri sonucuna varmış olmaları, iş süreçlerinin sadeleştirilmesi ve yapay zekanın getirdiği verimlilik artışlarından yararlanmak amacıyla önceden yapılan bazı maliyet kesintilerinin bir karışımını yansıtıyor.
Bu durum, beyaz yakalı çalışanlar için zor zamanlar yaşandığına dair anekdotları ve sezgileri doğruluyor olabilir.
Bu arada, bu kesimin hem ekonomi haberlerini üretenler hem de tüketenler arasında orantısız bir şekilde fazla temsil edildiğini belirtmek gerekiyor.
Ne var ki bu, devasa ABD emek piyasasının genel gerçekliğini yansıtmıyor. Bu temel beyaz yakalı sektörler, 159 milyonluk toplam ABD istihdamının yaklaşık %22’sini oluşturan 34 milyon pozisyona tekabül ediyor.
Hastanelerde, restoranlarda ve okullarda çalışanların sayısı, teknoloji şirketlerinde veya danışmanlık firmalarında çalışanların sayısından çok daha fazla.
Şu anda ABD’de işsizlik oranı %4,3 ve bu yılın başından beri ayda 114.000 yeni istihdam yaratıldı.
Yapay zeka, iş fırsatlarının şimdiye kadar olduğundan daha hızlı azalmasına neden olursa bu durum değişebilir. Ayrıca, bu teknolojinin işgücünden tasarruf sağlama etkileri, ekranda kelimeler, sayılar ve kodlarla uğraşmayı gerektiren iş türlerinin ötesinde daha belirgin hale gelirse de durum değişebilir.
GSYİH’nın güçlü bir büyüme kaydettiği bir dönemde bile beyaz yakalı istihdamın düşüyor olması, ekonominin bir sonraki resesyona girdiğinde durumun tam bir felakete dönüşme olasılığını gündeme getiriyor.
Öte yandan imalat sektöründeki istihdam, 2001 öncesi seviyelere yaklaşamıyor. Geçen ay itibarıyla ABD’de imalat sektöründe sadece 12,6 milyon iş vardı; bu rakam, 2000 yılında 17 milyondan fazlaydı.