ABD’de Cumhuriyetçi Parti bütçe kavgasına hazırlanıyor

ABD Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi Parti yönetimi, 2026 bütçe sürecinin ardından şimdi de 2027 mali yılı harcama tasarıları için zorlu müzakerelere hazırlanıyor. Kasım 2027 ara seçimleri yaklaşırken sağlık harcamaları, Pentagon bütçesi ve Beyaz Saray güvenlik harcamaları üzerindeki anlaşmazlıklar devam ediyor.

2026 mali yılı bütçe tasarıları üzerindeki uzun ve sert mücadelenin sona ermesinin ardından, ABD Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi Parti yönetimi şimdi de 2027 mali yılı harcama süreci için yeni bir mücadeleye hazırlanıyor. Kasım 2027 ara seçimleri yaklaşırken, Kongre’deki bütçe görüşmelerinin seçim atmosferi nedeniyle daha da siyasi hale gelmesi bekleniyor.

2026 bütçe süreci Kongre’yi iki uzun hükümet kapanmasına sürüklemişti. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson şimdi daha ağır bir tabloyla karşı karşıya bulunuyor. Cumhuriyetçi Parti yönetimi, hem Temsilciler Meclisi’nin kontrolünü korumaya çalışıyor hem de harcama tasarıları üzerindeki iç bölünmeleri yönetmeye hazırlanıyor.

Cumhuriyetçi Parti yönetiminin eylül sonuna kadar 12 ayrı harcama tasarısını Kongre’den geçirmesi gerekiyor. Bunun yanında Cumhuriyetçilerin iki ayrı uzlaşma tasarısını kabul etmeye çalışması, tarım yasasını sonuçlandırması, hükümetin dış istihbarat gözetim yetkilerini yenilemesi ve Başkan Donald Trump’ın gündemine bağlı başka öncelikleri ilerletmesi bekleniyor.

Son yıllarda her iki partiden bütçe komisyonu üyeleri de bu takvimi aşmış ve Kongre, 1 Ekim’de hükümetin kapanmasını önlemek adına geçici bütçe düzenlemelerine yönelmişti. Ara seçimlerin yaklaşması nedeniyle Cumhuriyetçi Parti yönetiminin aynı yönteme yeniden başvurmasının muhtemel olduğu değerlendiriliyor. Parti yönetimi, Demokratların Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu geri almasını önlemeye çalışıyor.

Buna rağmen Temsilciler Meclisi Tahsisatlar Komisyonu, 30 Eylül son tarihini hedef alarak 2027 mali yılı harcama tasarıları üzerinde çalışmayı sürdürüyor. Komisyon son haftalarda mali hizmet kurumları, Dışişleri Bakanlığı, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ile tarım programlarının finansmanına ilişkin tasarıları ilerletti.

Bu tasarıların tamamı Demokratların güçlü itirazlarıyla karşılaştı. Demokratlar özellikle insani yardım programları, küresel sağlık programları ve iklim programlarında yapılan kesintilere tepki gösterdi.

Komisyon ayrıca nisan sonunda askeri inşaat ve Gaziler İşleri Bakanlığı’na ilişkin bütçe tasarısını da ilerletti. Tasarı, gazilere yönelik yardımların finansmanını ve Gaziler İşleri Bakanlığı’na bağlı sağlık tesisleri ile dört mezarlıkta 2 milyar doların üzerinde altyapı yatırımı yapılmasını öngörüyor.

Politico’nun aktardığına göre Cumhuriyetçi Parti yönetimi bu tasarıyı gelecek hafta kadar erken bir tarihte Genel Kurul gündemine taşımayı planlıyor.

Temsilciler Meclisi Tahsisatlar Komisyonu Başkanı Tom Cole yaptığı açıklamada, “Bu yıl tam komisyondan çıkan ilk tasarı olarak, 2027 mali yılı çalışmalarının geri kalanı için güçlü temel oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

Ancak iki partiden de geniş destek gören bu tasarı, Kongre’deki en az tartışmalı başlıklardan biri olarak görülüyor. Johnson’ın özellikle Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, İç Güvenlik Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı bütçeleri gündeme geldiğinde hem Demokratlardan hem de kendi partisinden daha sert dirençle karşılaşması bekleniyor.

Tasarıların Senato’daki filibuster engelini aşması için Demokrat desteğine de ihtiyaç duyulacak.

Partilerin bütçe mücadelesini nasıl yöneteceği, ara seçim sonuçları üzerinde önemli etki yaratabilir. Çünkü bütçe süreci, Kongre’nin önüne gelen hemen her tartışmalı başlığa temas ediyor. Seçmenler 3 Kasım’da sandığa gitmeden önce yaşanacak son büyük siyasi mücadelelerden birinin bu bütçe görüşmeleri olması bekleniyor.

Her iki partinin liderleri de yeni bir hükümet kapanması istemediklerini söylüyor. Ancak taraflar arasındaki sert görüş ayrılıkları herhangi bir uzlaşmayı zorlaştırıyor.

Geçen yıl 43 gün süren hükümet kapanmasının merkezindeki sağlık harcamaları bu yıl da temel tartışma başlıklarından biri olacak. Cumhuriyetçiler, Obamacare sübvansiyonlarının yıl başında sona ermesine izin vermişti.

Bu karar milyonlarca Amerikalının sağlık sigortası primlerini yükseltti. Artan maliyetler nedeniyle çok sayıda kişi sigorta kapsamını tamamen bıraktı. Demokratlar seçim faaliyetinin son döneminde bu gelişmeleri öne çıkarmayı planlıyor.

Pentagon bütçesinin de ciddi tartışma yaratması bekleniyor. Trump, İran’la süren savaş ortamında Savunma Bakanlığı için 1,5 trilyon dolarlık bütçe talep etti.

Bu rakam mevcut seviyenin yaklaşık yüzde 40 üzerinde bulunuyor. Demokratlar ise İran çatışması nedeniyle Trump’ı hedef alırken bu bütçe talebine kesin biçimde karşı çıkıyor.

Bazı Cumhuriyetçiler ayrıca Beyaz Saray balo salonunun güvenliği için vergi mükelleflerinden 1 milyar dolar ayrılmasını değerlendiriyor. Bu öneri, nisan sonunda Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde Trump’a yönelik suikast girişiminin ardından gündeme geldi.

Senato Yargı Komisyonu kısa süre önce söz konusu finansmanı içeren uzlaşma tasarısını açıkladı. Ancak önerinin, seçmenlere yönelik ekonomik erişilebilirlik mesajını zayıflatmaktan çekinen Cumhuriyetçiler arasında da görüş ayrılığı yaratabileceği belirtiliyor.

Cumhuriyetçi Parti yönetimi bu finansmanı, Demokratların Senato’daki engelini aşabilen uzlaşma süreci üzerinden geçiremezse, ödeneği İç Güvenlik Bakanlığı bütçe tasarısına eklemeyi deneyebilir. Demokratlar ise Senato’daki öneriye zaten güçlü tepki gösteriyor.

Temsilciler Meclisi Tahsisatlar Komisyonu’nun kıdemli Demokrat üyesi Rosa DeLauro bu hafta yaptığı açıklamada, “Cumhuriyetçiler bir yılı aşkın süredir kamuoyuna bu balo salonunun maliyeti konusunda yanlış bilgi veriyor. Bu mesele her zaman milyarder mega bağışçıların, satın aldıkları Trump yetkilileriyle yakın ilişki kurabilmesi için vergi mükelleflerinin parasını kullanarak gösterişli bir mekan inşa etmekle ilgiliydi” dedi.

Johnson’ın tartışmalı tasarıları oylamaya sunmak yerine geçici bütçe düzenlemesine yönelmesi de ihtimaller arasında bulunuyor. Ancak bu strateji de kendi içinde siyasi riskler taşıyor.

Demokratların, geçici bütçe düzenlemesinin ocak ayına kadar uzatılmasını istemesi bekleniyor. Böyle bir senaryoda Demokratlar Temsilciler Meclisi’nin kontrolünü yeniden kazanabilir ve bütçe sürecinde daha güçlü pazarlık imkanına sahip olabilir.