ABD’de tüketim harcamalarını en zengin yüzde 10 sürüklüyor

ABD Başkan Donald Trump’ın ekonomisi, göreve döndüğü ilk yılında beklentileri aştı ama bu durum esas olarak Amerika’nın en zengin haneleri için geçerli.

Royal Bank of Canada’ya göre, ABD’deki en yüksek gelirli yüzde 10’luk kesim, 2025’in ilk yarısında 20,3 trilyon dolar harcadı ki bu rakam, diğer herkesin harcadığı 22,5 trilyon dolara neredeyse eşit.

Bu harcamalar, canlı borsa, yüksek emlak fiyatları ve zenginlerin sağlam ücret artışları tarafından tetiklendi. Bank of America, en yüksek hesap sahiplerinin geçen yıl net maaşlarının yüzde 4 arttığını, daha yoksul hanelerin gelir artışının ise sadece yüzde 1,4 olduğunu belirtiyor.

Bu harcama gücü, Trump’ın ekonomisini canlı tuttu. Ticaret Bakanlığı Salı günü, kişisel tüketimdeki artış sayesinde ABD’nin üçüncü çeyrekte %4,3 gibi göz alıcı bir oranda büyüdüğünü bildirdi. Başkan bunu “Trump Ekonomik Altın Çağı tam gaz devam ediyor” olarak nitelendirdi.

Fakat bu güçlü rakamlar, zenginlerin büyümeyi ne ölçüde yönlendirdiğini gizliyor. Manhattan’dan Güney Florida’ya kadar iş dünyası liderleri geleceğe iyimser bakarken bu görüş çoğu seçmen tarafından paylaşılmıyor.

Anketlerde, Amerikalıların çoğunluğu, artan yaşam giderleri ve zayıflayan işgücü piyasasının baskısı altında zorlandıklarını söylüyor. Boston Federal Rezerv Bankası, düşük gelirli tüketicilerin kredi kartı borçlarının pandemi öncesine göre “önemli ölçüde” arttığını belirtiyor.

Büyüme ve varlık fiyatları yükselirken, Trump’ın onay oranları düşüyor. Bazı müttefikleri için bu durum şaşırtıcı.

Ekonomist Stephen Moore, eski Trump danışmanı, “Geçim konusundaki tüm tartışmalar beni şaşırtıyor. Şu anda ekonomi gerçekten çok güçlü olduğu için bunu tam olarak anlayamıyorum. Eğer son altı aydaki eğilim devam ederse, Demokratların ekonominin iyi olmadığı yönündeki söylemini sürdürmesi giderek zorlaşacak,” iddiasında bulunuyor.

Kuşkusuz, genel olarak sağlıklı bir ekonominin geleneksel özelliklerinin çoğu mevcut. Wall Street bankaları ve hukuk firmaları için işler çok iyi gidiyor ve yatırımcılar, yeni bir milyarderler nesli yaratan riskli yapay zeka girişimlerine yüz milyarlarca dolar yatırıyor. Bir tahmine göre, birleşme ve satın alma faaliyetleri 2025 yılında 2,3 trilyon dolara ulaşacak; bu, geçen yılın rakamına göre yüzde 49’luk bir artış anlamına geliyor ve bu artışın faydaları orantısız bir şekilde yüksek net değere sahip yatırımcılara akıyor.

Şirket kârları, önceki üç ayda bildirilen 6,8 milyar dolarlık artıştan sonra, üçüncü çeyrekte 166 milyar doların üzerinde bir artış gösterdi.

Lüks oteller, İsviçre saatleri ve premium kredi kartları, tüketici anketlerinden gelen olumsuz sinyallere rağmen güçlü talep görmeye devam ediyor.

Goldman Sachs’ın büyük banka yatırım araştırma birimini denetleyen genel müdür ve ortağı Richard Ramsden, bu ayın başlarında gazetecilere verdiği demeçte, bankaların ve varlık yönetim şirketlerinin liderlerinin ABD’nin sağlam bir temele sahip olduğuna inandıklarını ve zenginlerin mali durumunun iyileşirken yoksulların mali durumunun kötüleştiği anlamına gelen K şeklinde ekonomiye ilişkin anlatının “verilerle desteklenmediğini” ileri sürdü.

Zengin tüketiciler daha fazla harcama yaparken, BofA’nın verileri, düşük gelirli hanelerin harcama artışının pozitif kaldığını ortaya koydu.

Ayrı olarak, S&P Global analistleri gelecek yıl tüketici harcamalarının ılımlı olmasını beklerken, ABD hanelerinin “on yıllardır güçlü” bilançolara sahip olduğunu da belirtiyorlar.

Hükümet yetkilileri, başkanın vergi politikaları daha fazla istihdam ve daha yüksek net maaşlara yol açarsa, havanın düzeleceğinden emin.

Ayrıca, yeni doğanlar için Trump markalı yatırım hesaplarının oluşturulması ve emeklilik planları için yatırım tekliflerinin genişletilmesi gibi önlemlerin, işçi sınıfı Amerikalıların Wall Street’in yükselişinden daha fazla yararlanmasını sağlayacağı umuluyor.

Trump’ın ilk döneminde baş stratejisti olarak görev yapan Steve Bannon, başkanın ekonominin nasıl büyüdüğünü “sürekli vurgulaması” gerektiğini ve daha yüksek ücretlerin, temmuz ayında kabul edilen Büyük Harika Yasa adlı yasadaki arz tarafı vergi indirimlerinden kaynaklanacağını söyledi.

Bannon bir röportajda, “Güçlü ekonomik büyüme, daha fazla ve daha iyi işler, zamlar: MAGA bunun için oy verdi, bunu bekliyorlar,” dedi.

Ekonomi mevcut gidişatını sürdürürse, bu mesaj boşuna kalabilir.

Analistler, istihdamın yavaş seyretmesi ve geçen ay yüzde 4,6’ya yükselen işsizliğin artmaya devam etmesi halinde tüketici harcamalarının zayıflayabileceği konusunda uyarıyor.

JPMorganChase Enstitüsü, özellikle yaşlı çalışanlar için bu yıl gelir artışının zayıf olduğunu ve banka hesap sahiplerinin bakiyelerinin sabit kaldığını tespit etti.

Tüketici kredi şirketlerini temsil eden Amerikan Finansal Hizmetler Birliği, bu ayın başlarında, subprime borçluların stres belirtileri göstermesi nedeniyle kredi verenlerin kredi performansındaki bozulmaya hazırlandıkları konusunda uyarıda bulundu.

Geçen hafta Manhattan’da düzenlenen Yale CEO Konferansında, Merkez Bankasının bir sonraki başkanlığı için yarışan finalistlerden biri olan Federal Rezerv Guvernörü Christopher Waller, bahar aylarından bu yana finansal uçurumun nasıl hızlandığını anlattı.

Eski St. Louis Fed ekonomisti Waller, Ziegfeld Ballroom’da toplanan şirket yöneticilerine, “Maaşlar değişmiyor. Fazlalıklar yok oldu. Banka hesapları, günlük maaş çeklerine daha yakın hale geldi,” dedi.

Buna rağmen, Trump yetkilileri, geçen yıl denetleyici olmayan çalışanlar için anlamlı bir ücret artışı gösteren son verilerden cesaret aldılar. Duygular geride kalmış olsa da, beklenenden daha güçlü bir tatil sezonu perakende satışları ve büyük perakendecilerin sağlam satış büyümesi, Amerikalıların hala sağlıklı bir şekilde harcama yaptığını gösteriyor.

Hazine Bakanı Scott Bessent’in danışmanı Joseph Lavorgna, enflasyonun düşmeye devam etmesi halinde reel ücret artışının da hızlanacağını söyledi.

Lavorgna, “Bana göre bu, yüksek gelir grubuna odaklanmayan, daha geniş tabanlı ve dayanıklı bir ekonomi için bir reçete,” dedi.