ABD’den Rus petrolüne yüzde 500 ek vergi planı

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Trump’ın Senato onayına ihtiyaç duymadan Rus petrolü satın alan ülkelere yüzde 500 gümrük vergisi uygulayabileceğini açıkladı. Washington’ın baskısı artarken, Rusya’nın petrol ihracatı lojistik sorunlar ve yaptırımlar nedeniyle son yılların en düşük seviyesine geriledi ve bütçe gelirlerinde ciddi kayıplar yaşandı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Donald Trump’ın Rus petrolü ithal eden ülkelere yönelik yüzde 500 oranında gümrük vergisi getirme kararını, Senato’dan onay almaksızın hayata geçirebileceği uyarısında bulundu.

Bessent, Trump’ın bu adımı atabilmek için “Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası”nı (IEEPA) devreye sokmasının yeterli olacağını belirtti.

Bu sırada Rusya’nın petrol ihracatı aralık ayında düşüşe geçerken, yıl sonunda son beş yılın en kötü performansını kaydetti.

İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomi Forumu kapsamında Fox Business kanalına konuşan Hazine Bakanı Bessent, Trump’ın söz konusu yetkiyi kullanma kapasitesine dikkat çekti.

Bessent, “Başkan Trump’ın bu yetkiye ihtiyacı olduğunu düşünmüyoruz. IEEPA kapsamında bunu yapabilir ancak Senato bu yetkiyi ona vermek istiyor” ifadelerini kullandı.

Bessent, Davos’taki oturumda yaptığı konuşmada ayrıca, yaptırımlara rağmen Avrupa ülkelerinin Rusya’dan petrol almaya devam ettiğine işaret etti.

Rusya’dan doğalgaz, petrol ve diğer doğal kaynakları satın alan ülkelerden ithal edilen mallara yüzde 500 gümrük vergisi uygulanmasını öngören yasa tasarısı, Senatörler Lindsey Graham ve Richard Blumenthal tarafından hazırlanmış ve 1 Nisan 2025’te Kongre’ye sunulmuştu.

Tasarı henüz yasalaşmamış olsa da Graham, Başkan Trump’ın belgeyi desteklediğini defalarca dile getirdi.

Trump, Ocak 2026 başında Graham ile Rusya’ya yönelik yaptırımların sıkılaştırılması konusunu “sürekli” görüştüklerini teyit etti.

ABD Başkanı ayrıca Ekim 2025’te Rusya bağlantılı petrol şirketlerine yönelik yeni kısıtlamalar getirildiğini duyurmuştu.

Yaptırım baskısı ve ihracatta rekor düşüş

Rus petrolü ithalatçılarına yönelik gümrük vergisi kararı henüz resmiyet kazanmamış olsa da, tankerlerle yapılan enerji sevkiyatı hacminde şimdiden daralma gözlemleniyor.

Bloomberg’in aktardığı verilere göre, Rusya’nın deniz yoluyla petrol ihracatı aralık-ocak döneminde ağustos ayından bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Ajansın hesaplamalarına göre, 18 Ocak’a kadar olan 28 günlük dönemde sevkiyat hacmi günlük ortalama 3,16 milyon varil seviyesinde gerçekleşti.

Bu rakam, 25 Aralık 2025 öncesi döneme kıyasla günlük 700 bin varillik bir düşüşe işaret ediyor.

Bloomberg, düşüşün temel nedeni olarak Rus petrolünün ana alıcılarından biri olan Hindistan’a yapılan sevkiyattaki zorlukları gösterdi.

Verilere göre, Kasım ayında günlük 1,78 milyon varil olan Hindistan ihracatı, aralık ayında 1,2 milyon varile gerileyerek son üç yılın en düşük seviyesini gördü.

Bu düşüş, Trump’ın büyük Rus petrol şirketlerine yönelik duyurduğu yaptırımların yürürlüğe girmesinin hemen ardından yaşandı.

İhracat hacmindeki düşüşe karşın Rus petrolünün fiyatında artış kaydedildi. 11-18 Ocak tarihleri arasında toplam sevkiyat değeri bir önceki haftaya göre 40 milyon dolar artarak 910 milyon dolara ulaştı.

Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine atıfta bulunan TASS ajansına göre, bir diğer kilit ithalatçı olan Çin, 2025 yılında Rus petrol alımını miktar bazında yüzde 7,1 oranında azalttı.

İthal edilen enerjinin toplam maliyeti ise yüzde 20,4 düşüşle 49,8 milyar dolara geriledi. Buna karşın Pekin, aralık ayında kasım ayına kıyasla Rusya’dan yüzde 11,7 daha fazla petrol satın aldı.

“Muhalefet kazanırsa Rus enerjisi kesilir”

Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Péter Szijjártó, yayınladığı video mesajda Nisan 2026’da yapılacak parlamento seçimlerine değindi.

Szijjártó, ülkede muhalefetin iktidara gelmesi durumunda Budapeşte’nin Rusya’dan petrol ve gaz alımını durduracağı uyarısında bulundu.

Macar Bakan, böyle bir senaryonun ülke ekonomisi için “trajik sonuçlar doğuracağını” savundu.

Rusya Maliye Bakanlığı ise 19 Ocak’ta 2025 yılı federal bütçe uygulamasının ön değerlendirmesini yayımladı.

Verilere göre, ülkenin petrol ve gaz gelirleri bir önceki yıla kıyasla yüzde 23,8 oranında azalarak 8,477 trilyon rubleye geriledi. Böylece enerji gelirleri, 2020’den bu yana kaydedilen en düşük seviyeye inmiş oldu.