ABD’li kaya gazı patronları: Orta Doğu petrolünün yerini dolduramayız

Sektörün önde gelen isimleri, ABD’li kaya gazı üreticilerinin savaşın yol açtığı petrol arzı krizini çözmek için üretimi yeterince hızlı artıramayacakları uyarısında bulundu.

Financial Times’ın (FT) aktardığına göre deneyimli bir şeyl (kaya gazı) patronu olan Scott Sheffield, üreticilerin, Körfez’den gelen arz kesintileri endişeleri nedeniyle bu hafta 18 ayın en yüksek seviyesi olan varil başına 80 doların üzerine çıkan petrol fiyatlarının kalıcı olacağından emin olana kadar maliyetli yeni sondaj programlarına direneceklerini söyledi.

Sheffield, “İyi sondaj beklentilerinin olmaması da, petrol fiyatlarının zayıf olduğu son 12 ayda harcamalarını kısan, sondaj kulelerini durduran ve işçileri işten çıkaran şirketleri engelleyecektir,” dedi.

Sheffield, bu haftaki fiyat artışıyla ilgili olarak, “Bu onlara sadece ekstra nakit akışı sağlayacak. Borçlarını azaltabilirler. Geri alım yapabilirler. Temettü ödeyebilirler. Ama savaş bittiğinde, fiyatlar oldukça hızlı bir şekilde düşecek,” uyarısında bulundu.

Sheffield, ayrıca, şirketlerin sonda] stoklarının da tükenmekte olduğunu unutmamak gerektiğine işaret ettiği ve “kimsenin sondaj kulesi ekleyeceğini sanmadığını” ekledi.

ABD-İsrail saldırısına uğrayan İran, Körfez’deki komşularının enerji altyapısını hedef aldı ve küresel petrol arzının beşte birinin geçtiği boğaz olan Hürmüz Boğazı’nı kapatacağını açıkladı.

Irak’taki bazı dev petrol sahaları ve Katar’ın dev gaz ihracat tesisleri, savaşın şiddetlenmesiyle birlikte çoktan kapatıldı.

Trump salı günü, ABD ordusunun petrol tankerlerine Körfez’de eşlik edebileceğini söyledi, fakat planın ayrıntıları belli değil.

Goldman Sachs ve danışmanlık şirketi Wood Mackenzie, Körfez’den gelen arzın sürekli kesintiye uğramasının ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkarabileceği, bu da yakıt fiyatlarını ve enflasyonu artırabileceği ve küresel büyümeyi vurabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Fakat Trump yönetimi iyimser. Enerji Bakanı Chris Wright, ABD’nin İran’a saldırmasından kısa bir süre önce CNBC’ye verdiği röportajda, “Şu anda dünya petrol arzı çok iyi ve bence bu, Başkan Trump’a petrol fiyatlarındaki çılgın artış konusunda endişelenmemesi için jeopolitik eylemlerinde daha fazla avantaj sağlıyor,” demişti.

Uluslararası Enerji Ajansı salı günü krizi görüşmek üzere toplandı ve ABD’nin kaya gazının, özellikle üretime başlamamış yeni açılan kuyulardan elde edilecek kısa vadeli üretimin “en önemli” kaynağı olacağını belirten bir belge dağıttı.

Bu kuyuların yılın ikinci yarısında “günde 400.000 varil ek üretim” sağlayabileceği belirtildi. Mayıs ayında ise bu rakamın 240.000 varil olacağı tahmin ediliyor.

Fakat bu rakamlar, Körfez’den ihraç edilen günde 20 milyon varil ile karşılaştırıldığında çok düşük.

ABD hükümetinin Enerji Bilgi İdaresi’nin en son tahminine göre, şu anda rekor seviye olan günde yaklaşık 13,6 milyon varillik Amerikan üretimi bu yıl düşecek.

Analistler, bu eğilimin tersine dönmesinin, petrol fiyatları daha yüksek olsa bile çok daha fazla zaman alacağını belirtiyor.

JPMorgan analisti Natasha Kaneva, “ABD’deki kaya gazı üreticileri buna yanıt verebilir, fakat sondaj, tamamlama ve altyapı hazırlık süreleri göz önüne alındığında, arzın artması birkaç ay sürecektir” diye yazdı.

Şiddetli piyasa dalgalanmalarına alışkın bir sektördeki üreticiler, fiyatların ne kadar yüksek kalacağını ve ne kadar süreyle kalacağını görmek için bekleyecekler.

Teksas’ın verimli Permian havzasında bulunan bağımsız bir üretici olan Latigo Petroleum’un başkanı Kirk Edwards, “İnsanların [yatırım yapmak için] harekete geçmesi için henüz çok erken. Bence Permian üreticilerinin ihtiyacı olan şey, önümüzdeki 12 ay boyunca 75 dolarlık istikrarlı bir fiyat,” diye konuştu.

Seçim kampanyası sırasında petrol fiyatlarını varil başına 50 dolara düşürme sözü veren Trump, salı günü yaptığı açıklamada, petrol fiyatlarındaki keskin artışın çatışma sona erdiğinde tersine döneceğini söyledi:

“Petrol fiyatları bir süreliğine biraz yüksek olsa da, bu durum sona erer ermez fiyatlar düşecek ve hatta öncekinden daha da düşük seviyelere ineceğini düşünüyorum.”

Birçok Amerikan sondaj şirketi, kâr elde etmek için çok daha yüksek fiyatlara ihtiyaç duyuyor.

Salı günü, Brent referans fiyatı varil başına 84,22 dolara yükseldi ve %6 artış gösterdi.

Şeyl yatırımcıları da temkinli davrandılar. Diamondback Energy ve Occidental Petroleum dahil Permian üreticilerinde hisseleri bulunan Smead Capital Management’ın CEO’su Cole Smead, “Üreticiler, piyasa operatörlerinin petrol fiyatlarına ilişkin algıları ve politikacıların söylemlerine güvenmiyorlar,” dedi ve şöyle devam etti:

“Kısa vadede onları harekete geçirecek tek şey, varil başına daha fazla para kazanmak. Bu çatışmanın kısa süreli olacağına inanılıyor. Kısa süreliyse, neden harekete geçilsin ki?”

Amerikalı üreticiler, savaşın tetiklediği başka yerlerdeki yeni enerji krizinden hemen bir rahatlama sağlayamasalar bile, ABD’li müşteriler herhangi bir şoktan nispeten korunmuş kalacak.

S&P Global’in başkan yardımcısı ve petrol sektörü tarihçisi Daniel Yergin, “ABD’nin kaya gazı olmasaydı, bu gerçekten hayal edilemez bir kriz olurdu. Dünya çapında bir petrol fiyatı paniği yaşardık,” dedi.