ABD’nin İran saldırısının ilk 100 saatlik bütçe faturası 3,7 milyar dolar

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü harekatın ilk 100 saati Washington’a 3,7 milyar dolarlık bir fatura çıkardı. Pentagon’un mevcut bütçe planlamasının dışına çıkan bu harcamalar, Kongre’de olası bir ek finansman krizi ile siyasi gerilim riskini beraberinde getiriyor.

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü harekatın ilk 100 saati Washington’a yaklaşık 3,7 milyar dolara mal oldu. Bu tutar, günlük ortalama 900 milyon dolarlık bir harcama temposuna işaret ediyor.

Analizler, bu maliyetin büyük bölümünün bütçe planlamasında yer almadığını, dolayısıyla Pentagon’un kısa süre içinde ek finansman talebiyle gündeme geleceğini ortaya koyuyor .

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) verileri, harekatın finansal yükünün ciddiyetini gözler önüne seriyor.

ABD’nin gizli bombardıman uçakları ve gelişmiş silah sistemlerini kullandığı harekat, Cuma günü itibarıyla yedinci gününe ulaştı.

Bütçe planlamasının dışına taşan harcamalar

Araştırmacılar Mark Cancian ve Chris Park, ilk 100 saatte ortaya çıkan 3,7 milyar dolarlık maliyetin yalnızca sınırlı bir kısmının resmi bütçede yer bulabildiğini belirtiyor.

Günlük maliyetin 891,4 milyon dolar seviyesinde olduğu hesaplanırken, toplam maliyetin 3,5 milyar dolarlık kısmının bütçe dışı olduğu anlaşılıyor.

Bu durum, Pentagon’un operasyonel sürekliliği sağlamak için ek ödenek talep etmesini zorunlu kılıyor. Söz konusu talep, Trump yönetimi için ciddi bir siyasi sınava dönüşebilir; zira bütçe açığı ve federal borcun faiz maliyetleri konusunda hassasiyetini koruyan Kongre’de savaş karşıtlarının itirazları için yeni bir zemin oluşturabilir.

Enflasyon ve yükselen yakıt fiyatları nedeniyle zaten baskı altında olan kamuoyunun, savaşın ekonomik yüküne vereceği tepki de Washington’daki karar alıcılar için temel bir risk faktörü niteliğinde.

Mühimmat tüketimi lojistik maliyeti katlıyor

ABD Savunma Bakanlığı, operasyonlara dair verileri sınırlı tutsa da, CSIS analizi Kongre Bütçe Ofisi’nin tahminlerine dayanıyor.

Hesaplamalar; enflasyon, birlik mevcudu ve yoğun operasyon temposunu kapsayan yüzde 10’luk bir payı içeriyor.

Harekatın ilk 100 saatinde 2 binden fazla mühimmatın kullanıldığı tahmin ediliyor. Bu mühimmatın mevcut stoklara yeniden eklenmesinin maliyeti yaklaşık 3,1 milyar dolar. Lojistik ve ikmal giderlerinin günlük maliyeti ise 758,1 milyon dolar seviyesinde seyrediyor.

Kongre ve yönetim hattında yeni gerilim riski

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, İran’a yönelik bombardımanların yoğunlaşacağını; yeni uçak filoları ve ek savunma kapasitelerinin devreye alınacağını duyurdu.

Rapor yazarları, hava harekatlarının yoğunluktan sonra tempoyu düşürse dahi, bütçe dışı maliyetlerin yüksek seyredeceği uyarısında bulunuyor.

Analizde, bu sürecin Maduro operasyonundan farklılaştığı vurgulanıyor. Önceki örneklerde maliyetlerin önemli bir kısmı bütçe içinden karşılanırken, bu kez ihtiyaç duyulacak ek finansman hem siyasi hem de operasyonel açıdan zorlayıcı olabilir.

George W. Bush dönemindeki Irak ve Afganistan harekatlarının başlangıç safhasına benzer şekilde, Trump yönetiminin de ek bütçe talebinde bulunması bekleniyor.

El-Cezire muhabiri Rosiland Jordan, Kongre’nin 50 milyar dolara ulaşabileceği konuşulan ek bütçe talebine karşı mesafeli durabileceğine dikkat çekiyor.

Pentagon’un Tomahawk füzeleri, Patriotlar ve THAAD önleyici sistemleri gibi stratejik varlıkları yenileme ihtiyacı, yasama organındaki bütçe disiplini yanlılarıyla yönetimi karşı karşıya getirebilir.