AMB, dijital avronun hızlı bir başlangıç yapmasını umuyor

Avrupa Merkez Bankası (AMB), halkın büyük bir kısmı bu konuyla ilgilenmek istemese de, ödeme piyasasını kasıp kavuracağına inandığı yeni dijital avro için hazırlanıyor.

AMB yetkilileri POLITICO’ya verdikleri demeçte, bankanın dijital avro sisteminin başlangıçtan itibaren yılda 50 milyardan fazla işlemi gerçekleştirebilmesini istediklerini söylediler.

Bu kadar büyük bir kapasite, AMB’nin dijital para biriminin perakende ödeme pazarını dönüştürmesini ve mevcut ödeme sağlayıcılarının önemli bir gelir kaynağına baskı yapmasını beklediğini gösteriyor.

Maksimum kapasitede çalışırsa, dijital avro şu anda ödeme kartlarıyla yapılan işlemlerin üçte birinden fazlasını ele geçirebilir.

İki yetkili, geçen ay bankanın dijital avro ekibi tarafından AMB yönetim kuruluna yapılan sunuma göre, yıllık 50,5 milyar işlemi gerçekleştirebilecek bir sisteme ihtiyaç olduğunu söyledi. Bu bir hedef veya tahmin olmasa da, projenin potansiyeline duyulan güvenin çarpıcı bir göstergesi.

Bağlam olarak, geçen yıl Avro bölgesinde 84,6 milyar işlemde kullanılan ödeme kartlarının toplam değeri 3,2 trilyon avroya ulaştı ve kart ihraç edenler ve ilgili hizmet sağlayıcılar bunların çoğundan komisyon aldı.

Nakit paranın değer kaybetmeye devam etmesi ve yıllık büyümenin yüzde 10 olacağı varsayıldığında, dijital para biriminin en erken lansman tarihi olarak görülen 2028 yılında kartla yapılan işlemlerin sayısı 125 milyara yaklaşabilir.

Tam kapasiteye ulaştığında, dijital avro yaklaşık yüzde 40 pazar payına sahip olacak.

Ödeme ücretlerinin büyük bir kısmı şu anda Visa ve Mastercard gibi şirketlere ve Avrupa dışındaki diğer fintech firmalarına gidiyor. AMB, dijital avronun sadece bu tür “sızıntıları” durdurmasını değil, aynı zamanda değişen jeopolitik ortamdan korkarak Avrupa’nın ABD’li ödeme devlerinin altyapısına olan teknolojik bağımlılığını daha geniş bir şekilde sona erdirmesini istiyor.

Avro bölgesindeki kart işlemlerinin üçte ikisi şu anda uluslararası ödeme sistemleri aracılığıyla gerçekleştiriliyor ve AB ülkelerinin yarısından fazlası tamamen Avrupa dışı çözümlere güveniyor.

AMB, dijital avronun alacağı pazar payına ilişkin tahminlerini hiçbir zaman kamuoyuyla paylaşmadı, fakat özel sektör alternatiflerini ortadan kaldırmaya yönelik bir planı olmadığını her zaman vurguladı. Sunumdaki rakamlar, özel sektörün “çok sıkışmış” hissedebileceğini gösteriyor.

Geniş ve hızlı bir şekilde benimsenmesi için yapılan planlar doğruysa, tüketiciler daha düşük fiyatlar görebilir ve Avrupa stratejik özerkliğini güçlendirebilir, fakat bölgedeki ödeme sağlayıcıları sevinmek için çok az neden bulabilir.

Payments Europe gibi sektör kuruluşları, dijital avronun, özellikle temel hizmetleri ücretsiz sunulursa, kart tabanlı gelir modellerini “mahvedebileceği” konusunda uyarıda bulundu.

Dijital avronun işlemlerde yaygın olarak kullanılması, tüketicilerin dijital avroyu elektronik cüzdanlarda tutmayı tercih edeceği ve bu da bankacılık sistemindeki mevduatların azalacağı anlamına geliyor. Bankacılar, bunun hane halkına ve işletmelere verebilecekleri kredi miktarını sınırlayabileceğini ileri sürüyor.

Avrupa Tasarruf ve Perakende Bankacılık Grubunun ödemeler, dijital finans ve inovasyon kıdemli direktörü Diederik Bruggink, “Dijital avronun kart işlemlerinin büyük bir kısmını almasının tasarruf ve perakende bankalar üzerindeki etkisi, AMB’nin uygulayacağı tutar limitlerine ve dijital para biriminin temel iş modeline bağlı olacak,” dedi.

Dijital avro için izin verilen tutar limitleri ne kadar yüksek ve hizmet sağlayıcılar arasındaki ödeme ücretleri ne kadar düşük olursa, bankalar için o kadar kötü olacağını açıkladı.

Avrupa Bankacılık Otoritesinin tahminlerine göre, ücretler ve komisyonlar kıtadaki bankaların net işletme gelirlerinin yaklaşık yüzde 30’unu oluştururken, ödemeyle ilgili ücretler bunun dörtte birinden fazlasını oluşturuyor.

AMB, dijital avronun uluslararası kart sistemleri ve mobil ödeme çözümleriyle rekabet etmekte giderek zorlanan yerli hizmet sağlayıcılar için yeni iş fırsatları sunabileceğini savunuyor.

Bankalar sadece cüzdan sağlayıcıları olarak hizmet vermekle kalmayıp diğer ek hizmetler de sunabilirler. Ayrıca, dijital avro hizmetlerini entegre ederek, aksi takdirde büyük teknoloji şirketlerinin cüzdanlarına geçebilecek müşterileri elde tutabilirler.

Soru, halkın bu konuya ilgi gösterip göstermeyeceği. Yavaş bir başlangıcın ardından, son anketler farkındalık ve ilginin artmaya başladığını gösteriyor.

Danışmanlık şirketi BearingPoint’in şubat ayında yaptığı bir ankete göre, Avro bölgesindeki katılımcıların üçte biri dijital avroyu kullanmaya istekli olduğunu belirtmiş ve bu oran nesil değişimi ile birlikte artması muhtemel görünüyor. 

Fakat Payments Europe’un yaptığı bir ankete göre, tüketicilerin yüzde 56’sı dijital avroyu kullanıp kullanmayacağından emin değil.

Avrupa Parlamentosu’nun (AP) yasama kararı olmadan merkez bankası dijital para biriminin piyasaya sürülmesine ilişkin bir karar alınamazken, projenin teknik gelişimi hız kazanmaya devam ediyor.

Aynı sunumda, dijital avro ekibi, tüm yasal engellerin aşılması halinde, AMB yönetim kurulunun projeyi hayata geçirmek için 1,5 milyar avroya yakın bir bütçe onaylaması gerektiğini savundu.