25 Eylül’de duyurulan iki ABD donanma ihalesi İsrailli savunma şirketleri IAI ve Elbit Systems’e gitti.

114 milyon dolar değerindeki daha büyük ihalenin kazananı, İsrail’in en büyük savunma şirketi olan Israel Aerospace Industries’in (IAI) yüzde yüz iştiraki olan, Mississippi eyaletinin Columbus kentinde bulunan Stark Aerospace oldu.

Söz konusu ihale, ilk olarak Ekim 2024’te imzalanan ve Mark 25 Mod 1 dikey fırlatma kapsüllerinin üretimine ilişkin mevcut bir anlaşma kapsamında opsiyonların kullanılmasıyla gerçekleştirilen, sabit fiyatlı bir sözleşme değişikliği.

Bu kapsüller, ABD Donanmasına ait muhrip ve kruvazörlerin yanı sıra müttefik savaş gemilerinde de kullanılan standart füze fırlatma mimarisi olan Mark 41 Dikey Fırlatma Sistemi’nin bileşenleri.

Sistem, hava savunma füzeleri ve Tomahawk seyir füzeleri dahil olmak üzere çeşitli silahların fırlatılmasında kullanılıyor.

Çalışmalar öncelikle Mississippi eyaletinin Columbus kentinde yürütülecek; Oregon, Pennsylvania ve New Jersey’deki tesislerde de ek üretim yapılacak.

Projenin Şubat 2030’da tamamlanması planlanıyor.

Sözleşme, birkaç mali yılı kapsayan donanma silah tedarik bütçeleri aracılığıyla finanse ediliyor.

13,5 milyon dolar değerindeki ikinci sözleşme Elbit Systems’a verildi.

Beş yıllık, sabit fiyatlı bu sözleşme, ABD Donanması pilotları tarafından kullanılan dört farklı konfigürasyondaki acil durum telsizlerinin onarım ve bakımını kapsıyor.

Bu kompakt cihazlar, düşen uçak mürettebatının kurtarma sinyali göndermesine yardımcı olmak üzere tasarlanmış.

Sözleşme, tek kaynak esasına göre verildi. Bu, donanmanın ihale süreci kapsamında işin yalnızca tek bir güvenilir kaynaktan temin edilebileceğine karar verdiği anlamına geliyor. 

Çalışmaların Eylül 2031’e kadar sürmesi bekleniyor; işin %60’ı Alabama eyaletindeki Talladega’daki bir tesiste, geri kalan %40’ı ise Holon’daki Elbit tesisinde gerçekleştirilecek.

Bill Gates, ABD’deki federal yasa koyuculara ve kolluk kuvvetlerine yapay zeka (AI) geliştirilmesini düzenlemeleri çağrısında bulundu.

Pazar günü yayınlanan bir röportajda, denetimsiz bırakılması halinde bu teknolojinin “bir milyar kişinin ölümüne” yol açabileceğini ve “hiç kimsenin özdenetimin yeterli olduğunu düşünmediğini” belirtti.

Microsoft’un kurucu ortağı Gates şöyle dedi:

“Hangi önlemlerin ve denetimlerin nasıl olacağı konusundaki tartışmaya kolluk kuvvetleri ve politikacıların da dahil olması gerekiyor ve bu zorunlu bir şey olmalı.”

Bir işletmeyi yürütmek için gerekli masrafları tanımlamak amacıyla kullanılan bir terimden (overhead) alıntı yapan Gates, “Bu, sektör için biraz ek masraf olacak fakat yaptıkları işlerde dramatik bir yavaşlamaya yol açmayacak,” diye devam etti.

Röportajın bir başka bölümünde Gates, yapay zekanın yanlış ellere geçmesi halinde “kesinlikle bir milyar kişinin ölümüne yol açacak olayları tetikleyecek kadar güçlü” olacağı konusunda çarpıcı bir uyarıda bulundu.

“Kötü niyetli kişilerin en yeni yapay zeka araçlarını kullanmasıyla ortaya çıkan kombinasyon kadar güçlü bir silah hiç olmamıştır,” diyen Gates, çok çeşitli teknoloji ve siyaset figürlerinin son zamanlarda yaptığı benzer uyarıları yineledi.

Gates ayrıca, yapay zekanın çok güçlü hale gelmesi durumunda onu devre dışı bırakabilecek bir “acil kapatma düğmesi” (kill switch) kavramına da değindi ve bunun yetersiz olduğunu söyledi:

“Bir acil kapatma düğmesine sahip olmak yeterli değil. Henüz … onların bilgisayarları kendi başlarına ele geçirip kapatılamaz hale geldiği bir noktada değiliz. Dolayısıyla bu tartışma … çeşitli insanların ne kadar teknik bilgiden yoksun olduğunu gösteriyor.”

Sam Altman ve Elon Musk gibi diğer teknoloji devleri de Gates’e katılarak yapay zeka geliştirilmesinin yavaşlatılması çağrısında bulundu.

Bazı uzmanlar, yapay zekanın biyolojik silahlar ve nükleer savaş gibi yöntemler yoluyla insanlığın kitlesel yok oluşuna yol açabileceğini ileri sürüyor.

Bu arada, Microsoft’un kendisi de yapay zeka etrafındaki distopik endişelerin körüklenmesinde rol oynadığı gerekçesiyle eleştirilere maruz kaldı.

Cuma günü yayınlanan bir The Guardian makalesine göre, şirket çalışanları ve aktivistler, Gazze’de ve İran’da öldürmek için yapay zeka araçlarını kullanan İsrail ordusuyla Microsoft’un ilişkilerini kesmesini amaçlayan bir kampanya düzenledi.

Makalenin yazarları, “No Azure for Apartheid” grubundan Mohamed Hussein ve Granate Kim, ayrıca “AI’nın yol açtığı dehşet”in ABD’de de görüldüğü konusunda uyarıda bulundu.

Örneğin, ABD İç Güvenlik Bakanlığı, Microsoft’un Azure’u gibi AI araçlarını göçmenleri toplu olarak izlemek, tutuklamak ve sınır dışı etmek için kullandı.

ABD’li seçim uzmanı Charlie Cook, kasım ayındaki ara seçimlerde Demokratların Temsilciler Meclisi’ni geri almasının kesinleştiğini ve Senato’yu kazanma ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi. Trump’a kamuoyu desteği yüzde 32 ile rekor seviyede gerilerken, yükselen benzin fiyatları Cumhuriyetçi tabanda İran savaşına dönük hoşnutsuzluğu artırıyor.

ABD’de seçim analizleriyle tanınan bağımsız araştırma kuruluşu Cook Political Report’un kurucusu Charlie Cook, kasım ayındaki ara seçimlerde Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu geri almasının “kesinleştiğini”, Senato’yu kazanma ihtimallerinin de “gayet gerçekçi” hale geldiğini söyledi.

ABC News televizyonunda Martha Raddatz’ın sunduğu “This Week” programına katılan Cook, Demokratların Temsilciler Meclisi’nde yaklaşık 20, Senato’da ise dört veya beş sandalye kazanmasını beklediğini açıkladı.

Cook, “Temsilciler Meclisi’nin uzun zamandır zaten kesinleşmiş bir sonuç olduğu görüşüne tamamen katılıyorum. Senato içinse bir yıl önce bir el değiştirme ihtimali gerçekçi görünmüyordu; fakat şu anda gayet gerçekçi” değerlendirmesini yaptı.

Sürecin siyasi dinamiklerini açıklayan Cook, “Bu da aslında çok olağan. Ara seçimlerde her partinin başına gelen bir tablo: Kendi seçmeniniz hayal kırıklığına uğrar ve sandığa düşük katılım gösterir. Karşı taraf ise son derece heyecanlıdır, yüksek katılımla oy verir ve ortadaki kararsız bağımsız seçmenler de aleyhinize dönmeye başlar” dedi.

Cook, Senato’da dengeleri değiştirebilecek yarışların Michigan, Kuzey Carolina, Alaska, Iowa, New Hampshire, Minnesota ve “belki” Kansas’ta düğümleneceğini ifade etti.

Michigan’daki yarışın özel bir nitelik taşıdığına dikkat çeken Cook, Demokrat aday Abdul El-Sayed ile Cumhuriyetçi eski milletvekili Mike Rogers arasındaki rekabete işaret etti.

Michigan’da odağın doğrudan Başkan Donald Trump üzerinde olduğunu belirten Cook, bu durumun Cumhuriyetçilere ciddi zarar verdiğini söyledi.

Cook, buna karşılık Demokrat adayın kısmen kutuplaştırıcı ve tartışmalı bir profil çizmesi halinde ilginin Trump’tan uzaklaşıp Demokrat adaya yönelebileceği uyarısını yaptı.

Mevcut atmosferi genel bir “mavi dalga” (Demokratların yükselişi) olarak nitelendirmeyen analist, yaşananları bir “kızıl dip dalgası” (Cumhuriyetçilerin gerilemesi) şeklinde tarif etti.

Cook, bir dalganın her yerde daha tekdüze ilerleyeceğini, oysa Cumhuriyetçileri aşağı çeken baskının bazı eyaletleri diğerlerinden çok daha sert vurduğunu vurguladı.

The Hill gazetesinin veri ortağı Decision Desk HQ’nun projeksiyonları da bu öngörüleri destekliyor. Kurumun tahmin modeline göre Demokratların Temsilciler Meclisi’ni geri alma ihtimali yüzde 72, Senato’da kontrolü yeniden kazanma şansı ise yüzde 54 seviyesinde hesaplanıyor.

Anket uzmanları, Kongre’nin her iki kanadında da Demokratların öne geçeceği yönündeki beklentileri birkaç temel gelişmeyle açıklıyor.

Bunlar arasında Trump’ın hızla gerileyen onay oranları, ön seçimlerde Demokrat seçmende görülen yüksek motivasyon ve artan akaryakıt fiyatları nedeniyle bazı Cumhuriyetçi adayların İran savaşı konusunda başkanla aralarına kamuoyu önünde mesafe koyması yer alıyor.

Reuters/Ipsos tarafından yapılan son kamuoyu araştırması, Trump’a yönelik kamuoyu desteğinin tüm zamanların en düşük seviyesi olan yüzde 32’ye kadar gerilediğini ortaya koyuyor.

Kendi partisi içindeki destek de aşınıyor; Cumhuriyetçilerin yüzde 72’si başkanın performansını onayladığını belirtiyor.

Bu oran bir hafta önce yüzde 82 seviyesindeydi. Trump’ın ikinci kez göreve başladığı günlerde ise Cumhuriyetçiler arasındaki onay oranı yüzde 91 düzeyindeydi.

Şubat ayının son gününde başlayan savaşın ardından benzin fiyatlarının tırmanışa geçmesiyle birlikte, Cumhuriyetçi tabanda da İran savaşına verilen destek azalıyor.

Nitekim Michigan’da yarışan eski milletvekili Rogers da dahil olmak üzere bazı Cumhuriyetçi adaylar, çatışmaların “bir an önce ve derhal sona ermesi” çağrısında bulunuyor.