Andy Burnham, AB ile milyarlarca sterlin değerinde anlaşma açıklayacak

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, AB ile gençlik vizelerinden evcil hayvan pasaportlarına kadar her konuyu kapsayan milyarlarca sterlinlik ticaret anlaşmalarını duyurmaya hazırlanıyor.

Başbakanın 20 Kasım’da Brüksel’de Avrupalı mevkidaşlarıyla bir araya gelmesi planlanırken, yetkililer çiftçilerin kıtaya serbestçe satış yapabilmelerini ve gezginlerin evcil hayvanlarını yurt dışına daha kolay götürebilmelerini sağlayacak üç anlaşma üzerinde neredeyse mutabakata vardılar.

Anlaşmanın bazı kısımları 2028 yılına kadar yürürlüğe girmeyecek olsa da, müzakerelere yakın kaynaklar, Avrupa sanayi politikası veya Birleşik Krallık’taki üniversite harçları konusundaki anlaşmazlıkların süreci rayından çıkarmayacağını vurguluyor.

Birleşik Krallık’ın AB’nin emisyon ticareti sistemine erişim karşılığında AB’ye ödeme yapmasını öngören anlaşmanın bazı unsurları, İngiltere’nin AB’den ayrılırken kaçınmaya çalıştığı kuralların aynısını kabul ettiğini savunan kesimlerin eleştirisine maruz kalıyor.

Bununla birlikte Burnham, salı günü The Economist’e yaptığı açıklamada, anlaşmanın Birleşik Krallık ekonomisini 17 milyar sterlin büyüteceğini (yani %0,4’lük bir artış) ileri sürdü.

Danışmanları, bunun aynı zamanda AB ile çok daha yakın bağlar kurma ve hatta potansiyel olarak Birliğe yeniden katılma çabalarını da güçlendireceğine inanıyor.

Başbakan ITV’ye ise şunları söyledi:

“Ulusal düzeyde kamuoyu değişti. Fakat bu konuda gerçekten net olmak istiyorum. Kamuoyunun önüne geçmeyeceğim. Brexit konusunda ne olursa olsun, karar verici kamuoyu olmalı.”

Burnham, bu ayın sonlarında Brüksel’de Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ile bir araya gelecek. Liderlerin bu toplantıda anlaşmaları duyurmaları bekleniyor.

Bunlar arasında, hükümetin 2040 yılına kadar Birleşik Krallık ekonomisine 5 milyar sterlinin üzerinde bir katkı sağlayacağına inandığı bir tarım anlaşması; AB’nin emisyon ticareti sistemine erişim; ve 30 yaşın altındaki on binlerce kişiye yönelik bir gençlik vize programı yer alıyor.

Her iki tarafın yetkilileri, bazı önemli ayrıntıların kesinleştirilmesi gerekse de üç anlaşmanın da nihai metinlerinin üzerinde anlaşmaya varılmaya yakın olduğunu belirtiyor.

Bunlar arasında, hareketlilik programı kapsamında kaç gencin seyahat etmesine izin verileceği konusu da yer alıyor.

Her iki tarafın da, faydaların ve olası maliyetlerin dağıtılması amacıyla her bir Avrupa üye devletinin program kapsamında kendi kotasını alması konusunda anlaştığı anlaşılıyor.

Önerilen tarım anlaşması kapsamında, Birleşik Krallık şirketleri ve yolcular, evcil hayvanlar da dahil olmak üzere canlı hayvanları Avrupa’ya taşımak için artık sertifika almak zorunda kalmayacak.

Evcil hayvanları bloğa getirmek isteyenlere bir evcil hayvan pasaportu verilecek ve böylece her seyahatte karmaşık evrak işleri yapma gerekliliği ortadan kalkacak.

Birleşik Krallık üreticilerinin, belirli pestisitler gibi AB yasaları kapsamında yasaklanmış bazı ürünleri bir “geçiş dönemi” boyunca satmaya devam etmelerine izin verilecek.

Canlı yumuşakçalar ve İskoç somonu da dahil olmak üzere diğer ürünlerin ticareti serbestleştirilecek.

Emisyonlara ilişkin bir anlaşma kapsamında, Birleşik Krallık, önümüzdeki Ocak ayında yürürlüğe girecek olan sınır ötesi karbon vergisinden kaçınmak için AB’ye milyarlarca sterlin ödeyecek.

Ayrı bir anlaşma kapsamında ise Birleşik Krallık, sıkışıp kalmamak için AB emisyon ticareti sistemine katılacak.

Ayrıca, “gençlik deneyimi programı” kapsamında, İngiltere ve AB, 30 yaşın altındaki kişilere birbirlerinin topraklarında yaşamak, çalışmak ve seyahat etmek üzere vize verecek.

Birleşik Krallık, bir üye devletin kendisine ayrılan vize kotasını vermeyi reddetmesi durumunda, o ülkenin İngiltere’ye seyahat etmek isteyen vatandaşlarının sayısını kısıtlayabilmesini sağlamak amacıyla “acil fren” tarzı bir mekanizma üzerinde müzakere ediyor.

Her iki tarafın yetkilileri, sanayi politikası ve öğrenim ücretleri de dahil olmak üzere gelecekteki işbirliği alanlarını belirleyen ayrı bir ortak bildiri üzerinde görüşmelere başladı.

The Guardian’ın eline geçen anlaşma taslağı, Avrupa’dan gelen öğrencilere daha düşük ücretler uygulanmasına ilişkin bir anlaşmanın altı ay içinde sonuçlandırılmasını öngörüyor.

The Guardian, bu haftanın başlarında, Birleşik Krallık’ın bu durumdan kaynaklanacak mali kayıpları telafi etmek için üniversitelere yüz milyonlarca sterlin harcamaya hazır olduğunu, ama bunun için AB’nin Birleşik Krallık’a “Made in Europe” programına erişim izni vermesini şart koştuğunu ortaya çıkarmıştı.

AB tarafından hazırlanan ve Birleşik Krallık tarafından henüz onaylanmayan bildiri taslağı, iki tarafı “güvenilir ortaklar” olarak tanımlıyor.

Birleşik Krallık, bu ifadenin “Made in Europe” programına katılmasını sağlayacağına inanıyor.

Fakat Avrupa ülkeleri, Birleşik Krallık’ı Çin menşeli elektrikli araçlara daha yüksek gümrük vergileri uygulamaya zorluyor; bu hamleye Birleşik Krallık bakanları ve iş dünyası direniyor.

Avrupa tarafının hazırladığı taslak metinde, her iki tarafın “yakın işbirliği içinde çalışacağı ve daha fazla çözüm arayacağı” belirtiliyor.

Ayrıca, Birleşik Krallık’ın yoksul üye ülkelere yardım etmek amacıyla AB’nin “uyum” bütçesine mali katkı yapmasının muhtemel olduğu belirtiliyor.

Fakat bu husus Birleşik Krallık tarafından henüz onaylanmadı ve daha çok gelecekteki bir anlaşmanın parçası olarak değerlendiriliyor.

AB ayrıca, Birleşik Krallık’ın “yabancı uyruklu suçluları Birleşik Krallık’tan AB’ye” sınır dışı etmeye yönelik hızlandırılmış program planları konusunda endişelerini dile getirdi ve Londra’yı bu planı rafa kaldırmaya zorluyor.

Bu ayın sonlarında duyurulacak olan anlaşma, Burnham’ın Avrupa konusundaki İngiliz kamuoyundaki tartışmayı yeniden şekillendirme çabalarının bir kısmını oluşturuyor.

Başbakan ayrıca, olası bir yeniden katılım da dahil olmak üzere, Birleşik Krallık’ın gelecekte Birlik ile nasıl etkileşim kurabileceğine dair vizyonunu ortaya koyan önemli bir duyuru yapmayı planlıyor.

Başbakanlık bunun “zirve zamanı civarında” gerçekleşeceğini belirtti; fakat bunun zirveden önce, zirve sırasında mı yoksa zirveden sonra mı olacağına henüz karar verilmedi.