Avrupa Parlamentosu, Gürcistan’ın AB üyeliğini ‘adil seçimlere’ bağladı

Avrupa Parlamentosu, Gürcistan hükümetinin ‘otoriter rotasını’ değiştirene kadar ülkenin AB’ye üye olamayacağını açıkladı. Brüksel, ülkenin AB’ye katılım yolunun ‘adil seçimler yapılana kadar fiilen askıya alındığını’ ve mevcut hükümeti tanımadığını belirtti.

Avrupa Parlamentosu (AP), Gürcistan hükümetinin mevcut “otoriter rotasını” değiştirene kadar ülkenin Avrupa Birliği’ne (AB) üye olamayacağını bildiren bir açıklama yayımladı.

Brüksel, ülkenin AB’ye katılım yolunun “adil seçimler yapılana kadar fiilen askıya alındığını” vurguladı.

Açıklamada, “Avrupa Parlamentosu, Gürcistan’daki mevcut hükümeti tanımıyor,” denilirken, Gürcistan halkını desteklemeye devam ettiği de eklendi.

Ekim seçimleri krizi tırmandırdı

Gürcistan’daki iç siyasi durum ve ülkenin AB ile ilişkileri, iktidardaki Gürcü Rüyası partisinin oyların yüzde 53,93’ünü alarak zafer kazandığı Ekim 2024 parlamento seçimlerinin ardından gerildi.

Muhalefet, rakiplerini seçimlere hile karıştırmakla suçlayarak sonuçları tanımayı reddetti. 28 Kasım’da hükümetin Avrupa entegrasyonu sürecini askıya alması ise kitlesel protestoları tetikledi.

Kolluk kuvvetleri göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullanarak gösterilere sert müdahalede bulundu.

Protestoların ortasında Gürcistan’ın yurt dışındaki beş büyükelçisi istifa etti. 135’ten fazla diplomat, hükümetin Avrupa entegrasyonu müzakerelerini erteleme kararını kınayan bir bildiri imzaladı.

ABD’den yaptırım, AB’den tepki

Aralık ayı sonunda ABD, Gürcü Rüyası partisinin kurucusu milyarder Bidzina İvanişvili’ye karşı yaptırım kararı aldı.

Ayrıca, ABD Kongresi’nde Gürcistan hükümetini tanımama yönünde bir yasa tasarısı duyuruldu.

3 Şubat’ta AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Gürcü güvenlik güçlerinin protestoları bastırma yöntemlerinin kabul edilemez olduğunu belirtti.

Kallas, Aralık 2023’te adaylık statüsü alan Gürcistan’ın, birliğe katılım için Brüksel’in beklentilerini karşılamadığını vurguladı.

Daha önce AB Konseyi, “yabancı acenta” ve “LGBT propagandası yasağı” yasaları nedeniyle Gürcü diplomatlar ve yetkililer için vize serbestisi uygulamasını askıya almıştı.

Brüksel, bu yasaların “Gürcü halkının temel hakları olan örgütlenme ve ifade özgürlüğünü, özel hayatın gizliliğini ve kamu işlerine katılımı baltaladığını” ve ayrıca damgalanma ile ayrımcılığı artırdığını kaydetmişti.

Tiflis’ten karşı adımlar

Bu yılın ocak ayında Gürcistan, ülkede yeni parlamento seçimleri yapılması çağrısında bulunan bir karar nedeniyle Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’ndeki çalışmalarını durdurdu.

Şubat ayında iktidar partisi, 49 muhalefet milletvekilinin vekilliğini ve dokunulmazlığını kaldırdı. Nisan ayında ise “yabancı acenta” olarak kaydolmayı reddetme durumunda cezai sorumluluk getiren ve belgeyi gerçek kişileri de kapsayacak şekilde genişleten yeni bir yasa kabul edildi.

Hükümet ayrıca Ceza Kanunu’na “vatana ihanet” maddesini geri getirirken, sosyal medya da dahil olmak üzere kamu görevlilerine hakaret için cezalar belirledi.