‘Avrupa, Ukrayna konusunda ABD istihbaratına bağımlılığı azaltmayı hedefliyor’

Financial Times’ın haberine göre, Avrupa Birliği, Ukrayna’ya sağlanan istihbarat desteğinde ABD’ye olan bağımlılığı birkaç ay içinde önemli ölçüde azaltmayı planlıyor. Avrupalı liderlerin, Washington ile yaşanan stratejik ayrışmalar nedeniyle kendi istihbarat ve savunma kaynaklarını devreye sokma konusunda mutabakata vardığı belirtiliyor.

Financial Times’ın (FT) konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre Avrupa, Ukrayna savaşı kapsamında Amerikan istihbaratına olan bağımlılığını önümüzdeki aylarda önemli ölçüde azaltabilir.

İsmi açıklanmayan bir AB yetkilisinin gazeteye verdiği bilgiye göre, son liderler zirvesinde üye ülkeler, “orta ve uzun vadede ABD’ye olan bağımlılığın sistematik olarak azaltılması” konusunda anlaşmaya vardı.

Yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın istihbarat paylaşımını ve silah sevkiyatını geçici olarak durdurduğu dönemde, diğer müttefiklerin devreye girerek Ukrayna’ya kendi kaynaklarını sağladığını hatırlattı.

Bu durumun, Avrupa başkentlerinde Washington’dan bağımsız hareket etme iradesini güçlendirdiği belirtiliyor.

“İstihbaratın üçte ikisini Paris sağlıyor”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ocak ayında yaptığı açıklamada, Paris’in halihazırda Kiev’e sağlanan istihbarat verilerinin üçte ikisini tek başına karşıladığını duyurdu.

Batılı bir yetkili, Avrupa’nın kapasite artırımıyla birlikte, Ukrayna’nın ABD istihbaratına duyduğu ihtiyacın birkaç ay içinde minimum seviyeye inebileceğini ifade etti.

The Wall Street Journal’ın Avrupalı yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump yönetiminin Grönland’ı satın alma girişimi, Avrupa ile ABD arasındaki ilişkilerde kırılma noktalarından birini oluşturdu.

Bu girişimin ardından Avrupalı diplomatların teknolojiden savunmaya, ticaretten enerjiye kadar birçok alanda ABD’ye bağımlılığı sınırlama kararı aldığı kaydedildi.

Avrupa Parlamentosu, bu strateji doğrultusunda 22 Ocak’ta “teknolojik egemenlik” konulu bir karar tasarısını kabul etti. Karar, kamu alımlarında Avrupa menşeli ürünlere öncelik verilmesini ve yerel bulut hizmeti sağlayıcılarını destekleyecek yasal düzenlemelerin hazırlanmasını öngörüyor.

Silah tedarikinde ABD dominasyonu sürüyor

İstihbarat alanındaki ilerlemeye rağmen, Avrupa’nın silah tedariki konusunda Washington’a bağımlılığı devam ediyor.

The Economist’te yer alan analize göre, Avrupa ülkeleri Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu silahları “Önceliklendirilmiş Ukrayna Gereksinim Listesi” (PURL) girişimi kapsamında ABD’den satın alıyor.

Biden yönetimi döneminde hibe edilen bu silahlar için AB’nin şu ana kadar 5 milyar dolar harcadığı ve yıl sonuna kadar aylık yaklaşık 1 milyar dolarlık harcama planladığı bildirildi.

Askeri uzmanlar, Avrupa’nın ABD’nin sağladığı askeri yetenekleri ikame etmesi ve yeniden silahlanması için beş ila on yıllık bir süreye ihtiyaç duyduğunu belirtiyor.

Washington: Sorumluluk Avrupa’da

ABD Savunma Bakanlığı tarafından ocak ayında yayımlanan Ulusal Savunma Stratejisi belgesinde, Ukrayna krizinin çözümünde temel sorumluluğun Avrupa’ya ait olduğu vurgulandı.

Politico, geçtiğimiz kasım ayında sunulan barış planının ilk taslağının ardından, Beyaz Saray’ın Kiev yönetimine baskı yaptığını yazmıştı.

Üst düzey bir yetkiliye dayandırılan haberde, Ukrayna’nın ABD’nin sunduğu barış planını kabul etmemesi halinde askeri ve istihbarat desteğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağı ifade edilmişti.

ABD ile Ukrayna arasındaki istihbarat akışı, geçen yıl mart ayı başında kesintiye uğramıştı.

ABD Başkanı Trump, 28 Şubat 2025’te Beyaz Saray’da Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yaptığı ve güvenlik garantilerinin tartışıldığı gergin görüşmenin ardından, 3 Mart’ta askeri yardımları durdurma kararı almıştı. Aynı dönemde istihbarat paylaşımı da askıya alınmıştı.

Söz konusu kesinti, ABD ve Ukrayna heyetleri arasında yapılan görüşmelerin ardından 12 Mart’ta sona ermiş, ABD Ulusal İstihbarat Direktörü (DNI) Tulsi Gabbard, veri akışının yeniden başladığını duyurmuştu.