Avrupa, Ukrayna’ya ‘barış gücü’ için NATO’yu kullanmak istiyor

Batılı ülkelerden oluşan bir koalisyon tarafından hazırlanan planlara göre NATO, Ukrayna’da bir barış anlaşmasını garanti altına almak için önerilen bir Avrupa askeri misyonuna yardımcı olarak kilit bir rol oynayabilir.

Planlar hakkında bilgi sahibi yetkililerin Financial Times’a (FT) verdiği bilgiye göre, Fransa ve Birleşik Krallık’ın öncülük ettiği görüşmelerde tartışılan öneri, NATO’nun komuta ve kontrol yapılarının Ukrayna’da bir “güvence gücünün” konuşlandırılmasında kullanılmasını öngörüyor.

Teklife göre bu güç aynı zamanda ittifakın ortak istihbarat, gözetleme ve keşif yeteneklerinden de faydalanacak. Yetkililer, önerinin tartışılmakta olan çok sayıda seçenekten biri olduğunu ve nihai bir anlaşmadan önce değiştirilebileceğini söyledi.

NATO’nun katılımı, “güvence gücü” destekçileri tarafından ABD’yi dolaylı olarak bu çabaya dahil etmenin ve Washington’un zımni desteğini sağlamanın bir yolu olarak da görülüyor. 

ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa liderliğindeki herhangi bir misyonda doğrudan yer almayı reddediyor, fakat ABD’nin Avrupa’daki askeri yetenekleri NATO’nun tüm operasyonlarının ayrılmaz bir parçası.

Yetkililerden biri, “[Ukrayna’ya] düzinelerce ülkeden varlık konuşlandıracaksak, NATO gerçekten de kullanabileceğimiz tek [komuta ve kontrol] seçeneği,” dedi.

Bu gücün, Rusya ile ateşkesin uygulanması halinde Avrupa’nın Ukrayna’nın güvenliğine olan bağlılığına dair güvence vermesi ve Moskova’yı yeniden saldırmaktan caydırması amaçlanıyor.

Paris ve Londra’nın öncülüğünde 30 kadar ülkenin lider ve bakanlarının katılımıyla yürütülen “koalisyon” görüşmeleri, ABD’nin bir tür “acil durum desteğinin” herhangi bir konuşlandırma için çok önemli olduğunu defalarca vurguladı. ABD koalisyonun bir üyesi değil.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de liderlerin görüşmelerine katıldı ve üst düzey NATO yetkililerini grubun teknik düzeydeki toplantılarına gönderdi. NATO’nun Brüksel’deki merkezi önümüzdeki hafta koalisyon savunma bakanlarının bir sonraki toplantısına da ev sahipliği yapacak.

Yetkililerden bir diğeri, “Siyasetçiler ve diplomatlar böyle bir şeyi yürütmenin ne demek olduğunu gerçekten bilmiyorlar. Başından beri askerlere ihtiyacınız var,” diye konuştu.

NATO’nun komuta ve kontrol yapıları ve diğer varlıkları, AB tarafından yürütülenler de dahil olmak üzere NATO dışı görevler için kullanılabilir. Fakat bunun için ittifak üyelerinin oybirliğiyle onayı gerekiyor.

Koalisyonun bazı üyeleri, Trump’ın ateşkesi kabul ettikten sonra Ukrayna’ya herhangi bir şekilde müdahil olmak istemediğini belirtmesi nedeniyle askeri ittifakı herhangi bir nihai teklife dahil etme konusunda çekingen davranıyor.

Aralarında İtalya’nın da bulunduğu bazı ülkeler bunun yerine BM’nin barışı koruma operasyonlarında koordinasyon rolü oynamasını istedi. Rusya ve Çin’in BM Güvenlik Konseyi’ndeki vetolarından çekinen diğer ülkeler ise buna karşı çıkıyor.