Avrupa’daki evlerde kullanılan gazda yüksek düzeyde kanserojen benzen saptandı

Stanford Üniversitesi ve PSE Healthy Energy tarafından yürütülen araştırma, Avrupa’daki konutlara verilen doğal gazda yüksek oranda kanserojen benzen bulunduğunu ortaya koydu. İngiltere, Hollanda ve İtalya’daki evlerden alınan örneklerde saptanan benzen miktarının, Kuzey Amerika’daki seviyelerin onlarca kat üzerinde olduğu belirlendi.

İngiltere, İtalya ve Hollanda’daki konutlardan alınan gaz örneklerinde, kansere yol açtığı bilinen benzen maddesine rastlandı. Stanford Üniversitesi ve bağımsız PSE Healthy Energy enstitüsü araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, Avrupa’daki gaz bileşiminde bulunan benzen konsantrasyonunun, Kuzey Amerika’da kullanılan gazdaki değerlerden onlarca kat daha yüksek olduğunu gösterdi.

Bloomberg tarafından aktarılan verilere göre, araştırma 2023-2024 yıllarında üç ülkede toplam 72 konuttan alınan numuneler üzerinde gerçekleştirildi.

Benzen seviyesi İngiltere ve Hollanda’da sınır değerlerin çok üzerinde

Araştırma sonuçları, İngiltere’deki doğal gazda ortalama benzen oranının Kuzey Amerika seviyelerinden 37 kat, Hollanda’da ise 66,5 kat daha fazla olduğunu ortaya koydu.

En yüksek değerler Londra’da 200 ppmv ve Amsterdam’da 73 ppmv olarak kaydedildi. Bu rakamların, kabul edilebilir azami sınır olan 1,6 ppmv değerinin çok üzerinde olduğu vurgulandı.

İtalya’daki gaz örneklerinde ise kanserojen madde yoğunluğunun Kuzey Amerika verilerine kıyasla 8,5 ila 9 kat daha yüksek olduğu saptandı.

Birinci sınıf tehlikeli maddeler kategorisinde yer alan benzen, lösemiye, kemik iliği hasarına ve DNA bozulmalarına neden olabilen güçlü bir kanserojen olarak tanımlanıyor.

Bilim insanları, benzen maruziyeti için güvenli bir alt sınır bulunmadığına dikkat çekiyor.

Çalışma ayrıca, incelenen mutfakların yaklaşık yüzde 40’ında ocaklar kapalıyken dahi sürekli gaz sızıntısı olduğunu gösterdi. Evlerin yüzde 9’unda sızıntı miktarının Avrupa Birliği’nin benzen içeriğine yönelik yasal düzenlemelerini ihlal edecek boyuta ulaştığı bildirildi.

Sızıntıların tespitini engelleyen düşük koku verici madde kullanımı

Stanford araştırmacıları, Londra’daki sızıntı kaynaklı benzen konsantrasyonunun, kokusundan fark edilene kadar yıllık bazda 62 ppbv seviyesine ulaşabildiğini hesapladı.

Bu miktar, Avrupa Birliği’nin yıllık 1,6 ppbv olan üst sınırının yaklaşık 40 katına karşılık geliyor. İngiltere ve Hollanda’da gaza eklenen ve sızıntıların fark edilmesini sağlayan koku verici maddelerin (odorant) yetersiz olduğu, bu durumun konut sakinlerinin tehlikeli yoğunluğu saptamasını imkansız kıldığı belirtildi.

Araştırmacılar, gaz şirketlerine koku verici madde miktarını artırma ve konutlara verilen gazdaki benzen oranına yönelik standartları katılaştırma çağrısında bulundu.

Yeraltından çıkarılan ham doğal gazın doğal bir bileşeni olan benzen, gaza yapay olarak eklenmiyor.

Gazın nihai bileşimi, çıkarıldığı yatağa ve taşıma öncesi uygulanan arıtma işlemlerinin derecesine göre değişkenlik gösteriyor. Uzmanlar, gazın konutlara verilmeden önce benzenden tamamen arındırılmasının teknik olarak mümkün olduğunu, ancak Avrupa’daki çoğu ülkede bunun yasal bir zorunluluk teşkil etmediğini ifade ediyor.