Amerika
Axios: Trump, İran’la savaşı nisan başlarına kadar sürdürmeye kararlı
Axios’un haberine göre Başkan Trump, İran’a yönelik saldırılara en az üç-dört hafta daha devam etme eğiliminde; ancak ne müttefikleri ne de kendi danışmanları savaşın nihai hedefini ve bitiş noktasını netleştirebildi. Beyaz Saray’ın içinde ekonomik kaygılar, siyasi hesaplar ve şahin kanat arasında “başkanın kulağına ulaşma” yarışı şiddetlendi.
Hiç kimse -ne müttefik ülkelerin liderleri ne de Başkan Donald Trump’ın kendi danışmanları- ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki savaştan ne istediğini ve ne zaman bitirmeyi planladığını tam olarak kavrayabiliyor.
Bu belirsizliğin en çarpıcı göstergesi, Trump’ın çarşamba günü Kentucky’deki destekçi mitinginde yaptığı konuşmaydı. Trump kürsüden şunları söyledi: “Zaferi çok erken ilan etmemek gerekir. Biz kazandık. Daha ilk saatte her şey bitmişti” dedi.
ABD’nin “İran’ı fiilen çökerttiğini” de ekleyen Trump, yalnızca birkaç dakika sonra “Erken çekilmek istemeyiz, değil mi? İşimizi bitirmemiz gerekiyor” ifadesini kullandı.
Trump salı akşamı kendisiyle görüşen bir kaynağa göre savaşı en az üç-dört hafta daha sürdürme konusunda “son derece istekli”.
Bir kaynak, Axios’a yaptığı açıklamada bu süreçte ABD kuvvetlerinin öncelikli hedefinin Devrim Muhafızları’nı iç isyanı mümkün kılacak ölçüde zayıflatmak olduğunu aktardı.
Kaynak, “Şu an henüz yeterince zayıf değiller ama üç-dört hafta içinde olacaklar” dedi.
İsrailli yetkililer ise Axios’a yaptıkları açıklamada Trump’ın savaşı önümüzdeki iki-üç hafta içinde bitirmeyi planlamadığı izlenimini taşıdıklarını, ancak hedeflerine ulaştığına kanaat getirirse aniden durma olasılığını da hesaba kattıklarını belirtti.
G7 masasından netlik çıkmadı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, çarşamba günkü G7 liderler görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, “ABD Başkanı hem nihai hedeflerini hem de operasyonu hangi tempoda yürüteceğini netleştirmek durumunda” dedi.
Görüşmenin içeriğine hakim iki kaynağa göre Trump’ın açıklamaları “belirsiz ve kaçamak” nitelikteydi: bazı katılımcılar toplantıdan Trump’ın savaşı bitirmek istediği sonucunu çıkarırken, diğerleri tam aksi kanıya vardı.
Beyaz Saray’da “başkanın kulağı” savaşı
Reuters, bir başkanlık danışmanı ve İran operasyonundaki tartışma sürecine hakim kaynaklarla yaptığı görüşmelere dayanarak yönetim içinde “Trump’ın kulağına ulaşma mücadelesi” yaşandığını aktardı. Beyaz Saray’da birbirine rakip üç temel kanat belirginleşti.
Birinci kanatta Hazine Bakanlığı ve Ulusal Ekonomi Konseyi’nden yetkililerin de aralarında bulunduğu ekonomi danışmanları yer alıyor.
Bu grup, yakıt fiyatlarındaki artışın mevcut kamuoyu desteğini hızla aşındırabileceği uyarısında bulunuyor. İkinci kanat, Beyaz Saray Özel Kalemi Susie Wiles’ın başını çektiği siyasi danışmanlardan oluşuyor.
Bu grup, özellikle kasım ayındaki Kongre ara seçimleri öncesinde -yine yakıt fiyatları kaynaklı- siyasi maliyetlere dikkat çekerek Trump’ı zaferin kapsamını daraltmaya ve operasyonun neredeyse tamamlandığı mesajını vermeye çağırıyor.
Üçüncü kanat ise Cumhuriyetçi Parti’den bir dizi senatörü ve medya figürlerini kapsayan şahin gruptan oluşuyor.
Bu kanat, Tahran’ın nükleer silaha ulaşmasını engellemek ve ABD üslerine yönelik saldırılarla Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına kararlı bir yanıt vermek gerektiğini savunarak askeri baskının sürdürülmesi çağrısında bulunuyor.
Popülist taban frene basıyor
Trump’ın popülist tabanının temsilcileri -aşırı sağcı stratejist Steve Bannon ile televizyoncu Tucker Carlson başta olmak üzere- başkana ve yakın çevresine Ortadoğu’da yeni ve uzun soluklu bir çatışmaya sürüklenmemesi yönünde baskı uyguluyor.
Trump’ın tüm bu kesimleri aynı anda memnun etmeye çalıştığını belirten bir başkanlık danışmanı durumu şöyle özetledi:
“Trump, şahinlerin kampanyanın devam ettiğine inanmasını sağlıyor; piyasaların savaşın yakında bitebileceğine ikna olmasını istiyor; tabanının ise tırmanmanın sınırlı kalacağına güvenmesini hedefliyor.”