Diplomasi
Axios’un İran haberi öncesi petrol işlemleri inceleme konusu oldu

Axios’un ABD ile İran’ın anlaşmaya yaklaştığını aktaran haberinden dakikalar önce açılan 920 milyon dolarlık petrol pozisyonlarının yaklaşık 125 milyon dolar kazanç sağladığı öğrenildi. Olağandışı işlemler, Beyaz Saray ve İsrail yönetimine yakın çevrelerden sızdırıldığı öne sürülen bilgiler üzerinden piyasa manipülasyonu yapıldığı tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Axios’un ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek mutabakata yaklaşıldığını aktaran haberinden dakikalar önce açılan büyük ölçekli petrol işlemleri, piyasalarda “içeriden bilgi” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Piyasa verilerine göre kimliği belirsiz yatırımcılar, 6 Mayıs’ta petrol fiyatlarının düşeceği beklentisiyle yaklaşık 920 milyon dolarlık satış pozisyonu aldı. İşlemlerin, Axios’un Washington ile Tahran’ın savaşı sona erdirecek anlaşmaya yaklaştığını aktaran haberinden yalnızca dakikalar önce gerçekleşmesi dikkat çekti.
Petrol fiyatlarındaki hareket dikkate alındığında, söz konusu kısa pozisyonlardan yaklaşık 125 milyon dolar kazanç elde edilmiş olabileceği hesaplanıyor.
Axios’ta yayımlanan haber, İsrail ordusunun siber istihbarat birimi 8200’ün eski mensuplarından gazeteci Barak Ravid’in imzasını taşıyordu. Haberde, ABD ile İran’ın “savaşı sona erdirecek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için çerçeve oluşturacak tek sayfalık bir mutabakat zaptı” üzerinde anlaşmaya yaklaştığı aktarılmıştı.
Barak Ravid, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ABD Başkanı Donald Trump çevresindeki kaynaklarla kurduğu temaslarla biliniyor. Gazeteci, iki hükümetten yetkililere dayandırdığı özel haberlerle daha önce de gündeme gelmişti.
Haberde yer alan bilgiler sonrasında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 10’dan fazla geriledi. Fiyat, 108 dolardan 97 dolara kadar düştü. Brent petrol daha sonra kısmen toparlandı ve işlem gününün kapanışında varil başına yaklaşık 102 dolar seviyesinde işlem gördü.
Olağandışı işlemler, piyasalardaki sıra dışı hareketleri takip eden ve verileri X üzerinden paylaşan Unusual Whales adlı sosyal medya hesabı tarafından kamuoyuna duyuruldu.
ABD Başkanı Donald Trump da daha sonra Barak Ravid’in haberine atıfta bulundu. Trump, ABD ile İran arasında “son 24 saatte iyi görüşmeler” yapıldığını söyledi. Trump ayrıca kısa süre içinde anlaşmaya varılacağına inandığını ifade etti.
İran tarafından ise Axios’un haberine yalanlama geldi.
İran Meclisi Dış Politika ve Ulusal Güvenlik Komitesi Sözcüsü İbrahim Rızai, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Axios metni gerçeklikten ziyade Amerikalıların temenni listesidir” ifadelerini kullandı.
Rızai ayrıca, “Amerikalılar, önceki müzakerelerde elde edemediklerini başarısız bir savaş yoluyla elde edemeyecekler” dedi.
Piyasalardaki hareketin ardından petrol fiyatlarında görülen yaklaşık yüzde 10’luk düşüş, işlemleri gerçekleştiren yatırımcıların yaklaşık 125 milyon dolar kazanç sağlamış olabileceği yönündeki hesaplamaları güçlendirdi.
Benzer işlemler daha önce de görüldü
ABD ile İran arasında görüşmelerde ilerleme sağlandığına ilişkin önceki Axios haberlerinden önce de benzer büyüklükte işlemler yapıldığı belirtiliyor.
Bu işlemler arasında, 8 Nisan’da petrol fiyatlarının düşeceği beklentisiyle açılan yaklaşık 950 milyon dolarlık pozisyon da yer aldı. Söz konusu haberin ardından ham petrol fiyatlarının yüzde 15 gerilediği aktarıldı.
Aynı gün Beyaz Saray’ın, kurum içi e-posta yoluyla tüm personele gizli bilgilerin finansal işlemlerde kullanılmaması yönünde uyarı gönderdiği da belirtildi.
Petrol fiyatları, ABD ile İsrail’in İran’a karşı iki aydan uzun süre önce başlattığı saldırı savaşından bu yana sert yükseliş göstermişti. Bu süreç, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla aynı döneme denk geldi. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si normal koşullarda bu stratejik su yolundan geçiyor.
Polymarket işlemleri de tartışma yarattı
Son aylarda Washington’ın dış politika hamlelerinden kazanç sağlamak isteyen ve “içeriden bilgiye” sahip olduğu öne sürülen bazı yatırımcıların, tahmin piyasası platformu Polymarket üzerinden de işlem yaptığı belirtiliyor.
Yolsuzlukla Mücadele Veri Kolektifi’nin (ACDC) hazırladığı rapora göre, Polymarket’te askeri harekat tahminlerinin yüzde 52 oranında başarıya ulaşması, platformda içeriden sızdırılan bilgilerin kullanıldığı yönündeki tartışmaları artırdı.
Raporda, platformdaki genel siyaset bahislerinde başarı oranının yüzde 25 seviyesinde kaldığı, genel tahminlerde ise bu oranın yüzde 14 olduğu belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın oğlu Donald Trump Jr., 2025 yılında resmi olarak Polymarket danışmanı oldu. Trump Jr.’ın şirketinin de platforma milyonlarca dolarlık yatırım yaptığı ifade edildi.
Şubat ayı başında ise Şin Bet, İsrail polisi ve Savunma Bakanlığı’nın, gizli bilgileri kullanarak Polymarket üzerinden bahis oynadığından şüphelenilen bazı askerleri gözaltına aldığı aktarıldı.
İran’ın eski dini lideri Ali Hamaney hakkında açılan bahisler de tartışmalar arasında yer aldı.
28 Şubat’ta başlayan savaş sırasında düzenlenen ABD saldırısında öldürülen Hamaney’in iktidardan düşeceğine ilişkin bahislerde yaklaşık 553 bin dolar işlem yapıldığı belirtildi.
Nisan ayında ise ABD Özel Kuvvetler askeri Gannon Ken Van Dyke’ın, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores’in kaçırılmasına ilişkin gizli askeri istihbaratı kullanarak tahmin piyasalarında bahis oynadığı gerekçesiyle tutuklandığı aktarıldı.
Van Dyke’ın, ABD kuvvetlerinin Venezuela’ya giriş tarihi ve Maduro’nun devrilme zamanına ilişkin tahminler üzerine 33 bin dolardan fazla bahis yaptığı ifade edildi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











