Bağdat ve Erbil arasında Kerkük petrolü için uzlaşı

Bağdat hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin enerji piyasalarını sarstığı bir dönemde Kerkük petrolünün Türkiye üzerinden ihracı için mutabakata vardı. Yarın itibarıyla başlaması beklenen sevkiyat, bölgedeki ekonomik daralmayı hafifletmeyi ve küresel petrol arzındaki baskıyı azaltmayı hedefliyor.

Irak’ın devlete ait Kuzey Petrol Şirketi (NOC), Irak hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında varılan anlaşmanın ardından yarın Kerkük sahalarından boru hattı aracılığıyla Türkiye’nin Ceyhan limanına petrol ihracatına yeniden başlayacağını bildirdi. Bu hamle, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ekonomik etkilerini hafifletmek için hayati bir adım olarak değerlendiriliyor.

Şirket, Ceyhan’a günde yaklaşık 250 bin varil petrol pompalandığını belirtti. NOC, bu miktarın önümüzdeki birkaç gün içinde artabileceğini kaydederken belirli bir rakam paylaşmadı.

Petrol Bakanı Hayyan Abdulgani, daha önce yaptığı açıklamada, Irak’ın Kerkük’teki kuzey petrol sahalarından günde 200 bin ile 250 bin varil arasında petrol pompalayabileceğini ve bu miktarın, IKBY’den 200 bin varil daha eklenerek artırılabileceğini belirtmişti.

Hürmüz krizine karşı enerji koridoru

Petrol ihracatının yeniden başlaması, Irak’ın ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını aksatan savaşın ekonomik etkilerini hafifletmek için attığı önemli bir adım olarak görülüyor.

Irak’ın petrol üretimi, savaş öncesi günde yaklaşık 4,2 milyon varil olan toplam üretiminin neredeyse üçte birine, yaklaşık 1,4 milyon varile geriledi. Savaş öncesi günde ortalama 3,4 milyon varil olan ihracat ise bu süreçte durdurulmuştu.

Söz konusu anlaşma ayrıca, ABD’nin petrol arzını artırma ve yükselen ham petrol fiyatlarını düşürme baskısının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Bağdat ve Erbil arasındaki uzlaşıyı memnuniyetle karşıladı.

Barrack, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “Enerji ihracatına yeniden başlamak ve bölgenin refahını artırmak için bu kritik dönemde anlaşmaya varmak adına gösterdikleri çaba için Erbil ve Bağdat’a teşekkür ederim” dedi.

Barrack ayrıca, “Cesaretiniz, kararlı işbirliğiniz ve diplomatik yola bağlılığınız gerçekten paha biçilmezdi. ABD, bu kriz zamanında bu çabaları desteklemeye kararlı” ifadelerini kullandı.

IKBY, ocak ayında petrol pompalanmadan önce uygulanan gümrük politikasının kaldırılması için Bağdat’a talepte bulunmuştu. Yeni sistem, ithalat ve gümrük vergileri üzerinde daha fazla kontrol sağlama ve nihayetinde kara para aklama ile usulsüzlükleri sonlandırmayı amaçlayan reformların bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Erbil ayrıca Bağdat’tan, bölgedeki fazla üretilen elektriği satın almasını talep etti. Salı günü Bağdat, IKBY’yi kuzey üzerinden petrol ihracatına izin vermemesi nedeniyle yasal işlemle uyardı ve Erbil’i Irak anayasasını ihlal etmekle suçladı.

Barzani “olağanüstü koşulları” işaret etti

IKBY Başbakanı Mesrur Barzani, “Ülkenin karşılaştığı olağanüstü koşullar göz önüne alındığında ve bu zorlu dönemi atlatmak için hepimizin paylaştığı sorumlulukla, petrolün Kürdistan bölgesinin boru hattı üzerinden mümkün olan en kısa sürede akmasına izin verme kararı aldık” diye konuştu.

Barzani, “Buna paralel olarak, Kürdistan bölgesine yönelik ithalat ve ticaret kısıtlamalarının kaldırılması için Bağdat ile görüşmelerimiz acil bir şekilde devam edecek” dedi.

Erbil geçen hafta “yasa dışı milislerin” petrol, gaz ve enerji sahalarını saldırı hedefi haline getirdiğini, üretimin durduğunu ve ihracat için petrol bulunmadığını açıklamıştı.

Ayrıca Bağdat’ın saldırıları durdurmak için etkili bir önlem almadığını belirten Erbil, faillerin çoğunun Bağdat’tan maaş aldığını ve desteklendiğini kaydetti.

Barzani, Bağdat ile yapılan görüşmelerin, petrol ve gaz şirketlerinin üretimi güvenli bir şekilde yeniden başlatabilmesi için garantiler sağlamayı da hedefleyeceğini sözlerine ekledi.