Barrack’tan ‘Zengezur’ açıklaması: 100 yıllığına biz kiralayalım

Cuma günü New York’ta bir grup gazeteciyle bir araya gelen ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, Azerbaycan ile Ermenistan arasında ihtilaf konusu olan Zengezur Koridorunu 100 yıllığına kiralamayı teklif etti.

Middle East Eye’da (MEE) yer alan habere göre büyükelçi Tom Barrack konuyla ilgili gazetecilere yaptığı açıklamada, “Taraflar yalnızca 32 kilometrelik bir yol için karşı karşıya geliyor ama konu basit değil. Bu anlaşmazlık on yılı aşkın süredir devam ediyor. Sadece 32 kilometrelik bir yol yüzünden,” dedi.

Konuyla ilgili teklifini açıklayan Barrack, “Sonuçta devreye giren Amerika, ‘Tamam, bu işi biz üstleniyoruz. 32 kilometrelik yolu 100 yıllığına bize verin, siz de ortak kullanın’ teklifinde bulunuyor,” ifadelerini kullandı.

Barrack’ın açıklamaları, Trump yönetiminin koridoru “tarafsız bir garantör” olarak görev yapacak özel bir ABD ticari operatör aracılığıyla yönetmeyi teklif ettiğini ilk kez resmi olarak doğruladı.

Carnegie Endowment’ın yakın zamanda yayınladığı bir rapor, planın daha önceki bir AB önerisini örnek aldığını ve bu öneriye göre ABD’li bir lojistik firmasının güzergâh boyunca kargo transitini yönetmek ve izlemekle görevlendirileceğini ve tüm taraflarla verileri şeffaf bir şekilde paylaşacağını belirtti.

Raporda, önerinin Gürcistan’ın ayrılıkçı bölgelerinde uluslararası denetim öncüllerinden esinlendiği ve Bakü’nün “sağlam, uzun vadeli güvenlik garantileri” talebini karşılarken Erivan’ın koridor üzerindeki egemenliğini korumayı amaçladığı belirtildi.

MEE’deki habere göre, Türkiye, Azerbaycanlı yetkililere İran’ın azalan etkisi gibi değişen bölgesel dinamikleri hatırlatarak, Bakü’ye barış anlaşmasını imzalaması için “sessizce” baskı yapıyor.

Müzakerelere yakın bir bölgesel kaynak, koridoru yönetmesi için Ermenistan ve Azerbaycan tarafından onaylanan özel bir şirket fikrini ilk olarak Türkiye’nin önerdiğini söyledi.

Kaynak, “Fakat Ermenistan tarafı, şirketin koridorun Nahçıvan tarafında da çalışmasını talep etti, bu da Bakü için kabul edilemezdi,” dedi.

MEE’ye göre Türk yetkililer, Ermenistan’ı Türkiye’yi Orta Asya’ya doğrudan bağlayacak olan “Orta Koridor”da kritik bir bağlantı noktası olarak görüyor. Türk şirketleri de Ermenistan’daki potansiyel altyapı projelerine katılmaya istekli.

Ermenistan ve Azerbaycan mart ayında bir barış anlaşması taslağı üzerinde mutabakata varsa da, Bakü anlaşmayı resmen imzalamadan önce birkaç ek koşulda ısrar etmeye devam ediyor.

Bakü, Erivan’dan anayasasında Azerbaycan topraklarına yapılan atıfların kaldırılmasını talep ediyor.

Ana pürüzlerden biri, Azerbaycan’ı Ermenistan toprakları üzerinden Nahçıvan’a bağlayacak olan “Zengezur Koridoru.”

Ermenistan, “Zengezur Koridoru” terimini kullanmayı reddediyor ve bu terimin, “Syunik” olarak bilinen egemen Ermeni toprakları üzerinde irredantist çağrışımları olduğunu savunuyor.

Azerbaycan, koridorun Ermenistan’ın tam kontrolü altına alınmaması gerektiğini ısrarla savunuyor ve Erivan’ın sınırsız erişimi garanti edemeyeceğinden endişe duyduğunu belirtiyor.