Batı medyası, DeepSeek’in başarısına nasıl tepki verdi?

Çinli girişim DeepSeek’in geliştirdiği ve ücretsiz olarak sunduğu yapay zeka modeli DeepSeek-R1, düşük maliyeti ve yüksek performansıyla teknoloji dünyasında büyük yankı uyandırdı. DeepSeek’in başarısı, Nvidia’nın hisselerinde düşüşe neden olurken, OpenAI ve Meta gibi Batılı teknoloji devlerini de endişelendirdi.

Bloomberg‘in haberine göre, 27 Ocak Pazartesi günü, Çinli şirket DeepSeek’in ücretsiz yapay zeka dil modeli olan DeepSeek-R1 chatbot’unun başarısı nedeniyle teknoloji şirketlerinin hisselerinde yaşanan düşüş, dünyanın en zengin 500 insanının servetinde 108 milyar dolarlık bir azalmaya neden oldu.

DeepSeek R1, Çinli girişim DeepSeek tarafından geliştirilen bir yapay zeka modelidir. Model, her veri işleme aşamasında parametrelerin yalnızca bir kısmını etkinleştiren ve yüksek verimlilik ve performans sağlayan Mixture-of-Experts (MoE) mimarisiyle dikkat çekiyor.

DeepSeek geliştirici ekibi, aralık ayında ChatGPT’nin rakibini yayınladı. Geliştiricilere göre, projenin uygulama maliyeti 6 milyon dolardan azdı.

Geçen hafta şirket, medyada yer alan haberlere göre, birçok üçüncü taraf testinde ve açıdan OpenAI’ın geliştiricisinin son modelini de geride bırakan güncellenmiş bir model yayınladı.

DeepSeek’in başarısının ardından en önemli kayıpları Nvidia’nın kurucusu ve CEO’su Jensen Huang yaşadı. Serveti yüzde 20, yani 22.6 milyar dolar azalarak 101 milyar dolara geriledi.

Nvidia, hisseleri neredeyse yüzde 18 düşerken 600 milyar dolar piyasa değeri kaybetti ve “dünyanın en değerli şirketi” unvanını Apple ve Microsoft’a kaptırdı. İşte ChatGPT’nin rakibinin başarısına dünyadan gelen tepkiler:

Sam Altman:

“DeepSeek-R1, özellikle sonuç-maliyet oranı açısından etkileyici bir model. Açıkçası çok daha iyi modeller sunabileceğiz. Yeni bir rakibe sahip olmak gerçekten çok heyecan verici. Bazı modellerin piyasaya sürülmesini hızlandıracağız.”

OpenAI CEO’su Sam Altman, ayrıca, “OpenAI’ın kullanıcılara taleplerini tam olarak karşılayan bir yapay zekâ sunabileceği anı dört gözle beklediğini” sözlerine ekledi.

Elon Musk:

Tesla’nın CEO’su, Çinli şirketin, Çin Halk Cumhuriyeti’nde yaptırım altında olan Nvidia ekran kartlarının yardımı olmadan modelini eğitemeyeceğini belirtti.

Musk, X’te yaptığı yorumda, “Açıkçası, evet,” diyerek DeepSeek’in yapay sinir ağını eğitmek için kullanılan kaynakları kasıtlı olarak gizlediği veya azalttığı iddiasına yanıt verdi.

Forbes:

“Nispeten bilinmeyen bir Çinli yapay zeka girişimi olan DeepSeek, son zamanlarda gelişmiş yapay zeka modellerini piyasaya sürerek Silikon Vadisi’ni şaşırttı. Şaşırtıcı bir verimlilikle geliştirilen ve açık kaynaklı kaynaklar olarak sunulan bu modeller, OpenAI, Google ve Meta (Rusya’da aşırılıkçı ve yasaklı bir kuruluş olarak kabul ediliyor) gibi tanınmış oyuncuların hakimiyetine meydan okuyor.”

Dergi, şirketin son modelleri DeepSeek-V3 ve DeepSeek-R1’in, çığır açan bir güç olarak konumunu daha da güçlendirdiğini belirtiyor.

671 milyar parametreye sahip olan DeepSeek-V3, çeşitli testlerde etkileyici bir performans sergiliyor ve benzerlerine göre önemli ölçüde daha az kaynak gerektiriyor. Ocak 2025’te piyasaya sürülen DeepSeek-R1 ise analiz görevlerine odaklanıyor ve genişletilmiş yetenekleriyle OpenAI’ın o1 modeline meydan okuyor.

Reuters:

“DeepSeek’in WeChat’teki resmi hesabı, ‘Ucuz bir Çin yapay zekâ modeli olan DeepSeek, geçen ay şirketin makalesinde DeepSeek-V3 modelini eğitmek için daha az yetenekli Nvidia H800 yongalarını kullanarak 6 milyon dolardan daha az bilgi işlem gücü gerektirdiğini söylediğinde dünya çapında dikkat çekti. Geçen hafta piyasaya sürülen DeepSeek-R1, göreve bağlı olarak OpenAI’ın o1 modelinden 20 ila 50 kat daha ucuz,’ diye yazdı. DeepSeek’in doğrudan rakibi olan ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’ın CEO’su Sam Altman, modeli ‘etkileyici’ bulduğunu, ancak OpenAI’ın bilgi işlem gücünü artırmanın kendi başarılarının anahtarı olduğuna inandığını vurguladı.”

The Wall Street Journal:

“Silikon Vadisi’ndeki yapay zekâ araştırmacıları, en azından geçen bahardan beri DeepSeek’i eşit ölçüde hayranlık ve endişeyle izliyorlar. Amerikalılara göre, DeepSeek’in araştırma konusunda iyi bir itibarı var, ancak eğitim maliyetiyle ilgili iddialarını doğrulamak zor.”

Gazete, “Bazı sektör liderleri, DeepSeek’in modellerini “bilgi damıtma” olarak bilinen ve yeni bir model geliştirmek için mevcut bir modelden gelen yanıtları kullanan yaygın bir uygulamayı kullanarak geliştirdiğine inanıyor”, diye vurguladı. Eğer bu doğruysa, OpenAI gibi şirketlerin yaptığı maliyetli çalışmalar, DeepSeek’in işini daha az maliyetle yapmasına yardımcı olmuş olabilir.

Financial Times:

“DeepSeek-R1’in piyasaya sürülmesi, Silikon Vadisi’nde, Meta ve Anthropic de dahil olmak üzere daha iyi kaynaklara sahip Amerikan yapay zeka şirketlerinin teknik üstünlüklerini koruyup koruyamayacakları konusunda hararetli bir tartışmaya yol açtı. Bu arada, şirketin başkanı Lian Wangfen, kendi ülkesinde ulusal gurur konusu oldu. Bu hafta, ülkenin en güçlü ikinci lideri Li Qiang ile girişimcilerle yapılan halka açık bir toplantıya katılmak üzere seçilen tek yapay zeka lideriydi.”

Liang’ın yapay zeka alanında bir yabancı olarak statüsü, beklenmedik bir güç kaynağı haline geldi. FT, High-Flyer’da hisse senedi fiyatlarını etkileyebilecek kalıpları belirlemek için yapay zeka ve algoritmalar kullanarak “bir servet kazandığını” belirtiyor.

Ekibi, hisse senedi ticaretinden para kazanmak için Nvidia yongalarını kullanmayı öğrendi. 2023’te, insan seviyesinde yapay zeka geliştirme niyetini açıklayarak DeepSeek’i başlattı.

South China Morning Post:

“Hangzhou merkezli şirket, OpenAI ve Meta platformlarına kıyasla daha düşük maliyetle yapay zeka modelleri geliştirerek Wall Street ve Silikon Vadisi’nde öfke dalgasına neden oldu ve ABD Başkanı Donald Trump’ı bu atılımı ‘endişe verici bir çağrı’ olarak nitelendirmeye sevk etti.”

Gazete, gelişmenin Çin’in “yapay zeka savaşını” kazanmasına önemli ölçüde yardımcı olabileceğini vurguluyor. Doral, Florida’daki Temsilciler Meclisi üyelerine yıllık kongresinde yaptığı konuşmada Trump, Çinli chatbot DeepSeek’in piyasaya sürülmesinin Amerikan şirketleri için uyandırıcı bir sinyal görevi görmesini umduğunu ifade etti.

Wired:

“Ücretsiz chatbot DeepSeek, en güçlü yapay zeka modellerine erişim için ayda 20 dolar talep eden OpenAI gibi rakipler için ciddi bir tehdit oluşturabilir. Çinli muadilinin aksine, OpenAI, yapay zekanın bilgiyi nasıl işlediğini belirleyen modellerinin temel ‘ağırlıklarını’ açıklamıyor. Ayrıca, kendi muhakeme modelleriyle oluşturulan tam ‘düşünce zincirlerini’ yayınlamayı da reddetti.”

DeepSeek asistan yapay zekası şu anda ücretsiz olarak kullanılabilir ve üç ana işlevi içerir. İlk olarak, kullanıcılar chatbot’a sorular sorabilir ve doğrudan yanıtlar alabilirler. Örneğin, Wired nar taneleri içeren tarifler paylaşmasını istediğinde, DeepSeek chatbot’u, yoğurt mayalamadan “Orta Doğu tarzı” pilava kadar 15 seçenekten oluşan bir listeyi hızlı bir şekilde verdi, ancak herhangi bir spesifik kaynak veya tarif belirtmedi.